II UKN 383/97
Izba Cywilna1997-12-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przerwa w drodze z pracy do domu związana ze spotkaniem towarzyskim wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy?Ratio decidendi
Przerwa w odbywaniu przez pracownika drogi z pracy do domu, związana z udziałem w spotkaniu towarzyskim, które przekroczyło granice potrzeby, wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 272 KPC dopuszcza możliwość konfrontowania świadków, ale nie wprowadza takiego obowiązku, a instytucja ta służy wyjaśnieniu okoliczności sprawy i pomocy sądowi w ocenie materiału dowodowego w sytuacji wątpliwości.Stan faktyczny
Wnioskodawca, po zakończeniu pracy, udał się z współpracownikami do restauracji na obiad. Podczas pobytu w lokalu poślizgnął się na schodach, doznając urazu głowy. Zdarzenie to miało miejsce podczas przerwy, która przekształciła się w spotkanie towarzyskie. Sąd uznał, że następstwem upadku był krwotok podpajęczynówkowy, jednakże przerwa w drodze do domu wykluczyła możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, utrzymując w mocy zaskarżone wyroki.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 grudnia 1997 r. II UKN 383/97 Przerwa w odbywaniu przez pracownika drogi z pracy do domu związana z udziałem w spotkaniu towarzyskim, wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy (art. 41 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świad-czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm. w związku z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadków w dro-dze i z pracy - jednolity tekst: Dz.U. Nr 36, poz. 199). Przewodniczący SSN: Barbara Wagner, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (spra-wozdawca), Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 1997 r. sprawy z wniosku Jana K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o uznanie zdarzenia za wypadek w drodze do domu, na skutek kasacji wnioskodawcy od wy-roku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 26 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 26 listopada 1996 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych we Wrocławiu oddalił odwołanie wnioskodawcy Jana K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 30 marca 1995 r. odma-wiających przyznania jednorazowego odszkodowania i renty inwalidzkiej z tytułu wy-padku w drodze z pracy do domu w dniu 7 października 1994 r., ustalając następu-jący stan faktyczny. Wnioskodawca był zatrudniony w Zakładach "G." w D. jako kierownik zakładu
- 2 - zamiejscowego L. W dniu 7 października 1994 r. po zakończeniu pracy udał się wraz z dwoma współpracownikami do restauracji "P." w D. na obiad. Około godziny 18-19 idąc do toalety w lokalu, poślizgnął się i upadł na schodach. Wobec bólu głowy został odwieziony do domu, a następnie przez syna do stacji pogotowia ratunkowego, gdzie udzielono mu pomocy doraźnej bez przeprowadzania szczegółowych badań. W dniu 9 października 1994 r. został przyjęty na Oddział Neurologiczny Szpitala w W. Według opinii biegłego sądowego neurologa, wnioskodawca przebył samoistny krwotok podpajęczynówkowy w październiku 1994 r. bez objawów ogniskowych, do którego mogło dojść bądź to na skutek urazu mechanicznego, bądź też na skutek przyczyny wewnętrznej (obie wersje zostały uznane przez biegłego za jednakowo prawdopodobne z medycznego punktu widzenia). Sąd doszedł do przekonania, że następstwem upadku na schodach w lokalu i urazu głowy był krwotok podpajęczy-nówkowy. Zdarzenie to jednak nie ma cech wypadku w drodze do domu, skoro nas-tąpiła w niej przerwa, która przekroczyła granice potrzeby - obiad przekształcił się w spotkanie towarzyskie, które trwało do godzin wieczornych. W tych warunkach prze-rwanie drogi do domu na czas przekraczający granice potrzeby, wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy do domu, stosownie do art. 41 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 32, poz. 144 ze zm.) w związku z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku w drodze do pracy i z pracy (Dz. U. Nr 36, poz. 199). Apelację wnioskodawcy od tego wyroku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji i stwierdzając, że dokonana przez Sąd Wojewódzki ocena zeznań świadków mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (wyrok z dnia 26 lutego 1997 r. [...]). Kasacja wnioskodawcy została skierowana do wyroków obu Sądów i oparta na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotne znaczenie dla oceny sprawy, przez nieprzeprowadzenie konfrontacji między słuchanymi świadkami, co naruszyło przepis art. 272 KPC. Przy takim zarzucie kasacja wniosła o uchylenie zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
- 3 - Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jedną z podstaw, na których może być oparta kasacja, jest naruszenie przez sąd orzekający przepisów postępowania, jeżeli mogło to wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla skutecznego powoływania tej podstawy, konieczne jest wykaza-nie, że doszło do naruszenia konkretnego przepisu, obiektywnie istotnego oraz wskazanie na czym to naruszenie polegało. W świetle dotychczasowego orzecznic-twa Sądu Najwyższego w sprawach kasacyjnych naruszeniem istotnych przepisów postępowania, które mogło wpłynąć stanowczo na wynik sprawy, będzie niedopusz-czenie dowodu na fakty sporne między stronami, a mające dla sprawy istotne zna-czenie. Tak ustalony bowiem stan faktyczny może być oceniony jako błędny, wobec niewyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego i dowolnej - w związku z tym - oceny dowodów (por. wyrok SN z dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 26/96 - OSNAPiUS 1997 nr 14 poz. 256). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe, a oceniając je dał wiarę świadkowi E.P., który w swoich zeznaniach stwierdził, że do zdarzenia (upadku wnioskodawcy na schodach), doszło około godziny 1800-1900 w dniu 7 października 1994r. Sąd Apelacyjny podzielając tę ocenę, swoje stanowisko należycie uzasadnił, a zarzuty kasacji - w swej istocie - polemizują z ustaleniami faktycznymi Sądu. Do tego bowiem można sprowadzić zarzut kasacji, to jest nieprzeprowadzenie konfrontacji między świadkiem Eugeniuszem P. z jednej strony, a pozostałymi świadkami i wnioskodawcą z drugiej. Zarzut taki zmierza do wykazania, że po przeprowadzeniu konfrontacji, Sąd zmieniłby ocenę stanu faktycznego i ustalenia na jego podstawie dokonane. Przepis art. 272 KPC dopuszcza możliwość konfrontowania świadków, których zeznania przeczą sobie wzajemnie, ale nie może być on interpretowany jako wprowadzający obowiązek konfrontacji świadków. Instytucja ta bowiem służy wyjaś-nieniu okoliczności sprawy i ma pomóc sądowi w należytej ocenie materiału dowo-dowego, w sytuacji gdy w związku z zebranym materiałem sąd ma wątpliwości zwią-zane z jego oceną. W rozpoznawanej sprawie Sąd prawidłowo - w ramach swobod-nej oceny dowodów - ocenił materiał dowodowy, a w takiej sytuacji kasacja oparta na
- 4 - zarzucie naruszenia art. 272 KPC, która ustalenia te kwestionuje, nie może być uznana za zasadną. Dokonane ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że przerwa w odbywaniu przez wnioskodawcę drogi z pracy do domu, związana z udziałem w spotkaniu towa-rzyskim, przekroczyła granice potrzeby, co wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek, w drodze z pracy do domu. Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II URN 65/87 1987-04-16Czy wypadek, który zdarzył się pracownikowi w drodze do domu podczas regulaminowej, trzygodzinnej przerwy w pracy, może być zakwalifikowany jako wypadek w drodze z pracy, uprawniający do świadczeń z ZUS?
- II UKN 81/96 1997-02-05Czy droga pracownika do byłego zakładu pracy w celu wyjaśnienia spornych kwestii związanych z wynagrodzeniem, w związku z poleceniem sądu, może być uznana za drogę z pracy do domu w rozumieniu przepisów o świadczeniach z…
- III URN 59/79 1980-01-25Czy wypadek pracownika, który nastąpił na schodach własnego domu podczas powrotu do pracy po załatwieniu sprawy osobistej w godzinach pracy, może być uznany za wypadek w drodze do pracy w rozumieniu przepisów o ubezpiecz…
- II UKN 434/97 1998-01-06Czy wypadek pracownika, który miał miejsce w drodze z pracy do domu, ale poza najkrótszą trasą i bez uzasadnionej przyczyny, może być uznany za wypadek w drodze do pracy?
- II UKN 110/99 1999-09-21Czy wypadek pracownika, który miał miejsce w drodze z pracy, ale nie najkrótszą lub najdogodniejszą komunikacyjnie trasą, może być uznany za wypadek w drodze z pracy do domu?
Powołane przepisy
art. 41art. 272 KPC.art. 272 KPCart. 39312 KPC§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy