II UKN 199/97

Izba Cywilna1997-06-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadanie apelacji w polskim urzędzie pocztowym w ostatnim dniu terminu, potwierdzone dowodem nadania, jest równoznaczne z zachowaniem terminu do jej wniesienia, nawet jeśli koperta z datą nadania nie znajduje się w aktach sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nadanie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu zgodnie z art. 165 § 2 KPC. W sytuacji, gdy sąd drugiej instancji odrzuca apelację z powodu przekroczenia terminu, a sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się takiego przekroczenia, sąd drugiej instancji powinien wyjaśnić datę nadania apelacji, zwłaszcza gdy istnieje dowód nadania pocztowego, nawet jeśli brakuje koperty z datą stempla pocztowego.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Wojewódzkiego, uznając ją za wniesioną po terminie. Organ rentowy złożył apelację w dniu 25 lutego 1997 r., po tym jak wyrok z uzasadnieniem został mu doręczony 10 lutego 1997 r. Pełnomocnik organu rentowego dołączył do kasacji dowód nadania apelacji w urzędzie pocztowym w dniu 24 lutego 1997 r. Sąd Apelacyjny pominął znaczenie tego dowodu, skupiając się na braku koperty z datą stempla pocztowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w zakresie zachowania terminu do wniesienia apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

- 1 - Postanowienie z dnia 12 czerwca 1997 r. II UKN 199/97 Przewodniczący SSN: Teresa Romer (sprawozdawca), Sędziowie SN: Stefania Szymańska, Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 1997 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Jana S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w P. o ustalenie nieistnienia obowiązku uiszczenia składek na ubez-pieczenie społeczne, na skutek kasacji organu rentowego od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Apela-cyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania w zakresie zachowania terminu do wniesienia apelacji. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 marca 1997 r. na mo-cy art. 373 KPC odrzucił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w P. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 1997 r. Wyrokiem tym Sąd Wojewódzki, po rozpoznaniu odwołania Jana S. od decyzji organu rentowe-go o ustalenie nieistnienia obowiązku uiszczenia składek na ubezpieczenie społecz-ne - uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił, że wnioskodawca nie ma obowiązku zapłaty składki na ubezpieczenie społeczne od listopada 1995 r. do stycznia 1996 r. wraz z odsetkami. W dniu 31 stycznia 1997 r. pełnomocnik ZUS złożył wniosek o uzasadnienie wyroku. W aktach sądowych znajduje się potwierdzenie odbioru uzasadnienia wyroku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. w dniu 10 lutego 1997 r. - 2 - W dniu 25 lutego 1997 r. do Sądu Wojewódzkiego wpłynęła apelacja organu rentowego od wyroku z dnia 28 stycznia 1997 r. doręczonego w dniu 10 lutego 1997 r. Sąd Wojewódzki uznał, że wpłynęła ona w ustawowym terminie gdyż przekazał ją Sądowi Apelacyjnemu. Postanowienie o odrzuceniu apelacji Sąd Apelacyjny uzasadnił tym, że zos-tała ona wniesiona po upływie przepisanego dwutygodniowego terminu. W kasacji pełnomocnik organu rentowego zarzucił orzeczeniu Sądu Apela-cyjnego naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym szczególnie art. 369 i 165 § 2 KPC poprzez przyjęcie, że nadanie pisma w polskim urzędzie pocztowym, ostatniego dnia terminu nie czyni zadość zachowaniu terminu. W uzasadnieniu kasacji zwrócono uwagę, że Sąd Apelacyjny przy wydawa-niu zaskarżonego postanowienia pominął treść art. 165 § 2 KPC, według którego nadanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W kasacji podano, że z dowodu nadania pocztowego wynika jednoznacznie iż apelacja została pod numerem nadawczym [...] wysłana pocztą w dniu 24 lutego 1997 r. do Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu a tym samym został zachowany termin do jej wniesienia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona. Poza sporem pozostaje, że wyrok Sądu Woje-wódzkiego wraz z uzasadnieniem został doręczony pozwanemu organowi rentowe-mu w dniu 10 lutego 1997 r., a apelacja wpłynęła do Sądu Wojewódzkiego w dniu 25 lutego 1997 r. Sąd Apelacyjny wydając zaskarżone postanowienie kierował się datą wpły-wu znajdującą się na pieczątce Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu. Brak jest w aktach sprawy koperty ze stemplem pocztowym zawierającym datę nadania apelacji. Do kasacji pełnomocnik pozwanego dołączył dowód nadania na poczcie pism w dniu 24 lutego 1997 r. Jest wśród nich pismo do Sądu Wojewódzkiego. Termin do wniesienia apelacji byłby zachowany gdyby zostało ustalone, iż nadano ją w dniu 24 lutego 1997 r. w urzędzie pocztowym. - 3 - Przyjęte przez Sąd Apelacyjny przekroczenie terminu określonego w art. 369 § 1 KPC, wynosi jeden dzień. Sąd wydając zaskarżone postanowienie nie zajął się wyjaśnieniem jaką drogą apelacja wpłynęła do Sądu Wojewódzkiego. Słusznie wnoszący kasację powołuje się na treść art. 165 § 2 KPC zgodnie z którą oddanie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, a który to przepis Sąd Apelacyjny pominął. Sąd Wojewódzki w Poznaniu apelacji nie odrzucił (art. 370 KPC) i przekazał ją Sądowi Apelacyjnemu. Zgodnie z art. 373 KPC sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejaw-nym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Przepis ten nie zobowiązuje wprawdzie wprost sądu drugiej instancji do ustalenia w jaki sposób apelacja została złożona w sądzie pierwszej instancji ale ze względu na treść art. 165 § 2 KPC, w sprawie, w której Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się przekroczenia terminu do wniesienia apelacji, a Sąd Apelacyjny przyjmuje, że termin ten został przekroczony o jeden dzień, nie dysponując równocześnie dowodem nadania (koperta), zasadny jest zarzut kasacji naruszenia tego przepisu postępowania a w konsekwencji także art. 373 KPC. Sąd Apelacyjny powinien w takich okolicznościach sprawy zająć się wyjaśnieniem daty nadania apelacji. Dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 369art. 165 § 2 KPCart. 369 § 1 KPCart. 370 KPCart. 373 KPC.§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy