II UKN 312/97
Izba Cywilna1997-11-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych jest dopuszczalne od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydanego dla celów innych niż rentowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje wyłącznie od decyzji organów rentowych, zgodnie z art. 4778 KPC. Orzeczenie komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, wydane dla celów innych niż rentowe, nie jest decyzją organu rentowego, a zatem droga sądowa od takiego orzeczenia nie przysługuje. W konsekwencji, odrzucenie odwołania przez sąd pierwszej instancji było zasadne.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni Dorota G. odwołała się od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, domagając się zaliczenia jej do drugiej grupy inwalidów dla celów poza rentowych. Sąd Wojewódzki odrzucił odwołanie, uznając brak podstaw prawnych do jego rozpoznania. Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Wnioskodawczyni wniosła kasację do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawczyni, uznając ją za oczywiście bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 6 listopada 1997 r. II UKN 312/97 Niedopuszczalne jest odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecz-nych od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (art. 4778 KPC). Przewodniczący SSN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1997 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Doroty G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych Oddziałowi w S. o ustalenie inwalidztwa dla celów poza rentowych, na skutek kasacji wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 28 lutego 1997 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawczyni Dorota G. wystąpiła do Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z odwołaniem od orzecze-nia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w S., do-magając się zaliczenia jej do drugiej grupy inwalidów. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 1997 r. Sąd Wojewódzki odrzucił odwoła-nie uzasadniając, iż zgodnie z art. 4778 KPC odwołanie do Sądu przysługuje od de-cyzji organów rentowych, gdy tymczasem Dorota G. badana była przez Obwodową i Wojewódzką Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia na podstawie skierowania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dla celów innych niż ren-towe i organ rentowy - Oddział ZUS w S. nie wydał w sprawie żadnej decyzji, od któ-rej przysługiwałoby odwołanie do Sądu. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego w całej rozciągłości podzielił Sąd Apela-
2 cyjny w Gdańsku, oddalając postanowieniem z dnia 28 lutego 1997 r. zażalenie wnioskodawczyni. Od postanowienia tego wnioskodawczyni wniosła kasację, zarzucając naru-szenie art. 199 § 1 KPC. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Jak wynika ze znajdujących się w aktach Oddziału ZUS w S. decyzji z dnia 29 lipca 1992 r. [...] i wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 10 grudnia 1993 r. [...] - roszczenie Doroty G. o rentę inwalidzką zostało prawomocnie oddalone z uwagi na brak inwalidztwa co najmniej drugiej grupy w okresie przed ukończeniem nauki w szkole ponadpodstawowej (w 1990 r.). Rozstrzygnięcia powyższe są prawomocne i nie jest dopuszczalne ponawianie wniosków o ustalenie, że przed 1990 r. wnioskodawczyni była inwalidą wyższej grupy niż trzecia. Może ona złożyć wniosek o rentę inwalidzką przede wszystkim po wykazaniu odpowiedniego dla jej wieku (28 lat) czteroletniego okresu zatrudnienia (składkowego), a nadto pogorszenia inwalidztwa istniejącego przed podjęciem za-trudnienia. Odwołanie, które stało się przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie zostało jednak wszczęte złożeniem kolejnego wniosku o rentę, umotywowanego wskazanymi wyżej nowymi dowodami - lecz dotyczy orzeczenia Wojewódzkiej KIZ, zapadłego wskutek skierowania Doroty G. na tę Komisję przez Gminny Ośrodek Po-mocy Społecznej w K. dla celów innych niż rentowe, co wyraźnie wynika ze skiero-wania [...]. W tym stanie rzeczy powołanie się przez Sąd Wojewódzki na przepis art. 4778 KPC i przez Sąd Apelacyjny na przepis art. 199 § 1 KPC jest trafne i uzasadnione stanem faktycznym sprawy. Nie ma natomiast zastosowania powołany w kasacji przepis art. 4779 § 4 KPC, bowiem Dorota G. po 17 czerwca 1993 r. (pierwszy wnio-sek o rentę inwalidzką prawomocnie oddalony wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 1993 r.), innego wniosku o rentę inwalidzką nie składała, wobec tego nie przysługuje jej tzw. skarga na milczenie organu rentowego. Skoro natomiast w sprawach ubezpieczeń społecznych odwołanie do Sądu przysługuje od decyzji organu rentowego (art. 4778 KPC) jest oczywistym, że droga
3 sądowa od orzeczenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie przysługuje, przeto odrzucenie odwołania przez Sąd I instancji było zasadne. Wobec zaś przesądzenia w innej sprawie [...], iż Dorota G. nie nabyła prawa do renty inwa-lidzkiej z powodu powstania inwalidztwa drugiej grupy inwalidów przed zakończe-niem nauki w Liceum Medycznym, jej ponowne roszczenie o - jak to określa kasacja tzw. rentę szkolną - podlegałoby odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 KPC. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 3938 § 2 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III UK 483/19 2020-11-18Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd może orzekać o świadczeniu rentowym na zasadach ogólnych, gdy organ rentowy rozstrzygał jedynie o prawie do renty wojskowej, a nie o rencie z ogólnego stanu zdrowia?
- III UK 76/15 2016-01-27Czy sąd, orzekając w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, może samodzielnie ocenić nowe okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania od decyzji organu re…
- II UKN 759/99 2000-09-29Czy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań wykraczających poza podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji?
- III UK 361/18 2019-09-11Czy w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, możliwe jest uwzględnienie zmiany stanu zdrowia ubezpieczon…
- II URN 42/84 1984-07-05Czy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych był właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej z powodu niestawienia się na kontrolne badania lekarskie?
Powołane przepisy
art. 4778 KPCart. 199 § 1 KPC.art. 199 § 1 KPCart. 4779 § 4 KPCart. 199 § 1 pkt 2 KPC.art. 3938 § 2 KPC§ 1§ 4§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy