II UKN 521/97
Izba Cywilna1998-02-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowicjusz zakonny, który odbywa nowicjat przed ukończeniem 25 roku życia, ma prawo do renty rodzinnej po zmarłym ojcu na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się?Ratio decidendi
Nowicjusz zakonny odbywający nowicjat przed ukończeniem 25 roku życia ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w tym renty rodzinnej, na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównuje prawa nowicjuszy do świadczeń z prawami młodzieży uczącej się w szkołach, co pozwala na przyznanie renty rodzinnej, jeśli spełnione są warunki określone w przepisach dotyczących renty rodzinnej dla uczącej się młodzieży.Stan faktyczny
Wnioskodawca, nowicjusz zakonny, odbywał nowicjat w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., przed ukończeniem 25 roku życia. Zmarł jego ojciec, po którym wnioskodawca domagał się renty rodzinnej. Sądy obu instancji przyznały wnioskodawcy prawo do renty rodzinnej, uznając, że spełnia on warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym duchownych oraz w przepisach dotyczących renty rodzinnej dla uczącej się młodzieży.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego, utrzymując w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 18 lutego 1998 r. II UKN 521/97 Nowicjusz zakonny ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społeczne-go na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży (art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych, Dz.U. Nr 29, poz. 156 ze zm.). Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1998 r. sprawy z wniosku Krzysztofa R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o prawo do renty rodzinnej, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro-kiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w C. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-nych w Częstochowie z dnia 29 listopada 1996 r., którym przyznano wnioskodawcy Krzysztofowi R. prawo do renty rodzinnej na okres od 1 września 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r. Sąd Wojewódzki ustalił, że wnioskodawca odbył nowicjat w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., to jest przed ukończeniem 25 roku życia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu duchownych, jako członek Zakonu Franciszkanów, bowiem w okresie nowicjatu był uprawniony do świadczeń z
2 ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się, w tym między innymi, do renty rodzinnej uregulowanej przepisami art. 37-39 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, stwierdzając dodatkowo, że nie ma znaczenia, czy nowicjat jest szkołą, gdyż ustawa z dnia 17 maja 1989 r. zrównała prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecz-nego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach. Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł Zakład Ubezpieczeń Spo-łecznych, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych oraz art. 39 ustawy z dnia 19 grudnia 1982 r. o z.e.p. Skarżący wniósł o zmianę wyroków Sądów obu instancji i oddalenie odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 18 września 1995 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są uprawnienia wnioskodawcy Krzysztofa R., urodzonego 2 września 1976 r., do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., a więc przed ukończeniem przez wnioskodawcę 25 roku życia. Wykładnia art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopa-trzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym du-chownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156 ze zm.) wskazuje na bezzasadność kasacji. Stosownie do art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p. prawo do renty rodzinnej mają dzieci do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Natomiast przepisy art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównały prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach, stanowiąc, że obowiązkowi ubezpieczenia nie podlegają, między innymi, nowicjusze (ust. 1), ponieważ osoby wymienione w ust. 1 korzystają ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się. W razie braku prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, osobom tym przysługują świadczenia lecznicze na zasadach ustalonych dla pracow-
3 ników (ust. 2). Osoby określone w ust. 1, które ze względu na wiek nie mogą korzys-tać ze świadczeń przysługujących młodzieży uczącej się, podlegają przepisom ustawy (ust. 3). Powołany wyżej przepis wyraźnie stanowi, że osoba odbywająca nowicjat za-konny przed ukończeniem 25 roku życia może korzystać z prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a więc także z renty rodzinnej, na zasadach przysługu-jących młodzieży uczącej się, zatem Sądy obu instancji zasadnie przyjęły, że wnios-kodawca spełnił, w okresie objętym odwołaniem, warunek wskazany w art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p., uprawniający go do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja organu rento-wego jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 481/99 2000-04-07Czy prawo do pobierania renty rodzinnej ulega przedłużeniu na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin w razie powtarzania ostatniego roku studiów po u…
- II USKP 60/22 2023-11-15Czy świadczenie renty rodzinnej wypłacone studentowi po ukończeniu 25 roku życia, ale przed zakończeniem ostatniego roku studiów, może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli organ rentowy wydał decyzję przyznającą świa…
- III UZP 6/19 2019-09-25Czy osobie, która osiągnęła 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów podyplomowych, przedłuża się prawo do renty rodzinnej do zakończenia tego roku studiów?
- II UK 389/12 2013-06-11Czy prawo do renty rodzinnej przysługuje dziecku, które stało się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 25 roku życia, ale po zakończeniu nauki w szkole średniej, jeśli kontynuowało naukę w systemie wieczorowym…
- II URN 74/82 1982-04-27Czy uczęszczanie do szkoły dla pracujących, przy braku zatrudnienia i ukończonych 24 lat, wyłącza uprawnienie do renty rodzinnej na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrze…
Powołane przepisy
art. 2art. 2 ust. 1art. 37art. 39art. 39 ust. 1art. 39312 KPC.
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy