II UKN 262/97
Izba Cywilna1997-09-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisu art. 233 § 1 KPC, poprzez błędne przyjęcie, że sąd pierwszej instancji w ramach swobodnej oceny dowodów wnikliwie ocenił materiał dowodowy (art. 382 KPC), może stanowić skuteczną podstawę kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC przez sąd drugiej instancji, polegający na błędnym przyjęciu, że sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej oceny dowodów, jest dopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. Niemniej jednak, aby taki zarzut był skuteczny, skarżący musi wykazać, że ocena dowodów była dowolna i miała decydujący wpływ na wynik sprawy, a nie jedynie polemizować z ustaleniami sądu.Stan faktyczny
Powód dochodził sprostowania protokołu powypadkowego, domagając się ustalenia, że doznał wypadku przy pracy w postaci dyskopatii. Sądy obu instancji oddaliły jego powództwo. W kasacji powód zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym art. 233 § 1 KPC, kwestionując ocenę dowodów przez sądy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając ją za nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 26 września 1997 r. II UKN 262/97 Dopuszczalny jest zarzut kasacji, że sąd II instancji naruszył przepis art. 233 § 1 KPC przez błędne przyjęcie, iż sąd I instancji w ramach swobodnej oceny dowodów wnikliwie ocenił materiał dowodowy (art. 382 KPC). Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 26 września 1997 r. sprawy z wniosku Stanisława B. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym-Oddziałowi Drogowemu w O. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z dnia 27 stycznia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Stanisław B. w kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 27 stycznia 1997 r. [...] oddalającego apelację powoda od wyroku Sądu Rejono-wego w Olsztynie z dnia 25 października 1996 r. [...] oddalającego powództwo Stanisława B. o sprostowanie protokołu powypadkowego przez ustalenie, że 14 lute-go 1994 r. powód uległ wypadkowi przy pracy w postaci dyskopatii, zarzucił zaskar-żonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 105 ze zm.) przez przyjęcie, że wypadek, któremu uległ powód nie jest wypadkiem przy pracy oraz na-ruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 KPC przez ustalenie, że Sąd Rejo-nowy dokonał wnikliwej i rzetelnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, podczas gdy ocena ta jest dowolna i przekracza granice swobodnej oceny dowodów. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie poprzedzają-
2 cego go wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 października 1996 r. i prze-kazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego nie wszystkie okoliczności sprawy da się udowodnić „jednoznacznie i całkowicie.” Są to wymagania nierealne, a żądanie dokładnego i jednoznacznego udowodnienia swoich racji jest „postulatem życzeniowym i niereal-nym.” Gdyby Sąd Wojewódzki posługiwał się kryteriami takimi jak „poczucie sensu, logiki i dobrej wiary”, to treść wyroku powinna być inna. Powód nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Wojewódzkiego, że zapisy w kartach pracy odzwierciedlają stan faktyczny, bowiem powód wykazał, że zapisy te wielokrotnie nie pokrywały się z rzeczywistością. Nie zdołano tego wprawdzie wyka-zać w przypadku powoda, ale skoro wykazał to w innych przypadkach to uzasadnio-ny jest wniosek, że w jego przypadku mogło być tak samo. Nie jest trafne stwierdze-nie, że powód w dniu 14 i 15 lutego 1994 r. nie zgłaszał żadnych dolegliwości bólo-wych oraz że nie istniały żadne przeszkody, aby powód w tych dniach zgłosił fakt doznania urazu przy wykonywanych pracach. Jest to bowiem interpretacja dowolna i na niekorzyść powoda. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarżący zarzuca, że Sąd drugiej instancji naruszył art. 233 § 1 KPC przez błędne przyjęcie, iż Sąd pierwszej instancji dokonał wnikliwej i rzetelnej oceny mate-riału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, podczas gdy według wno-szącego kasację ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest dowolna i prze-kracza granice swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu Najwyższego zarzut taki jest dopuszczalny i podlega rozpoznaniu przez sąd kasacyjny, bowiem zarzut skarżą-cego jest skierowany w istocie przeciwko wyrokowi Sądu drugiej instancji, który orze-kał na podstawie materiału dowodowego zebranego w pierwszej instancji (art. 382 KPC). Skoro Sąd Wojewódzki ocenił zebrany w pierwszej instancji materiał dowodo-wy i uznał, iż ocena tego materiału dokonana przez Sąd Rejonowy jest „logicznie spójna i w pełni przekonywająca”, „dokonana w ramach swobodnej, acz nie dowolnej oceny”, to mimo iż skarżący nie powołał przepisu art. 382 jako podstawy kasacyjnej należało uznać, że z uwagi na treść przepisu art. 233 § 1 KPC, który odnosi się do oceny „zebranego materiału”(dowodowego) kasacja jest w tym zakresie dopuszczal-
3 na. Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 233 § 1 KPC nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał bowiem, aby Sąd Wojewódzki przekroczył gra-nice swobodnej oceny dowodów, a nadto aby naruszenie to mogło mieć decydujący wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych zawiera nieuprawnioną polemikę skarżącego z ocenami i ustaleniami Sądu lub ogranicza się do stawiania nieumotywowanych bliżej hipotez i przypuszczeń. Za taką polemikę należy uznać kwestionowanie poglądu Sądu Wojewódzkiego, że zapisy w kartach pracy odzwier-ciedlają stan faktyczny przy jednoczesnym stwierdzeniu, że pogląd ten jest trafny w odniesieniu do powoda. Podobnie należy ocenić zarzut, że błędne jest twierdzenie Sądu, że powód w dniu 14 i 15 lutego 1994 r. nie zgłaszał żadnych dolegliwości bólo-wych, czemu zdaniem skarżącego przeczą zeznania świadków Tomasza S. i Eugeniusza M. oraz, że nietrafne jest stwierdzenie Sądu, iż nie istniały żadne przesz-kody do tego, aby powód tak w dniu 14 lutego, jak i 15 lutego 1994 r. zgłosił fakt doz-nania urazu przy wykonywanych pracach, ponieważ jest to „interpretacja dowolna i na niekorzyść powoda.” Skarżący nie wykazał w żadnym z tych przypadków, że oce-na zebranego materiału dowodowego była dowolna, lecz jedynie polemizował ze stwierdzeniami Sądu powziętymi w wyniku dokonania tej oceny, co sprawia, że kasa-cja nie ma usprawiedliwionych podstaw w tym zakresie. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadcze-niach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 105 ze zm.) nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu kasacji nie przeds-tawiono żadnych argumentów prawnych przemawiających za trafnością tego zarzutu ze względu na błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przez Sąd przepisu art. 6 ust. 1 tej ustawy. Wnoszący kasację, jak się zdaje, nie docenił doniosłości za-wartego w przepisie art. 3931 KPC zróżnicowania podstaw kasacyjnych wychodząc zapewne z założenia, że ewentualne uwzględnienie przez Sąd Najwyższy zarzutu naruszenia art. 233 § 1 KPC sprawi, że kasacja będzie miała usprawiedliwione pods-tawy także w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego. Jeżeli zatem skar-żący przedstawił zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, to był obowiązany wykazać, że Sąd dokonał błędnej wykładni przepisu lub zastosował ten przepis nie-właściwie. Skoro tego nie uczynił należało uznać, że zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nie ma usprawiedliwionych podstaw.
4 Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 16/00 2000-09-12Czy naruszenie art. 233 § 1 KPC przez sąd drugiej instancji, polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego, może stanowić podstawę kasacji, jeśli skarżący nie wykaże konkretnych uchybień i ich wpływu na wynik sprawy?
- I CKN 753/98 2000-06-06Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 i 2 KPC, może stanowić podstawę kasacji w sytuacji, gdy wniosek kasacyjny jest sprzeczny z tą podstawą i zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy pr…
- I PKN 341/98 1998-09-29Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 KPC może stanowić podstawę kasacji, jeśli sąd drugiej instancji ograniczył się jedynie do zbadania, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu, zamiast dokonać własnej oceny…
- I PKN 104/97 1997-04-18Czy naruszenie przepisu art. 382 KPC polega na orzeczeniu przez sąd drugiej instancji co do istoty sprawy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo braków w zgromadzonym materiale dowodowym?
- III CKN 176/99 2001-02-09Czy naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. i art. 232 k.p.c., może stanowić skuteczną podstawę kasacji, jeśli nie wykazano rażącej wadliwości oceny dowodów lub oczywistej błędnoś…
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 382 KPCart. 6 ust. 1art. 382art. 3931 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy