II UKN 162/98

Izba Cywilna1998-08-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przedłużenia wypłaty zasiłku chorobowego pracownikowi, który po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku został zaliczony do jednej z grup inwalidów, stanowi naruszenie art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nie stanowi naruszenia art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmowa przedłużenia wypłaty zasiłku chorobowego pracownikowi, który po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku został zaliczony do jednej z grup inwalidów. Zaliczenie do grupy inwalidów oznacza brak rokowania odzyskania zdolności do wykonywania zatrudnienia w okresie krótszym niż 12 miesięcy, co wyklucza możliwość przedłużenia zasiłku chorobowego.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Markowi M. przedłużenia prawa do zasiłku chorobowego po upływie sześciu miesięcy, ponieważ został on zaliczony do II grupy inwalidów. Sąd Wojewódzki przyznał zasiłek, uznając, że orzeczenie o inwalidztwie zostało zmienione na III grupę i wnioskodawca powrócił do pracy. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając odwołanie, ponieważ wnioskodawca nadal był inwalidą II grupy i nie odzyskał zdolności do pracy. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 5 sierpnia 1998 r. II UKN 162/98 Nie stanowi naruszenia art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świad-czeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macie-rzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.) odmowa przed-łużenia wypłaty zasiłku chorobowego pracownikowi, który po upływie sześcio-miesięcznego okresu pobierania zasiłku został zaliczony do jednej z grup in-walidów. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar , Sędziowie SN: Stefania Szymańska, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 1998 r. sprawy z wniosku Marka M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w R.P. o za-siłek chorobowy, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] o d d a l i ł k a s a c j ę. U z a s a d n i e n i e Decyzją z 4 listopada 1996 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R.P. odmówił Markowi M. przedłużenia prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8 sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r., ponieważ Obwodowa Komisja Lekarska do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczyła go do II grupy inwalidów, nie został więc spełniony warunek pozytywnego rokowania odzyskania zdolności do pracy. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Marek M. domagając się jej zmiany i nakazania organowi rentowemu wypłacenia mu zasiłku chorobowego. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 1997 r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłku chorobowego za okres od 8 sierpnia 1996 r. do 5 listopada 1996 r. 2 W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki ustalił, że orzeczenie Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, zaliczające wnioskodawcę do II grupy inwalidzkiej zostało zmienione decyzją Wojewódzkiej Komisji do spraw Inwa-lidztwa i Zatrudnienia z dnia 6 marca 1997 r., która zaliczyła wnioskodawcę do III grupy inwalidzkiej i ustaliła, że jest zdolny do zatrudnienia w warunkach dostosowa-nych do inwalidztwa. Ponadto wnioskodawca powrócił do pracy bezpośrednio po zakończeniu przedłużonego okresu zasiłkowego i jest zatrudniony na tym samym stanowisku co poprzednio. W związku z tym ustaleniem w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 143 ze zm.), Sąd Wojewódzki uznał odwołanie za zasadne. Apelację od tego wyroku złożył pozwany organ rentowy i zarzucając sprzecz-ność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału oraz narusze-nie prawa materialnego wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 1998 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Lublinie zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnios-kodawcy. Na podstawie materiału dowodowego zebranego przez Sąd pierwszej ins-tancji, uzupełnionego dowodem z akt sprawy o rentę inwalidzką wnioskodawcy ([...] Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie) Sąd Apelacyjny ustalił, że wnioskodawca po wyczerpaniu sześciomiesięcznego zasiłku chorobowego był inwalidą II grupy i jest nim nadal, mimo powrotu do pracy nie od-zyskał zdolności do pracy. Wobec tego ustalenia Sąd drugiej instancji uznał, że w świetle art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa brak było podstaw do przedłużenia okresu pobierania zasiłku chorobowego o dalsze trzy miesiące. Wnioskodawca, „(...) opierając kasację na podstawie naruszenia prawa mate-rialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) oraz błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pie-niężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa” wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz „o utrzymanie w mocy Wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z dnia 6 sierp-nia 1997 r.” 3 Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Kasacja jest środkiem zaskarżenia o charakterze ściśle prawnym, jej skutecz-ność zależy m.in. od spełnienia warunków formalnych. Jednym z wymogów jest - zgodnie z art. 3933 KPC to aby nie tylko czyniła zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, ale zawierała również przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Rozpatrywana kasacja została wniesiona z podstawy wskazanej w art. 3931 pkt 1 KPC (naruszenia prawa materialnego), natomiast w jej uzasadnieniu zakwestionowano ustalenia faktyczne, na których został oparty zaskarżony wyrok, a mianowicie ustalenie, że wnioskodawca, po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, stał się (i jest nadal) inwalidą II grupy oraz przedstawiono wywód mający wykazać za-sadność żądania wnioskodawcy. Sąd Najwyższy, w składzie orzekającym nie podziela poglądu wyrażonego w kasacji, że przedłożenie przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarza „prowadzące-go”, iż po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal wymaga leczenia, które rokuje odzyskanie zdolności do pracy oznacza, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do przedłużenia zasiłku chorobowego. W myśl art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma-cierzyństwa po upływie okresów pobierania zasiłku chorobowego wskazanych w art. 8 tej ustawy, jego wypłata ulega przedłużeniu - nie dłużej jednak niż na okres trzech dalszych miesięcy - wówczas, gdy pracownik jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Decyzję o przedłużeniu prawa do pobierania zasiłku chorobowego podejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych i jest on uprawniony do skontrolowania prawidłowości oraz zasadności zaświadczenia lekarza prowadzącego. Ocena lekarza leczącego wnioskodawcę nie była wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podej-mującego decyzję o przedłużeniu zasiłku chorobowego i jak każde orzeczenie le-karskie o niezdolności do pracy, podlegało - na podstawie § 16 w związku z § 17 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 kwietnia 1993 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy (Dz.U. Nr 38, poz. 171) - skontrolowaniu przez lekarza kontroli orzecznictwa o cza- 4 sowej niezdolności do pracy właściwego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych. Zaprezentowany w wywodach kasacyjnych pogląd, że przyjęta przez Sąd Apelacyjny wykładnia art. 10 ustawy o świadczeniach „(...) jakoby jego stosowanie było ograniczone chwilą stwierdzenia inwalidztwa” jest błędna; nie znajduje uzasad-nienia w obowiązującym stanie prawnym. Jedną z przesłanek zawartych w art. 10 ustawy o świadczeniach w razie choroby jest bowiem wykazanie, że dalsze leczenie lub rehabilitacja, po upływie 6 miesięcy niezdolności do pracy, rokują odzyskanie zdolności do pracy (w okresie nie przekraczającym 3 miesięcy). W myśl art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich ro-dzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), zwanej dalej ustawą o z.e.p., inwalidą jest osoba częściowo lub całkowicie niezdolna do wykonywania zatrudnienia z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Przepisy § 19 i 20 rozporzą-dzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 5 sierpnia 1983 r. w sprawie składu komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, trybu postępowania, trybu kierowania na badanie przez te komisje oraz szczegółowych zasad ustalania inwalidztwa (Dz.U. Nr 47, poz. 214 ze zm.), obowiązującego do dnia 1 września 1997 r., precyzowały pojęcia stałego i długotrwałego naruszenia sprawności organizmu oraz kryteria oceny zdolności do wykonywania zatrudnienia. Określone w tych przepisach zasady, wykluczają możliwość przedłużenia zasiłku chorobowego, bo-wiem zaliczenie do jednej (niezależnie do której) z grup inwalidów oznacza brak ro-kowania odzyskania zdolności do wykonywania zatrudnienia w okresie krótszym niż 12 miesięcy, (liczonych od wyczerpania 180-dniowego zasiłku chorobowego). W świetle tych przepisów, stanowisko Sądu Apelacyjnego przyjęte w zaskarżonym wy-roku jest prawidłowe. Bezprzedmiotowe jest powołanie się w uzasadnieniu kasacji na fragment przepisu art. 76 oraz art. 80 ustawy o z.e.p. Przepis art. 76 tej ustawy, określający przesłanki powstania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, w tym również prawa do renty inwalidzkiej, nie odnosi się ani do zasad orzekania o inwalidztwie, ani do przyznawania świadczeń krótkoterminowych przysługujących w razie choroby. Nie był też podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia ani nie miał w sprawie zastosowania. Z jakich przyczyn i na jakiej podstawie miałoby nastąpić wznowienie postępowania w trybie art. 80 ustawy o z.e.p., tego wnoszący kasację nie wywiódł. Ponadto, jest to zarzut wykraczający poza wskazaną podstawę kasacji, nie podlega więc meryto- 5 rycznemu rozpatrzeniu. (por. notka-OSNAPiUS 1998 nr 6 poz. 180). Skoro więc Sąd Apelacyjny w sposób niebudzący wątpliwości ustalił, że wnioskodawca po wyczer-paniu zasiłku chorobowego, pobieranego przez 6 miesięcy, stał się inwalidą Sąd Najwyższy uznał, że wskazana podstawa kasacyjna jest nieusprawiedliwiona i zgod-nie z art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 10art. 24 ust. 3art. 3933 KPCart. 3931 pkt 1 KPCart. 8art. 23art. 76art. 80art. 39312 KPC§ 16§ 17§ 19

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy