II PR 882/63
WyrokIzba Cywilna1964-10-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przypozwanie osoby trzeciej w trybie art. 74 k.p.c. przerywa bieg terminu prekluzji z art. 473 k.z.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przypozwanie osoby trzeciej w trybie art. 74 k.p.c. nie przerywa biegu terminu prekluzji z art. 473 k.z. Przypozwanie nie jest czynnością przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia, lecz służy zabezpieczeniu strony przed zarzutami osoby trzeciej w przyszłym postępowaniu. Przepis art. 111 ust. 2 p.o.p.c. nie może być wykładany rozszerzająco, a przypozwanie nie stanowi skonkretyzowania woli dochodzenia roszczenia od osoby trzeciej.Stan faktyczny
Powodowe przedsiębiorstwo dochodziło od pozwanych odszkodowania za niedobór w sklepie, wskazując na brak nadzoru ze strony pozwanych jako byłych kierowników przedsiębiorstwa. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z uwagi na upływ terminu prekluzji z art. 473 k.z. Powód w rewizji zarzucił, że przypozwanie pozwanych do sprawy przeciwko innej osobie w trybie art. 74 k.p.c. przerwało bieg tego terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Użytku Kulturalnego w Łodzi przeciwko Eugeniuszowi B. i Włodzimierzowi P. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 26 września 1963 r., rewizję tę oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowe przedsiębiorstwo w pozwie z 23.VIII.1961 r. domagało się zasądzenia od pozwanych Eugeniusza B. i Włodzimierza P. 33.332,26 zł solidarnie z Izydorą J., pozwaną w innej sprawie z powództwa tegoż przedsiębiorstwa o odszkodowanie za dopuszczenie przez nią do niedoboru na stanowisku kierownika sklepu.Przedsiębiorstwo wskazało jako podstawę roszczenia przeciwko pozwanym Eugeniuszowi B. i Włodzimierzowi P., że w sprawie przeciwko Izydorze J. ujawniono, iż za powstały w sklepie Izydory J. niedobór ponoszą odpowiedzialność, wskutek braku nadzoru i zaniedbań organizacyjnych, pozwany Eugeniusz B. jako ówczesny zastępca dyrektora powodowego przedsiębiorstwa i pozwany Włodzimierz P. jako ówczesny kierownik obrotu towarowego tego przedsiębiorstwa.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił uwzględniając podniesiony przez pozwanych zarzut prekluzji roszczeń z art. 473 k.z. gdyż B. zwolniony został z pracy w powodowym przedsiębiorstwie z dniem 31.III.1959 r. a P. z dniem 1.VII.1959 r. został przeniesiony na stanowisko kierownika jednego ze sklepów.Powodowe przedsiębiorstwo domaga się w rewizji uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, zarzucając, że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę, iż z załączonych akt sprawy, wytoczonej przeciwko Izydorze J., wynika, iż obaj pozwani zostali w dniu 10.III.1960 r. przypozwani do sporu w trybie art. 74 k.p.c. Przypozwanie, zdaniem skarżącego przedsiębiorstwa, przerwało w stosunku do nich bieg prekluzji z art. 473 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustawodawca w przepisach ogólnych Prawa cywilnego z r. 1950 r. nie recypował dyspozycji art. 279 ust. 2 k.z. w tym zakresie, w jakim przepis ten stanowił, że bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez przypozwanie. Obowiązujący od 1.X.1950 r. art. 111 ust. 2 p.o.p.c., jako odpowiednik uchylonego art. 279 ust. 2 k.z., stanowi, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia przed sądem lub inną powołaną do tego władzą, albo przed sądem polubownym.Przypozwanie z art. 74 k.p.c., nie jest czynnością przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia, gdyż polega na zawiadomieniu osoby trzeciej o toczącym się procesie i wezwaniu jej do wzięcia udziału, co zmierza do zachowania skutków prawnych w stosunku do tej osoby trzeciej. Przypozwanie, nawet w razie wstąpienia przypozwanego do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego, może nie doprowadzić do tego, aby przypozwany stał się stroną w procesie i aby w stosunku do niego mógł zapaść wyrok. Przypozwanie osoby trzeciej służy do zabezpieczenia przezornej strony - która liczy się z możliwością niekorzystnego dla siebie wyniku toczącego się procesu - przed zarzutem osoby trzeciej w toku ewentualnego, bezpośrednio skierowanego przeciw niej przyszłego postępowania, że poprzedni proces, z przegraniem którego strona przypozywająca zamierza np. wiązać swe roszczenia regresowe wobec osoby trzeciej, był przez nią właściwie prowadzony. Strona przypozywająca osobę trzecią w chwili przypozwania może nawet nie wiedzieć, czy w przyszłości wytoczy powództwo przeciwko przypozwanemu. Nie można więc uznać przypozwania za skonkretyzowanie woli dochodzenia roszczenia od osoby trzeciej (przypozwanej), stanowiące czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia od niej roszczenia.Odmienna wykładnia art. 111 ust. 2 p.o.p.c. zmierza do rozszerzenia jego zasięgu. Taka wykładnia nie jest dopuszczalna, gdyż przepis ten, jako wyjątkowy, nie podlega wykładni rozszerzającej. Stanowi on normę wyjątkową w stosunku do wyrażonej w art. 105 p.o.p.c. ogólnej zasady przedawnienia roszczeń, znajdującej z mocy art. 114 p.o.p.c. odpowiednie zastosowanie do przewidzianych w obowiązujących przepisach ustawowych prekluzyjnych terminów dochodzenia roszczeń, a więc i do art. 473 k.z.Nietrafnie powołuje się skarżący w rewizji na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7.I.1961 r. - nr 1 CO 29/60, dotyczącą wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Składając taki wniosek, przyszły powód, daje wyraz swej woli pozwania konkretnie wskazanej we wniosku osoby o określoną we wniosku należność i wyłącznie w celu umożliwienia mu takiego zapozwania domaga się zwolnienia go od kosztów sądowych łączących się z wniesieniem pozwu. Niemożność uiszczenia ich stanowi tu jedyną przeszkodę do wniesienia pozwu. Tej skonkretyzowanej woli zapozwania brak jest przy przypozwaniu osoby trzeciej, chociaż strona przypozywająca może liczyć się z ewentualną potrzebą jej zapozwania w przyszłości, do którego jednak być może nie dojdzie.Ponieważ z przyczyn wyżej wskazanych przypozwanie, na jakie powołuje się skarżący, nie mogło przerwać biegu prekluzji z art. 473 k.z. przeciwko pozwanym, a innych zarzutów, w szczególności co do ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku, skarżący nie poniósł z mocy art. 383 oraz art. 100 i 390 k.p.c. - Sąd Najwyższy rewizję oddalił, gdyż nie stwierdził istnienia innych uzasadnionych podstaw rewizyjnych.
Powiązane orzeczenia
- 2 CR 233/61 1961-07-04Czy wniesienie pozwu do sądu niewłaściwego przerywa bieg terminu zawitego (prekluzyjnego) przewidzianego w art. 473 Kodeksu zobowiązań?
- II CKN 361/00 2001-01-26Czy przypozwanie pozwanych na podstawie art. 84 k.p.c. przerywa bieg przedawnienia roszczeń regresowych przewidzianych w art. 828 § 1 k.c. w świetle obecnego brzmienia art. 123 § 1 pkt 1 k.c.?
- III PO 15/65 1965-10-29Czy wniesienie pozwu przerywa bieg terminu prekluzyjnego (zawitego) również w odniesieniu do roszczeń nieobjętych pierwotnym żądaniem pozwu lub wykraczających ponad nie, jeśli wynikają one z faktów przytoczonych przez po…
- III CSK 415/14 2015-03-25Czy zawezwanie do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia?
- I CSK 4825/22 2023-07-18Czy wniesienie pozwu o odszkodowanie w określonej kwocie przerywa bieg terminu przedawnienia również w odniesieniu do roszczeń objętych późniejszym rozszerzeniem powództwa?
Powołane przepisy
art. 473art. 74 KPCart. 279 ust. 2art. 111 ust. 2art. 105art. 114art. 383art. 100
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.