II UKN 244/97
Izba Cywilna1997-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego, o których pracownik wiedział, że są bezprawne, może stanowić wystarczającą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę?Ratio decidendi
Bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego, o których pracownik wiedział, że są bezprawne, stanowi wystarczającą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 45 § 1 KP. Pracownik, nawet wykonując polecenia, ma obowiązek dbać o dobro zakładu pracy i sumiennie wykonywać swoje obowiązki, co obejmuje zwrócenie uwagi przełożonemu na bezprawne polecenia.Stan faktyczny
Powódka wniosła kasację od wyroku oddalającego jej powództwo o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Sąd II instancji uznał, że działania powódki, polegające na wydaniu książeczek zdrowia osobom nieuprawnionym oraz na dokonaniu przeszeregowania pracowników niezgodnie z prawem, stanowiły wystarczającą przyczynę wypowiedzenia. Powódka twierdziła, że działała na polecenie przełożonego, jednakże Sąd Najwyższy ustalił, że powódka musiała zdawać sobie sprawę z bezprawności tych działań, a polecenia wydawała osoba, która nie była już jej bezpośrednim przełożonym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 września 1997 r. I PKN 244/97 Bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę (art. 45 § 1 KP). Przewodniczący Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 września 1997 r. sprawy z powództwa Grażyny S. przeciwko Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Grażyna S. w sprawie przeciwko Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 lutego 1997 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zmienił wyrok Sądu I instancji, uwzględniający powództwo, w ten sposób, że powództwo oddalił. W kasacji zarzucono naruszenie art. 45 KP i wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie o bezskuteczności wypowiedzenia oraz o przywrócenie powódki do pracy, przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem wnoszącej kasację Sąd II instancji błędnie uznał, że działanie powódki, na polecenie przełożonego, polegające na wydaniu książeczek zdrowia osobom nieuprawnionym oraz na dokonaniu przeszeregowania pracowników niezgodnie z prawem, są na tyle naganne, że uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę na stanowisku kierownika sekcji ogólnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Ponieważ nie zarzuca się naruszenia prawa procesowego, to należy przyjąć ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd II instancji. Sąd ten stwierdził, że powódka co najmniej musiała zdawać sobie sprawę z faktu zmiany na stanowisku dyrektora, co oznacza, że osoba wydająca jej ustnie bezprawne polecenia jest tylko jej byłym przełożonym (byłym dyrektorem). Świadczy o tym w szczególności przeprowadzenie w pośpiechu zmiany zaszeregowań (podwyżek) dla wybranej wąskiej grupy pracowników (w tym powódki) na około 2 miesiące przed planowanym terminem. Powódka miała wysokie kwalifikacje zawodowe i musiała wiedzieć, że spowoduje to przekroczenie funduszu płac zaplanowanego w budżecie. Zdaniem Sądu II instancji to naruszenie obowiązku, jak i wydawanie książeczek zdrowia, co należało do kompetencji powódki, osobom nieuprawnionym stanowi wystarczającą przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę (art. 45 KP) tym bardziej, że powódka była zatrudniona na stanowisku kierowniczym. Sąd Najwyższy podziela tę ocenę. Ponadto należy podnieść, że nawet gdyby polecenia wydawała osoba uprawniona, to
powódka wiedząc o ich bezprawności powinna zwrócić na to uwagę przełożonemu. Ten obowiązek wynikał z powinności dbania o dobro zakładu pracy (art. 12 KP obowiązujący do dnia 1 czerwca 1996 r., a więc w czasie omawianych zdarzeń) oraz sumiennego i starannego wykonywania pracy (art. 100 § 1 KP). Obowiązek wykonania poleceń sprzecznych z pra-wem, z czego pracownik zdaje sobie sprawę, może powstać dopiero po potwierdzeniu polecenia przez przełożonego. W niniejszej sprawie bezkrytyczne wykonanie przez powódkę bezprawnych poleceń było wystarczającą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 244/97 1997-09-10Czy bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę?
- I PKN 211/97 1997-06-12Czy bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP?
- I PKN 391/00 2001-05-16Czy niezgodne z prawem rozwiązanie przez osobę zarządzającą umów o pracę z pracownikami naruszającymi obowiązki pracownicze, stanowi przyczynę usprawiedliwiającą rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy tej oso…
- I PK 71/15 2015-12-01Czy bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonego może stanowić uzasadnienie rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., nawet jeśli pracownik nie pełnił funkcji przewodniczącego…
- I PKN 223/99 1999-08-19Czy pracodawca, rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych, jest związany dokładną redakcją przyczyn podanych w piśmie do pracownika, czy też sąd może ocenić zachowanie praco…
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPart. 45 KPart. 12 KPart. 100 § 1 KPart. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy