II PR 882/63

WyrokIzba Cywilna1964-10-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przypozwanie osoby trzeciej w trybie art. 74 k.p.c. przerywa bieg terminu prekluzji z art. 473 k.z.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przypozwanie osoby trzeciej w trybie art. 74 k.p.c. nie przerywa biegu terminu prekluzji z art. 473 k.z. Przypozwanie nie jest czynnością przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia, lecz służy zabezpieczeniu strony przed zarzutami osoby trzeciej w przyszłym postępowaniu. Przepis art. 111 ust. 2 p.o.p.c. nie może być wykładany rozszerzająco, a przypozwanie nie stanowi skonkretyzowania woli dochodzenia roszczenia od osoby trzeciej.
Stan faktyczny
Powodowe przedsiębiorstwo dochodziło od pozwanych odszkodowania za niedobór w sklepie, wskazując na brak nadzoru ze strony pozwanych jako byłych kierowników przedsiębiorstwa. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z uwagi na upływ terminu prekluzji z art. 473 k.z. Powód w rewizji zarzucił, że przypozwanie pozwanych do sprawy przeciwko innej osobie w trybie art. 74 k.p.c. przerwało bieg tego terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Miejskiego Handlu Detalicznego Artykułami Użytku Kulturalnego w Łodzi przeciwko Eugeniuszowi B. i Włodzimierzowi P. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 26 września 1963 r., rewizję tę oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowe przedsiębiorstwo w pozwie z 23.VIII.1961 r. domagało się zasądzenia od pozwanych Eugeniusza B. i Włodzimierza P. 33.332,26 zł solidarnie z Izydorą J., pozwaną w innej sprawie z powództwa tegoż przedsiębiorstwa o odszkodowanie za dopuszczenie przez nią do niedoboru na stanowisku kierownika sklepu.Przedsiębiorstwo wskazało jako podstawę roszczenia przeciwko pozwanym Eugeniuszowi B. i Włodzimierzowi P., że w sprawie przeciwko Izydorze J. ujawniono, iż za powstały w sklepie Izydory J. niedobór ponoszą odpowiedzialność, wskutek braku nadzoru i zaniedbań organizacyjnych, pozwany Eugeniusz B. jako ówczesny zastępca dyrektora powodowego przedsiębiorstwa i pozwany Włodzimierz P. jako ówczesny kierownik obrotu towarowego tego przedsiębiorstwa.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił uwzględniając podniesiony przez pozwanych zarzut prekluzji roszczeń z art. 473 k.z. gdyż B. zwolniony został z pracy w powodowym przedsiębiorstwie z dniem 31.III.1959 r. a P. z dniem 1.VII.1959 r. został przeniesiony na stanowisko kierownika jednego ze sklepów.Powodowe przedsiębiorstwo domaga się w rewizji uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, zarzucając, że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę, iż z załączonych akt sprawy, wytoczonej przeciwko Izydorze J., wynika, iż obaj pozwani zostali w dniu 10.III.1960 r. przypozwani do sporu w trybie art. 74 k.p.c. Przypozwanie, zdaniem skarżącego przedsiębiorstwa, przerwało w stosunku do nich bieg prekluzji z art. 473 k.z.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustawodawca w przepisach ogólnych Prawa cywilnego z r. 1950 r. nie recypował dyspozycji art. 279 ust. 2 k.z. w tym zakresie, w jakim przepis ten stanowił, że bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez przypozwanie. Obowiązujący od 1.X.1950 r. art. 111 ust. 2 p.o.p.c., jako odpowiednik uchylonego art. 279 ust. 2 k.z., stanowi, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia przed sądem lub inną powołaną do tego władzą, albo przed sądem polubownym.Przypozwanie z art. 74 k.p.c., nie jest czynnością przedsięwziętą w celu dochodzenia roszczenia, gdyż polega na zawiadomieniu osoby trzeciej o toczącym się procesie i wezwaniu jej do wzięcia udziału, co zmierza do zachowania skutków prawnych w stosunku do tej osoby trzeciej. Przypozwanie, nawet w razie wstąpienia przypozwanego do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego, może nie doprowadzić do tego, aby przypozwany stał się stroną w procesie i aby w stosunku do niego mógł zapaść wyrok. Przypozwanie osoby trzeciej służy do zabezpieczenia przezornej strony - która liczy się z możliwością niekorzystnego dla siebie wyniku toczącego się procesu - przed zarzutem osoby trzeciej w toku ewentualnego, bezpośrednio skierowanego przeciw niej przyszłego postępowania, że poprzedni proces, z przegraniem którego strona przypozywająca zamierza np. wiązać swe roszczenia regresowe wobec osoby trzeciej, był przez nią właściwie prowadzony. Strona przypozywająca osobę trzecią w chwili przypozwania może nawet nie wiedzieć, czy w przyszłości wytoczy powództwo przeciwko przypozwanemu. Nie można więc uznać przypozwania za skonkretyzowanie woli dochodzenia roszczenia od osoby trzeciej (przypozwanej), stanowiące czynność przedsięwziętą w celu dochodzenia od niej roszczenia.Odmienna wykładnia art. 111 ust. 2 p.o.p.c. zmierza do rozszerzenia jego zasięgu. Taka wykładnia nie jest dopuszczalna, gdyż przepis ten, jako wyjątkowy, nie podlega wykładni rozszerzającej. Stanowi on normę wyjątkową w stosunku do wyrażonej w art. 105 p.o.p.c. ogólnej zasady przedawnienia roszczeń, znajdującej z mocy art. 114 p.o.p.c. odpowiednie zastosowanie do przewidzianych w obowiązujących przepisach ustawowych prekluzyjnych terminów dochodzenia roszczeń, a więc i do art. 473 k.z.Nietrafnie powołuje się skarżący w rewizji na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7.I.1961 r. - nr 1 CO 29/60, dotyczącą wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Składając taki wniosek, przyszły powód, daje wyraz swej woli pozwania konkretnie wskazanej we wniosku osoby o określoną we wniosku należność i wyłącznie w celu umożliwienia mu takiego zapozwania domaga się zwolnienia go od kosztów sądowych łączących się z wniesieniem pozwu. Niemożność uiszczenia ich stanowi tu jedyną przeszkodę do wniesienia pozwu. Tej skonkretyzowanej woli zapozwania brak jest przy przypozwaniu osoby trzeciej, chociaż strona przypozywająca może liczyć się z ewentualną potrzebą jej zapozwania w przyszłości, do którego jednak być może nie dojdzie.Ponieważ z przyczyn wyżej wskazanych przypozwanie, na jakie powołuje się skarżący, nie mogło przerwać biegu prekluzji z art. 473 k.z. przeciwko pozwanym, a innych zarzutów, w szczególności co do ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku, skarżący nie poniósł z mocy art. 383 oraz art. 100 i 390 k.p.c. - Sąd Najwyższy rewizję oddalił, gdyż nie stwierdził istnienia innych uzasadnionych podstaw rewizyjnych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 473art. 74 KPCart. 279 ust. 2art. 111 ust. 2art. 105art. 114art. 383art. 100

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.