II UKN 389/97
Izba Cywilna1997-12-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy?Ratio decidendi
Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy. Odpowiedzialność w takim przypadku spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, jeśli poszkodowany był pracownikiem nieuspołecznionego zakładu pracy.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zmiany treści protokołu powypadkowego i ustalenia odpowiedzialności Nadleśnictwa R. za śmiertelny wypadek przy pracy jej męża. Mąż powódki był pracownikiem Zakładu Usług Leśnych Henryka P., który miał umowę cywilnoprawną z Nadleśnictwem R. na remonty budynków. Sąd Rejonowy i Sąd Wojewódzki oddaliły powództwo, uznając, że Nadleśnictwo R. nie było pracodawcą zmarłego. Powódka wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 9 grudnia 1997 r. II UKN 389/97 Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie nie ponosi odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) za wypadek przy pracy, jakiemu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 1997 r. sprawy z powództwa Jolanty P. przeciwko Skarbowi Państwa - Lasy Państwowe - Nadleśnictwo R. o zmianę treści protokołu powypadkowego, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 16 maja 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Jolanta P. w pozwie przeciwko Nadleśnictwu R. wniosła o zmianę treści protokołu powypadkowego z dnia 22 października 1996 r. [...] i ustalenie, że nadzorujący pracę w imieniu strony pozwanej leśniczy J.M. nie zapewnił odpowied-nich warunków pracy (brak zabezpieczenia cyrkutarki) i przez to doszło do śmiertel-nego wypadku, jakiemu uległ mąż powódki Marian P. Następnie powódka sprecyzo-wała żądanie, wnosząc także o ustalenie, iż pomiędzy stroną pozwaną i mężem po-wódki została zawarta umowa o pracę. Strona pozwana nie uznała powództwa, gdyż mąż powódki był zatrudniony w Zakładzie Usług Leśnych, którego właścicielem jest Henryk P. i ten pracodawca spo-rządził protokół powypadkowy, natomiast pozwane Nadleśnictwo nie było praco-
- 2 - dawcą zmarłego Mariana P. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Krośnie wyrokiem z dnia 13 marca 1997 r. oddalił powództwo i ustalił, że mąż powódki uległ śmiertelnemu wypadkowi w dniu 25 paź-dziernika 1996 r. przy remoncie leśniczówki, będąc pracownikiem Zakładu Usług Leśnych Henryka P. Zakład ten miał zawartą umowę cywilno-prawną ze stroną poz-waną na wykonanie remontów budynków leśniczówki, które realizował między in-nymi, mąż powódki. Pracodawca Henryk P. sporządził protokół powypadkowy, wy-płacił powódce wynagrodzenie za pracę, należną jej mężowi i powódka ma prawo realizacji swoich uprawnień w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie wyrokiem z dnia 16 maja 1997 r. oddalił apelację powódki, ponieważ po uzupełnieniu postę-powania dowodowego z akt Prokuratury Rejonowej w K. [...] uznał, że nie ma żadnej wątpliwości, iż w dniu 15 października 1996 r. Marian P. nie był zatrudniony u strony pozwanej, ale był pracownikiem Zakładu Usług Leśniczych Henryka P. Powódka złożyła kasację od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. poprzez uznanie, iż nie doszło do zawarcia umowy o pracę pomiędzy Marianem P. i pozwanym Nadleśnictwem R. oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 217 § 1 i 2 KPC poprzez pominięcie dowodów wnioskowanych przez powódkę, w następstwie czego nastąpiło negatywne dla niej rozstrzygnięcie. Powódka wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i prze-kazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krośnie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) stanowi, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci przysługuje: 1)
- 3 - pracownikom uspołecznionych zakładów pracy i członkom ich rodzin - od zakładu pracy, 2) pracownikom nie uspołecznionych zakładów pracy jak i ich członkom rodzin - od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sądy obu instancji niewadliwie ustaliły na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że mąż powódki nie był pracownikiem strony pozwanej, za-tem zgodnie z ust. 2 powołanego wyżej przepisu, powódce nie przysługuje odszko-dowanie od strony pozwanej, ale jedynie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z tytułu wypadku przy pracy w nie uspołecznionym zakładzie pracy. Zakład Usług Leś-nych, którego właścicielem jest Henryk P. i który zatrudniał Mariana P. w charakterze pracownika, jest bowiem niewątpliwie zakładem nie uspołecznionym. Pracodawca skierował pracownika - męża powódki do wykonywania robót re-montowych przy budynku leśniczówki w ramach umowy zlecenia na wykonanie tych prac. Nadzór nad tymi pracami miał z ramienia strony pozwanej leśniczy J.M. Rów-nież akta Prokuratury Rejonowej w K., z których dowód przeprowadził Sąd Apela-cyjny potwierdzają, iż mąż powódki nie był w dniu wypadku pracownikiem strony pozwanej. Wobec powyższego Sąd Najwyższy uznał, że Sądy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż brak jest odpowiedzialności strony pozwanej, jako zakładu pracy za wy-padek osoby, która nie była jej pracownikiem, na podstawie przepisów ustawy wy-padkowej. Zakład pracy, na terenie którego nastąpiło nieszczęśliwe zdarzenie, nie ponosi bowiem odpowiedzialności na podstawie przepisów tej ustawy za wypadek przy pracy, któremu uległ pracownik zatrudniony u innego pracodawcy. W tych warunkach Sądy mogły pominąć dowód z przesłuchania świadek J.M., skoro okoliczności zatrudnienia męża powódki nie budzą wątpliwości i zostały w sprawie jednoznacznie wyjaśnione. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 KPC orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- IV CR 605/80 1981-02-18Czy pracownikowi, który doznał wypadku przy pracy i otrzymał świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, przysługuje dodatkowe odszkodowanie od innego uspołecznionego podmiotu gospodarczego na podstawie przepisów prawa cywi…
- II UKN 361/98 1998-12-10Czy pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli w dniu wypadku był zatrudniony w uspołecznionym zakładzie pracy?
- I PKN 756/99 2000-08-02Czy pracodawca odpowiada za szkodę wyrządzoną pracownikowi przez innego pracownika, jeśli zachowanie sprawcy szkody zerwało związek z pracą, ale związek ten został zachowany po stronie poszkodowanego?
- I PR 178/68 1968-06-05Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek pracownika, jeśli nie naruszył przepisów o ochronie życia i zdrowia pracowników i nie ponosi odpowiedzialności za zachowanie osób trzecich, które przyczyniły się do wypad…
- II PK 53/13/1 2013-11-07Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wypadek przy pracy, który miał miejsce poza terenem zakładu pracy, w sytuacji gdy pracownik wykonywał polecone czynności, a wypadek był spowodowany brakiem odpowiedniego oświetle…
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1art. 32 ust. 2art. 217 § 1art. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy