I PKN 104/97

WyrokIzba Cywilna1997-04-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu art. 382 KPC polega na orzeczeniu przez sąd drugiej instancji co do istoty sprawy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo braków w zgromadzonym materiale dowodowym?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, co nie oznacza konieczności prowadzenia nowego postępowania dowodowego. Sąd drugiej instancji może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zebranym przez sąd pierwszej instancji, dokonując jego odmiennej oceny prawnej. Naruszenie art. 382 KPC nie zachodzi, gdy sąd drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego i nie czynił własnych ustaleń faktycznych, lecz przejął stan faktyczny ustalony przez sąd pierwszej instancji i inaczej go ocenił pod względem prawnym.
Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia, że bieg wypowiedzenia umowy o pracę rozpoczął się i zakończył w określonych datach. Sąd Rejonowy ustalił fakty i uwzględnił powództwo. Sąd Wojewódzki, rozpoznając apelację pozwanej, zmienił wyrok i oddalił powództwo, uznając brak interesu prawnego powoda w ustaleniu. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 382 KPC.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 18 kwietnia 1997 r. I PKN 104/97 Wskazanie przez stronę jako podstawy kasacji naruszenia przepisu prawa materialnego, który nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia, prowadzi do jej oddalenia. Przewodniczący SSN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 18 kwietnia 1997 r. sprawy z powództwa Jerzego P. przeciwko Gminie K. o ustalenie, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13 grudnia 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 4 października 1996 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Kole, ustalił, że "bieg wypowiedzenia umowy o pracę powodowi Jerzemu P. w związku z odwołaniem go ze stanowiska dyrektora Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej w K. uchwałą Zarządu Miasta w K. z dnia 13 czerwca 1996 r. rozpoczął się z dniem 1 lipca 1996 r. a skończył się z dniem 30 września 1996 r.". Sąd Rejonowy ustalił, że uchwałą z dnia 23 marca 1995 r. powód został powołany na stanowisko dyrektora Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej w K. Uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia 8 września 1995 r. postawiono te Zakłady w stan likwidacji, a powoda wyznaczono likwidatorem. W tej samej dacie Rada Miejska podjęła uchwałę o utworzeniu jednoosobowej spółki miasta K. o nazwie Miejski Zakład Energetyki Cieplnej spółka z o.o. Na jej pierwszego prezesa wyznaczono powoda. Sąd Rejonowy uznał, że powód pełnił jednocześnie funkcję likwidatora Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej w K. oraz prezesa spółki z o.o. W tym czasie powód nie został odwołany z funkcji dyrektora Miejskiego Zakładu. Dopiero uchwałą z dnia 13 czerwca 1996 r. Zarząd Miasta K. odwołał powoda ze stanowiska dyrektora Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej w K. z datą wsteczną, tj. z dniem 8 września 1995 r. Zdaniem Sądu Rejonowego okres wypowiedzenia, z którym równoznaczne było odwołanie powoda ze stanowiska, rozpoczął bieg dopiero po doręczeniu powodowi uchwały o odwołaniu i skutek ten nie mógł nastąpić wstecznie względem daty podjęcia uchwały. W uwzględnieniu apelacji pozwanej Gminy w K., Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił po-wództwo. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego roszczenie powoda jako roszczenie o usta-lenie powinno być oddalone, gdyż nie wykazał on przesłanek z art. 189 KPC, a w szczególności posiadania interesu prawnego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego "trzeba bowiem mieć na względzie fakt, że powód przez cały czas, nieprzerwanie od grudnia 1995 r., pozostaje w stosunku pracy, będąc już 1 grudnia 1995 r. prezesem nowo powstałej spółki". Nadto zdaniem Sądu Wojewódzkiego "strony porozumiały się, a więc przez czynności konkludentne zmieniły stosunek pracy", a Sąd Rejonowy "popada w sprzeczność twierdząc, że powód pełnił funkcję likwidatora przedsiębiorstwa będąc jednocześnie dyrektorem". Wreszcie według Sądu Wojewódzkiego "w odniesieniu do powoda zbędne było jakiekolwiek wypowiedzenie umowy o pracę, jako że stosunek pracy trwał nieprzerwanie; w myśl art. 71 KP w połączeniu z art. 231 KP uległ on tylko przekształceniu na mocy porozumienia stron; w konsekwencji uchwała Zarządu Miasta z dnia 13 czerwca 1996 r., w istocie nie miała żadnej doniosłości prawnej". Kasację od tego wyroku wniósł powód, który zarzucił naruszenie prawa pro-cesowego, tj. art. 382 i 386 § 4 KPC oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji w ogóle nie wskazano na czym miałoby polegać naruszenie art. 386 § 4 KPC. Jeżeli chodzi o naruszenie art. 382 KPC to powód wywiódł, że polega ono na orzeczeniu przez Sąd drugiej instancji co do istoty sprawy bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego, mimo braków w zgromadzonym materiale dowodowym. Nadto w uza-sadnieniu kasacji powód twierdził, że "błędne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego iż zakres pojęcia "przejście" - art. 231 KP obejmuje również proces likwidacji". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w gra-nicach kasacji, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Granice rozpoznania (granice kasacji) wyznaczają jej podstawy i wnioski (art. 3933 KPC). Powód w kasacji zarzucił naruszenie przepisów art. 382 i 386 § 4 KPC oraz art. 231 KP, ten ostatni przepis powołując tylko w uzasadnieniu kasacji. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 386 § 4 KPC to w kasacji brak jest jakie-gokolwiek uzasadnienia na czym miało ono polegać. Trudno zresztą wyobrazić sobie naruszenie tego przepisu orzeczeniem reformatoryjnym. Przepis ten bowiem określa przypadki, w których sąd drugiej instancji może po rozpoznaniu apelacji uchylić zas-karżone orzeczenie. Jego naruszenie może więc polegać na uchyleniu orzeczenia sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy nie jest spełniona jego hipoteza. Nie został także naruszony przepis art. 382 KPC, według którego sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej ins-tancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. W sprawie Sąd drugiej instancji nie prowadził żadnego postępowania dowodowego i nie czynił żadnych własnych ustaleń faktycznych. Przejął stan faktyczny ustalony przez Sąd pierwszej instancji i inaczej ocenił go pod względem prawnym. Przepis art. 382 KPC nie został więc naruszony. Również nie wystąpiło w sprawie naruszenie art. 231 KP, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji powołał wprawdzie ten przepis, ale jedynie uzupełniająco względem swojego podstawowego wywodu prawnego. W istocie rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji nastąpiło w oparciu o wykładnię i zastosowanie normy art. 189 KPC. Sąd ten wyraźnie stwierdził, że uważa powództwo za bezzasadne, gdyż jego zdaniem powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu daty zakończenia trwania stosunku pracy. Pogląd ten może budzić wątpliwości, jeśli się zważy, że powód dochodził ustalenia czasu trwania stosunku pracy (daty jego zakończenia), w sytuacji gdy była ona między stronami sporna, a powodowi w chwili obecnej z tego tytułu nie przysługują żadne konkretne, wymagalne roszczenia. Ustalenie okresu zatrudnienia może mieć natomiast dla powoda istotne znaczenie dla oceny jego sytuacji prawnej w przyszłości. Jak jednak wyżej wskazano Sąd Najwyższy rozpoznając kasację w jej granicach wyznaczonych podstawami kasacji nie może oceniać naruszenia prawa materialnego w zakresie nie zarzuconym przez skarżącego. Wobec tego kasacja na podstawie art. 39312 KPC podlegała oddaleniu. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 189 KPCart. 71 KPart. 231 KPart. 382art. 386 § 4 KPC.art. 382 KPCart. 39311 KPCart. 3933 KPCart. 386 § 4 KPCart. 189 KPC.art. 39312 KPC§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy