II UKN 380/99
Izba Cywilna2000-02-08
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczanie praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy zlecenia i w wymiarze niższym niż 22 godziny tygodniowo może być uznane za pracę nauczycielską w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela, uprawniającą do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nauczanie praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy zlecenia i w wymiarze niższym niż 22 godziny tygodniowo nie może być uznane za pracę nauczycielską w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. W związku z tym, wnioskodawca nie spełnił warunków do przyznania emerytury nauczycielskiej, ponieważ nie udowodnił 20-letniego okresu pracy w charakterze nauczyciela.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania emerytury nauczycielskiej, powołując się na okres pracy jako instruktor praktycznej nauki zawodu na podstawie umów zlecenia. Sądy niższych instancji oddaliły jego odwołanie, ustalając, że wnioskodawca nie przepracował wymaganego minimalnego wymiaru 22 godzin tygodniowo jako instruktor, a jego praca miała charakter usługowy i była wykonywana obok innych obowiązków. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wnioskodawca mógł poświęcać uczniom jedynie około 15-30 minut przed i po ich pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 8 lutego 2000 r. II UKN 380/99 Nauczanie praktycznej nauki zawodu na podstawie umowy zlecenia i w wymiarze niższym niż 22 godziny tygodniowo nie może być uznane za pracę nauczycielską w rozumieniu art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczy-ciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz na niektórych innych pra-cowników uspołecznionych zakładów pracy, prowadzących prace pedagogicz-ne i wychowawcze (Dz.U. Nr 34, poz. 261 ze zm.). Przewodniczący SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2000 r. sprawy z wniosku Henryka K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o eme-ryturę nauczycielską, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 23 lipca 1998 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie Henryka K. od decyzji Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 28 listopada 1997 r. odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury wobec ustalenia, że wnioskodawca na podstawie umowy zlecenia z dnia 1 września 1976 r. zawartej z Wojewódzką Spółdzielnią Pracy Od-dział w Ś. oraz umowy zlecenia z dnia 1 września 1983 r. zawartej ze Spółdzielnią Pracy Usług Wielobranżowych w Ś. prowadził kursy i praktyczną naukę zawodu w zakresie elektromechaniki, co jednak nie było równoznaczne z pracą pedagogiczną i
2 rzutuje na uprawnienia do wcześniejszej emerytury przewidziane w Karcie Nauczy-ciela. Wyrokiem z dnia 16 marca 1999 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację wnioskodawcy od powyższego wyroku. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia i wnioski Sądu Wojewódzkiego podkreślając, że wnioskodawca będąc instruktorem praktycznej nauki zawodu pełnił jednocześnie obowiązki kierownika Spółdzielni Pracy i pracował w akordzie wykonując usługi, przeto nie mógł poświęcać nauce zawodu co najmniej 22 godzin tygodniowo, jak wymagają tego przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w sprawie rozciągnięcia niektórych przepisów Karty Nauczyciela na instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz niektórych innych pracowników uspo-łecznionych zakładów pracy prowadzących prace pedagogiczne i wychowawcze (Dz.U. Nr 34, poz. 261 ze zm.), a mógł przeznaczyć na tę naukę ok. 15-30 minut przed rozpoczęciem i przed zakończeniem pracy uczniów. Mimo zatem posiadania 30-letniego okresu zatrudnienia wnioskodawca nie legitymuje się 20-letnim okresem wykonywania pracy instruktora praktycznej nauki zawodu w wymiarze 22 godzin ty-godniowo i tym samym nie spełnia warunków do przyznania emerytury nauczyciels-kiej . Kasacja wnioskodawcy zarzuca wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie prawa materialnego - § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. –Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznając sprawę w granicach kasacji bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jednak w przedmiotowej sprawie nieważ-ność postępowania nie występuje. Sąd Najwyższy zauważa, że kasacja, jakkolwiek w uzasadnieniu zarzuca Są-dowi drugiej instancji błędne rozumowanie co do wyliczenia czasu pracy poświęco-nego przez wnioskodawcę uczniom i charakteru stosunku prawnego łączącego wnioskodawcę ze Spółdzielnią, to nie wskazuje, by Sąd Apelacyjny dokonując usta-leń faktycznych (jakimi w istocie są „rozumowania”), dopuścił się naruszenia przepi-
3 sów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym konieczne byłoby wskazanie konkretnych przepisów jakie zostały naruszone oraz istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. Z braku tak skonkretyzowanych zarzutów Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym ustalonym przez Sąd pierwszej instan-cji, skoro Sąd drugiej instancji tych ustaleń nie zakwestionował, przyjmując je tym samym za własne. W świetle zaś tych ustaleń wnioskodawca, po pierwsze – jako ins-truktor nauki zawodu nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, lecz na pods-tawie umowy zlecenia (przy czym powody takiego stanu rzeczy nie mają znaczenia dla sprawy), po drugie – czynności instruktora wykonywał obok obowiązków kierow-nika zakładu pracy i pracy akordowej, po trzecie zaś i najistotniejsze - nie osiągnął wymiaru 22 godzin tygodniowo, co zważywszy na jego inne obowiązki czyni przeko-nującym wniosek, że poświęcał uczniom nie ponad 3 godziny dziennie a ok. 15 – 30 minut przed rozpoczęciem i po zakończeniu pracy ucznia. W świetle takich, nie za-kwestionowanych zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego ustaleń jest oczywiste, iż bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepis § 2 ust. 1 pkt. 4a rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 sierpnia 1988 r. (Dz.U. Nr 34, poz. 261) obejmuje bowiem przepisami Karty Nauczy-ciela pracowników, zatrudnionych w charakterze instruktorów praktycznej nauki za-wodu w wymiarze minimum 22 godziny tygodniowo, natomiast przepis art. 88 art. 1 Karty Nauczyciela przyznaje prawo do emerytury bez względu na wiek nauczycie-lowi, który udowodnił 30-letni okres zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w charakterze nauczyciela. Pracując w wymiarze i okresach, jakie ustalił Sąd drugiej instancji, wnioskodawca nie legitymuje się 20-letnim okresem pracy nauczycielskiej, przeto zaskarżony wyrok nie dopuszcza się obrazy wskazanych w kasacji przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy w oparciu o art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I UK 184/04 2005-02-16Czy instruktor praktycznej nauki zawodu, który po zakończeniu działalności dydaktycznej zajmuje się sprawami związanymi z likwidacją placówki nauczania, zachowuje status nauczyciela w rozumieniu art. 88 ustawy Karta Nauc…
- II UK 232/10 2011-02-02Czy nauczyciel, który po rozwiązaniu stosunku pracy nauczycielskiego podjął pracę na podstawie umowy zlecenia, może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, jeśli wymagane o…
- I UK 69/10 2010-06-22Czy okres pracy jako instruktor praktycznej nauki zawodu, wykonywanej w wymiarze przekraczającym 22 godziny tygodniowo, może być zaliczony do 20-letniego okresu pracy w szczególnym charakterze wymaganego do uzyskania eme…
- II UKN 410/97 1997-12-15Czy praca na stanowiskach innych niż typowo nauczycielskie, ale wymagających kwalifikacji pedagogicznych lub dających doświadczenie przydatne w nauczaniu, może być zaliczona do 20-letniego okresu pracy nauczycielskiej wy…
- II UKN 193/98 1998-09-11Czy praca instruktora praktycznej nauki zawodu wykonywana w niepełnym wymiarze godzin może być zaliczona jako praca nauczycielska w rozumieniu art. 88 Karty Nauczyciela, jeśli wymiar ten był niższy niż 22 godziny tygodni…
Powołane przepisy
art. 88 ust. 1art. 39311 KPCart. 88art. 1art. 39312 KPC§ 1 ust. 1§ 2 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy