II UKN 150/97
Izba Cywilna1997-05-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zdarzenie polegające na wystąpieniu zawału mózgu podczas wymiany koła w samochodzie, wywołane przez czynniki takie jak wysiłek fizyczny i upał, może zostać uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., jeżeli postępowanie dowodowe nie wykazało jednoznacznie przyczyny zewnętrznej jako decydującej dla wystąpienia schorzenia?Ratio decidendi
Nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji odmowa uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, jeżeli w wyniku postępowania dowodowego, przeprowadzonego niewadliwie przez sądy obu instancji, nie wykazano, iż zdarzenie to zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Dla uznania zdarzenia za wypadek przy pracy konieczne jest wykazanie, poza nagłością i związkiem z pracą, także przyczyny zewnętrznej. Jeżeli biegli wykluczyli taką przyczynę, a schorzenie nastąpiło w wyniku schorzeń samoistnych (przyczyna wewnętrzna), nie można mówić o naruszeniu prawa materialnego.Stan faktyczny
Powód Roman S. domagał się ustalenia, że doznał wypadku przy pracy w postaci zawału mózgu podczas wymiany koła w samochodzie. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że przyczyną zachorowania nie była przyczyna zewnętrzna, lecz schorzenia samoistne. Powód w kasacji zarzucał naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, wskazując na wpływ temperatury i wysiłku fizycznego jako czynników zewnętrznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 27 maja 1997 r. II UKN 150/97 Nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji odmowa uznania zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.), jeżeli w wyniku postępowania dowodowego, przeprowadzonego niewadliwie przez sądy obu instancji nie wykazano, iż zdarzenie to zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1997 r. sprawy z powództwa Romana S. przeciwko Przedsiębiorstwu Remontowo-Montażowemu Przemysłu Zbo-żowo-Młynarskiego "P." w B. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-nych w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Roman S. domagał się w pozwie przeciwko Przedsiębiorstwu Remon-towo-Montażowemu Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "P." w B. ustalenia, że dnia 17 lipca 1992 r. uległ wypadkowi przy pracy, polegającemu na wystąpieniu zawału mózgu podczas wymiany koła w samochodzie. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bydgoszczy po zgromadzeniu dokumentacji lekarskiej i zasięgnięciu opinii biegłych z Akademii Medycznej w B. wyrokiem z dnia 25 stycznia 1995 r. oddalił powództwo ustalając, że przyczyną zachorowania w dniu 17 lipca 1992 r. nie była przyczyna zewnętrzna. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy zasięgnął opinii biegłych lekarzy z Akademii Medycznej w P. i wyrokiem z dnia 18 grudnia 1996 r. oddalił rewizję powoda. W kasacji od powyższego wyroku powód zarzuca naruszenie art. 3 § 2 KPC przez niewyjaśnienie wpływu temperatury w pojeździe na jego organizm i obrazę art. 6 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Wbrew powołaniu się na art. 3 § 2 KPC kasacja [...] nie wykazuje, na czym polega naruszenie przez Sąd Wojewódzki tego przepisu. Stanowi to istotną wadę skargi kasacyjnej, która - gdyby ograniczała się tylko do tego zarzutu, byłaby w świetle postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1997 r., II UKN 65/96 niedopuszczalną, gdyż nie byłoby możliwym przeprowadzenie sądowej kontroli kasacji. Kasacja powołuje się też na zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12
czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Zarzutu tego po 22 latach obowiązywania wymienionego przepisu i wyjątkowo obszernym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie sposób podzielić, bowiem aktualnie wykładnia i zastosowanie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Dla przyjęcia, że zdarzenie z dnia 17 lipca 1992 r. jest wypadkiem przy pracy konieczne było wykazanie, poza jego nagłością i związkiem z pracą - które to elementy nie budzą w przedmiotowej sprawie wątpliwości - że zostało wywołane przyczyną zewnętrzną. Na okoliczność tę Sądy obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe gromadząc dokumentację lekarską, a także dotyczącą warunków meteorologicznych krytycznego dnia i zadając biegłym dociekliwe pytania. Sąd Wojewódzki zwrócił się do innego Zakładu Medycyny Sądowej i zażądał opinii uzupełniającej, a w tezie dowodowej wskazał na takie czynniki zewnętrzne, jak znaczny wysiłek fizyczny i upał oraz nałożenie się przyczyn wewnętrznych i zewnętrznych. Jeżeli zatem biegli w opinii uzupełniającej wypowiedzieli się, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że na zachorowanie powoda miały decydujący wpływ czynniki zewnętrzne, a do zawału mózgu doszło w wyniku mnogich schorzeń samoistnych (przyczyna wewnętrzna) - to Sądowi Wojewódzkiemu nie można zarzucić ani jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania, ani błędnej, naruszającej prawo materialne wykładni. Wyniki postępowania dowodowego prowadzą bowiem do wniosku, że zdarzenie z dnia 17 lipca 1992 r. pozbawione jest jednego z trzech łącznie wymaganych elementów definicji wypadku przy pracy, określonych art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, a mianowicie przyczyny zewnętrznej. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego nie narusza utrwalonej wykładni art. 6 ustawy wypadkowej ani nie jest sprzeczne z powoływanym w kasacji orzecznictwem Sądu Najwyższego. Koniecznym warunkiem dla uznania, że powód uległ wypadkowi byłoby ustalenie w wyniku postępowania dowodowego, że na jego stan chorobowy nałożył się - w istniejących warunkach (nadmierna temperatura) - wysiłek fizyczny jako zewnętrzna, sprawcza przyczyna istotnego pogorszenia stanu zdrowia. Skoro biegli taką przyczynę zewnętrzną wykluczyli, to zaskarżony wyrok nie narusza art. 6 ust. 1 ustawy wypadkowej, a zatem kasację należało jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalić na zasadzie art. 39312 KPC. Z powyższych motywów orzeczono jak w sentencji. N o t k a Powołane w uzasadnieniu postanowienie z dnia 29 stycznia 1997 r., II UKN 65/96, zostało opublikowane w OSNAPiUS 1997 nr 10 poz. 174. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 70/96 1997-01-29Czy nadmierny wysiłek fizyczny podczas pracy, który w połączeniu z samoistnym nadciśnieniem tętniczym doprowadził do udaru mózgu u pracownika, może być uznany za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy w rozumieniu art.…
- II UK 422/16 2017-09-26Czy udar niedokrwienny mózgu, który wystąpił u pracownika w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, może zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy, jeśli jego przyczyną jest schorzenie samoistne, ale warunki prac…
- II UKN 616/99 2000-06-30Czy zdarzenie polegające na poślizgnięciu się na mokrych schodach w miejscu pracy i uderzeniu barkiem, które nie spowodowało bezpośredniego, widocznego uszczerbku na zdrowiu, może zostać uznane za wypadek przy pracy w ro…
- III PZP 7/79 1979-09-19Czy wypadek, któremu uległ pracownik w czasie godzin pracy, w momencie zabezpieczania na terenie zakładu pracy swego pojazdu, używanego dla dojazdu do pracy, przed zawilgoceniem, może być zakwalifikowany jako wypadek prz…
- II UKN 85/96 1997-02-05Czy wykonywanie codziennych obowiązków pracowniczych, które w znaczącym stopniu przyczyniły się do pogorszenia samoistnej choroby pracownika, może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy w rozumieniu ustawy…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 3 § 2 KPCart. 6art. 39312 KPC.§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy