II UKN 272/97
Izba Cywilna1997-09-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerwa w drodze z miejsca wykonywania obowiązków służbowych do miejsca zamieszkania policjanta, spowodowana prywatną wizytą towarzyską, może być uznana za życiowo uzasadnioną przerwę w rozumieniu przepisów o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przerwa w drodze z miejsca wykonywania obowiązków służbowych do miejsca zamieszkania policjanta, spowodowana złożeniem prywatnej wizyty towarzyskiej, nie jest życiowo uzasadnioną przerwą. W związku z tym, zdarzenie, które miało miejsce podczas takiej przerwy, nie może być uznane za wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby w rozumieniu przepisów ustawy o odszkodowaniach. "Bezpośrednia droga" wyklucza jakąkolwiek przerwę na załatwienie prywatnych interesów, nawet jeśli droga jest następnie kontynuowana.Stan faktyczny
Policjant po zakończeniu służby udał się z prywatną wizytą do kolegi, przerywając tym samym drogę do domu. Po ponad godzinie od zakończenia służby, opuszczając mieszkanie kolegi, uczestniczył w wypadku drogowym. Sądy obu instancji uznały, że przerwa ta nie była życiowo uzasadniona i odmówiły przyznania odszkodowania z tytułu wypadku w drodze ze służby.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając ją za nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 25 września 1997 r. II UKN 272/97 Nie jest uzasadnioną życiowo przerwą w drodze z miejsca wykonywania czynności związanych z obowiązkami służbowymi (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej (Dz. U . Nr 53, poz. 345 ze zm.) do miejsca zamieszkania policjanta przerwa spowodowana złożeniem przez niego wizyty towarzyskiej, chociażby droga ta była następnie kontynuowana. Przewodniczący SSN: Andrzej Kijowski, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (spra-wozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 25 września 1997 r. sprawy z powódz-twa Stanisława S. przeciwko Komendzie Wojewódzkiej Policji w S. o uznanie zdarze-nia za wypadek w drodze z pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apela-cyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 26 marca 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 20 grudnia 1996 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił odwołanie wnioskodawcy Stanisława S. od decyzji Komendy Wojewódzkiej Policji w S. z dnia 1 lutego 1996 r. odmawiającej przyznania mu jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze ze służby do domu w dniu 22 stycznia 1994 r., po ustaleniu następującego stanu faktycznego. Wnioskodawca po zakończeniu służby w dniu 22 stycznia 1994 r. około godziny 1600 udał się do mieszkania Jacka J. z prywatną wizytą, przerywając tym samym drogę z miejsca odbywania służby. Wypadkowi uległ po upływie ponad godziny od zakończe-nia służby, a więc droga ta nadto nie była bezpośrednia, a przerwa nie była życiowo uzasadniona. Wobec apelacji wnioskodawcy kwestionującej te ustalenia i twierdzącej, że do
2 wypadku doszło bezpośrednio po zakończeniu służby w czasie odwożenia go do do-mu przez Jacka J., Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 marca 1997 r. oddalił ją, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając "naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 232 KPC przez zaniechanie dopusz-czenia dowodów z dokumentacji leczenia... oraz pominięcie dowodu z przesłuchania świadka Jacka J.", wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjne-mu do ponownego rozpoznania. Zdaniem kasacji nieuzupełnienie postępowania do-wodowego, doprowadziło do wydania orzeczenia w sprawie nie wyjaśnionej dosta-tecznie do rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stan faktyczny sprawy ustalony został na podstawie dokumentacji zebranej w toku postępowania powypadkowego oraz na podstawie dowodów przeprowadzonych przez Sąd Wojewódzki w czasie postępowania pierwszoinstancyjnego. Wnioskodawca w dniu zdarzenia (22 stycznia 1994 r.) pełnił służbę w godzi-nach 600 - 1400, a po jej zakończeniu udał się do mieszkania swego kolegi Jacka J. przy ulicy R. w S. Około godziny 1700 wyszedł od kolegi idąc w kierunku swego miej-sca zamieszkania. Przy ulicy Ð. ponownie spotkał się z Jackiem J. i jadąc jego sa-mochodem uczestniczył w wypadku drogowym doznając złamania panewki biodra prawego z centralnym zwichnięciem kości udowej, złamania prawej kości biodrowej oraz stłuczenia głowy ze wstrząśnieniem mózgu. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości stanowisko Sądu pierwszej instan-cji, że wypadek wydarzył się po opuszczeniu mieszkania kolegi, u którego wniosko-dawca przebywał z prywatną wizytą. Sąd Wojewódzki, ustalając powyższy stan fak-tyczny, oparł się na zeznaniach wnioskodawcy, Jacka J. oraz H.S., złożonych w pos-tępowaniu powypadkowym, na orzeczeniach Komisji Powypadkowej i Odwoławczej Komisji Powypadkowej, a także na materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy karnej Sądu Rejonowego w S. [...]. Stanowisko swoje Sąd należycie uzasadnił, stąd nie może być skutecznie zakwestionowany pogląd Sądu Apelacyjnego, iż nieza-sadny jest wniosek apelacyjny o dopuszczenie dowodu z ponownych zeznań Jacka J., gdyż dowód ten nie może "potwierdzić braku pobytu Stanisława S. w mieszkaniu świadka". Prowadzi to do konkluzji, że wnioskodawca przerwał drogę ze służby do
3 domu, a przerwa ta nie była życiowo uzasadniona, a więc nie zachodzą przesłanki do uznania zdarzenia za wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby w Policji w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej (Dz. U . Nr 53, poz. 345 ze zm.). Definiując wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby, powołany przepis art. 2 określa go jako nagłe zdarzenie, wywołane przyczyną zewnętrzną, które zaszło podczas lub w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych, działaniem w interesie służby nawet bez polecenia przełożo-nych, czy też w związku z odbywaniem bezpośredniej drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności związanych z obowiązkami służbowymi. "Bezpośrednia dro-ga" oznacza drogę między siedzibą jednostki służbowej lub miejscem wykonywania czynności służbowych a miejscem zamieszkania policjanta, przy czym dla uznania bezpośredniości tej drogi, wyłączona jest jakakolwiek przerwa w niej dla załatwienia prywatnych interesów, nawet gdy następnie droga ta jest kontynuowana. W sytuacji więc, gdy po zakończonej służbie funkcjonariusz Policji udaje się z prywatną wizytą do kolegi, a następnie wraca do domu, nie można mówić o odbywaniu bezpośredniej drogi z miejsca wykonywania czynności, co wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby. Przytoczenie tych okoliczności wydaje się konieczne mimo podniesionego w kasacji zarzutu naruszenia jedynie art. 232 KPC, skoro zarzut ten zmierza do wyka-zania, że pominięcie dowodu z dokumentacji leczenia wnioskodawcy, doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych. Rozumowania tego podzielić się nie da. Sądy należycie zebrały i oceniły zebrany w sprawie materiał, a kasacja w swej istocie pole-mizuje jedynie z wnioskami, jakie zostały z materiału tego wyciągnięte. W tym stanie rzeczy, skoro kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, nale-żało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 383/97 1997-12-10Czy przerwa w drodze z pracy do domu związana ze spotkaniem towarzyskim wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy?
- II UK 593/13 2014-09-11Czy uszkodzenie krążka międzykręgowego u funkcjonariusza Policji, które nastąpiło podczas pełnienia służby, może być uznane za wypadek pozostający w związku ze służbą, jeśli jego przyczyną nie była zewnętrzna przyczyna,…
- II UK 312/17 2018-10-24Czy zdarzenie z dnia 20 listopada 2012 r., polegające na wypadku w drodze z miejsca wykonywania obowiązków służbowych, powinno być kwalifikowane na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach p…
- I UK 485/16/1 2017-11-29Czy odwołanie od decyzji Komendanta Głównego Policji stwierdzającej nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji przyznającej jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku pozostającego w związku ze służbą w Policji…
- II URN 26/96 1996-09-19Czy wypadek funkcjonariusza Straży Granicznej, który miał miejsce w strażnicy po zakończeniu służby i bez związku z nią, można uznać za wypadek w służbie w rozumieniu ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypa…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 232 KPCart. 2art. 39312 KPC.
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy