II UKN 113/00

Izba Cywilna2000-12-01

Skład orzekający: Teresa Romer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy o częściowej niezdolności do pracy decyduje sam fakt występowania schorzeń, czy też ocena ich wpływu na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami?
Ratio decidendi
O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje nie z tytułu choroby, lecz z powodu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wywołanej danym schorzeniem lub schorzeniami.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni Barbara T. domagała się przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił jej odwołanie od decyzji organu rentowego, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał, że rozpoznane schorzenia nie czynią wnioskodawczyni niezdolną do pracy, a dokumentacja dotycząca leczenia psychiatrycznego nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ termin na powstanie niezdolności do pracy upłynął przed rozpoczęciem tego leczenia. Kasacja wnioskodawczyni została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni, uznając ją za bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 1 grudnia 2000 r. II UKN 113/00 O częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czy i w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami (art. 24 ustawy z dnia 14 grud-nia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Przewodniczący SSN Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2000 r. sprawy z wniosku Barbary T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 listopada 1999 r. oddalił ape-lację Barbary T. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-nych w Szczecinie z dnia 29 kwietnia 1999 r., którym oddalono odwołanie wniosko-dawczyni od decyzji organu rentowego odmawiającej jej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podał, że Sąd Okręgowy poddał wnioskodawczynię badaniu przez biegłych lekarzy sądowych – kardiologa-internistę, ortopedę i neurologa. Biegli rozpoznali schorzenia, które ich zdaniem, nie powodują ograniczeń w wykonywaniu pracy. Na rozprawie apelacyjnej wnioskodaw-czyni okazała dodatkowe zaświadczenia lekarskie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji oceniając zebrane dowody nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych art. 233 § 1 KPC i z materiału tego wyciągnął prawi-dłowe wnioski. Sąd ten stwierdził, że rozpoznane schorzenia nie czynią wnioskodaw- 2 czyni niezdolną do pracy, lecz jedynie w okresie zaostrzenia powodują potrzebę okresowego leczenia. Ustaleń Sądu pierwszej instancji nie podważyły dokumenty lekarskie okazane w toku postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny podkreślił także, że nie ma istotnego znaczenia dla prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej in-stancji to, iż wnioskodawczyni na rozprawie apelacyjnej podała, że od czerwca 1999 r. pozostaje w leczeniu psychiatrycznym. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że zatrud-nienie wnioskodawczyni ustało 27 czerwca 1997 r., a zatem termin 18-tu miesięcy od ustania zatrudnienia, w którym powinna powstać całkowita lub częściowa niezdol-ność do pracy, upłynął 27 grudnia 1998 r. Przedłożona dokumentacja lekarska z le-czenia psychiatrycznego datowana jest od połowy 1999 r. i dlatego nie ma dla roz-strzygnięcia sprawy znaczenia. W kasacji pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił wyrokowi Sądu Apelacyjne-go naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewła-ściwe zastosowanie, a szczególnie art. 24, 32 i 33 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 263 ze zm.) przez przyjęcie, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy i wniósł o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu wnoszący kasację przytoczył rozpoznane u wnioskodawczyni schorzenia oraz podjął polemikę z ustaleniami Sądu dokonanymi na podstawie opinii biegłych. Przeciwstawił tym ustaleniom między innymi fakt, iż wnioskodawczyni wy-powiedziano umowę o pracę na okres próbny przed upływem terminu na jaki umowa ta została zawarta. Zdaniem wnoszącego kasację podana w świadectwie pracy przy-czyna wypowiedzenia nie jest prawdziwa. Za rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia wnoszący kasację uważa stan zdrowia wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja nie ma uzasadnionych podstaw. Powołano w niej jako podstawę ka-sacyjną jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykład-nię i niewłaściwe zastosowanie. Tak postawiony zarzut naruszenia prawa material-nego jest niezgodny z literalnym brzmieniem art. 3931 KPC, który wyraźnie stanowi, że kasację można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wy-kładnię lub przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich 3 orzeczeniach podkreślał, że błąd w zastosowaniu prawa materialnego może polegać albo na wadliwym wyborze normy prawnej, znanym w nauce pod nazwą pogwałcenia prawa poprzez stosowanie normy nieistniejącej lub na przyjęciu, że brak jest przepi-su, który w istocie istnieje albo na błędzie w subsumcji polegającym na zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego niewłaściwego przepisu prawnego. Dlatego też wadliwy jest zarzut kasacyjny skierowany przeciwko prawidłowości zaskarżonego wyroku ze względu na jednoczesne wadliwe zastosowanie w tym wyroku normy prawnej oraz błędnej jej interpretacji. Niezależnie od niewłaściwego postawienia w kasacji zarzutu naruszenia prawa materialnego przez Sąd Apelacyjny i braku uzasadnienia którejkolwiek z prze-słanek przewidzianych w art. 3931 pkt 1 KPC, kasacja nie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów postępowania. Sąd Najwyższy jest związany grani-cami kasacji, z wyjątkiem sytuacji, która w niniejszej sprawie nie występuje, a mia-nowicie nieważności postępowania (art. 39311 KPC). W konsekwencji, Sąd Najwyż-szy jest związany stanem faktycznym ustalonym w zaskarżonym wyroku, który jest jednoznaczny co do tego, że wnioskodawczyni nie jest nawet częściowo niezdolną do pracy, a tym samym nie spełnia podstawowego warunku wymaganego przez art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. do przyznania renty z tego tytułu. Sąd Najwyższy ubocznie zauważa, że renta określona w art. 32, 33 wspomnianej ustawy przysługiwała nie z tytułu choroby czy chorób na jakie cierpi osoba ubezpieczona lecz z powodu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy wywołanej danym schorzeniem czy schorzeniami (art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r.). Analogicz-na sytuacja dotyczy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy pod rządami aktu-alnie obowiązującej ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fun-duszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.). Ubocznie Sąd Najwyższy zauważa, pomijając już niefortunne powoływanie się na treść świadectwa pracy, które w ogóle nie było przedmiotem postępowania dowo-dowego w Sądzie drugiej instancji, oraz to, iż w postępowaniu kasacyjnym nie pro-wadzi się postępowania dowodowego albowiem zadaniem kasacji jest ocena zaskar-żonego wyroku w stanie prawnym i faktycznym w jakim był on wydawany, to podwa-żenie treści świadectwa pracy mogło nastąpić tylko w trybie określonym w art. 97 KP. Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 24art. 233 § 1 KPCart. 3931 KPCart. 3931 pkt 1 KPCart. 39311 KPCart. 32art. 97 KP.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy