II URN 42/84
PostanowienieIzba Cywilna1984-07-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych był właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej z powodu niestawienia się na kontrolne badania lekarskie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie był właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej. Zgodnie z przepisami, odwołania od decyzji organu rentowego w sprawach, które nie dotyczą ustaleń Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, rozstrzyga Rada Nadzorcza Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym, Sąd powinien był przekazać sprawę właściwemu organowi.Stan faktyczny
Wnioskodawca pobierał rentę inwalidzką, która została wstrzymana z powodu niestawienia się na kontrolne badania lekarskie. Wnioskodawca zaskarżył decyzję o wstrzymaniu renty do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który odrzucił odwołanie jako spóźnione. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości organów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i przekazał sprawę do rozpoznania Radzie Nadzorczej I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Dębicka, Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 maja 1984 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Władysława S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. o rentę inwalidzką na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od postanowienia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 8 lipca 1983 r.,postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Radzie Nadzorczej I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca pobierał od dnia 21.VI.1980 r. rentę inwalidzką III grupy z ogólnego stanu zdrowia. Ponieważ wnioskodawca nie stawił się na kontrolne badania lekarskie, organ rentowy decyzją z dnia 20.III.1982 r. wstrzymał wypłatę renty z dniem 20.IV.1982 r.Wnioskodawca zaskarżył powyższą decyzję do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który postanowieniem z dnia 8.VII.1983 r. odrzucił odwołanie jako spóźnione.W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie stawił się kilkakrotnie na badania kontrolne i dlatego wydano decyzję wstrzymującą dalszą wypłatę renty, a ponadto nie zaskarżył on w ustawowym terminie decyzji, w wyniku czego dopuścił do jej uprawomocnienia się.Postanowienie to zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Skarżący wnosi o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Radzie Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając rażące naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 119 ze zm.).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 119 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 96 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych - odwołania od decyzji organu rentowego rozstrzyga Rada Nadzorcza Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeden z wyjątków od tej ogólnej zasady zawiera ust. 2 i 3 powołanego art. 11, w świetle których od decyzji organu rentowego w sprawach, w których przedmiotem odwołania są ustalenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, odwołanie rozpoznaje Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.W niniejszej sprawie przedmiotem odwołania wnioskodawcy nie były ustalenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia. Wnioskodawca kwestionował zasadność decyzji organu rentowego wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej. Tym samym organem właściwym do rozpoznania odwołania wnioskodawcy nie był okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, lecz rada nadzorcza oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tych warunkach Sąd na podstawie art. 51 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych powinien był wydać postanowienie przekazujące sprawę do rozpoznania radzie nadzorczej oddziału ZUS.W tym stanie rzeczy trzeba przyjąć, że odwołanie od decyzji organu rentowego wstrzymującej wypłatę renty inwalidzkiej, rozpoznaje rada nadzorcza oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, choćby nawet wstrzymanie wypłaty nastąpiło dlatego, że zainteresowany, powiadomiony prawidłowo o terminie kontrolnego badania lekarskiego, na to badanie się nie stawił (art. 11 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej - Dz. U. Nr 20, poz. 119 ze zm. w brzmieniu nadanym przez art. 96 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych).II. Niezależnie od powyższego trzeba stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest dowodu stwierdzającego, iż wnioskodawca został w sposób prawidłowy powiadomiony o kontrolnych badaniach lekarskich, przy czym - na zapytanie Sądu - organ rentowy wyjaśnił, że wezwania na kontrolne badania lekarskie wysyłane są listami zwykłymi, w związku z czym organ rentowy nie jest w stanie udokumentować, czy wnioskodawca otrzymał zawiadomienie o wspomnianych badaniach. Wnioskodawca zaś w toku postępowania sądowego oświadczył, iż nie otrzymał pism wzywających go na badania lekarskie.W tych warunkach brak było podstaw do odrzucenie przez Sąd odwołania wnioskodawcy jako spóźnionego.Ze względu na zasadność zarzutów rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III UZP 14/82 1982-06-04Czy sąd może orzec zgodnie z wolą wnioskodawcy o braku jego uprawnień do renty inwalidzkiej poprzez ustalenie, że nie jest on inwalidą?
- II URN 28/89 1989-04-28Czy organ rentowy może wstrzymać wypłatę renty inwalidzkiej na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej wydanego dla celów nierentowych, w sytuacji gdy nie przeprowadzono badań lekarskich zgodnie z przepisami ustawy o zao…
- II UKN 312/97 1997-11-06Czy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych jest dopuszczalne od orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydanego dla celów innych niż rentowe?
- III URN 5/75 1975-04-17Czy odmowa przyznania renty inwalidzkiej przez organ rentowy, spowodowana błędem orzeczenia lekarskiego, uzasadnia przyznanie świadczeń wstecz od daty zgłoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zgodnie z art. 75 us…
- II UZP 1/06 2006-03-09Czy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszeniu postępowania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do właściwego sądu okręgowego - sądu ubezpieczeń społecznych?
Powołane przepisy
art. 11 ust. 1art. 96art. 11art. 51
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.