II UKN 533/98
Izba Cywilna1999-03-23
Skład orzekający: Maria Mańkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba współpracująca z małżonkiem prowadzącym działalność gospodarczą podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy potwierdził, że osoba współpracująca z małżonkiem w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin. Ustalenie faktu takiej współpracy, oparte na zeznaniach wnioskodawcy i jego siostry złożonych w czasie kontroli ZUS, jest wystarczające do objęcia tej osoby ubezpieczeniem.Stan faktyczny
Wnioskodawca został objęty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczeniem społecznym jako osoba współpracująca z żoną, która prowadziła działalność gospodarczą (kiosk „Ruch” i sklep). Wnioskodawca pracował w tych punktach naprzemiennie z żoną, poza godzinami pracy zatrudnionego pracownika. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie wnioskodawcy, a Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację. Wnioskodawca złożył kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 23 marca 1999 r. II UKN 533/98 Współpracujący z małżonkiem w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób pro-wadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.). Przewodniczący: SSN Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Kijowski, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 1999 r. sprawy z wniosku Sylwestra M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych- Oddziałowi w K. o wyłączenie z ubezpieczenia społecznego, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyro-ku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Sylwester M. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 24 maja 1996 r., którą organ rentowy objął wnios-kodawcę ubezpieczeniem społecznym od dnia 1 września 1993 r. do 31 stycznia 1995 r. i od 1 sierpnia 1995 r. nadal, jako osobę współpracującą z jego żoną Grażyną M., która prowadzi działalność gospodarczą. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kielcach oddalił to odwołanie i ustalił, że żona wnioskodawcy Grażyna M. prowadziła kiosk „Ruchu” w O.Ś. w godzinach od 600 do 2000 i sklep w G. w godzinach od 800 do 2000. Zarówno w kiosku, jak i sklepie zatrudniony był pracownik na 1/2 etatu na 4 godziny dziennie, w pozostałych godzinach pracy pracowali w tych punktach na zmianę właścicielka i jej mąż Sylwester. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie zeznań wnioskodawcy i jego siostry Agnieszki M., które złożyli w czasie kontroli ZUS we wrześniu 1995 r.
2 Wnioskodawca zgłosił w ZUS-ie fakt współpracy z żoną na 1/2 etatu od 1 września 1993 r. W okresie od 1 lutego 1995 r. do 31 lipca 1995 r. pracował u Artura Ż. i ten okres pracy został wyłączony z ubezpieczenia jako ubezpieczenia osoby współpra-cującej. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 1998 r. oddalił apelację wnioskodawcy i nie stwierdził, aby Sąd pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego z naruszeniem art. 233 § 1 KPC. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył kasacją powyższy wyrok, zarzucając naruszenie art. 231, 233 § 1, 385 i 299 KPC, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego zgro-madzonego w sprawie i uznanie za ustalone bez przesłuchania stron faktów doty-czących prowadzenia dodatkowego punktu sprzedaży w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest zasadna. Przedmiotem sporu jest objęcie wnioskodawcy ubezpieczeniem osoby współpracującej w kiosku „Ruch” w O. ul. R. i w sklepie spo-żywczo - przemysłowym w G., należących do żony wnioskodawcy Grażyny M. Wyni-ka to z akt organu rentowego, a także ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej ins-tancji. Dla oceny tego materiału dowodowego nie ma znaczenia podniesienie przez Sąd drugiej instancji dodatkowej okoliczności, że przez pewien okres żona wniosko-dawcy prowadziła w G. drugi punkt sprzedaży pod adresem G. Fakt ten potwierdza zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz przedłożone do akt sprawy faktury, co nie miało jednak znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie było zatem potrzeby stosowania art. 231 KPC, jak twierdzi kasacja, ani dodatkowego wyjaśnienia w drodze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Tak samo pozostałe przepisy prawa procesowego nie zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji, który trafnie uznał, iż Sąd Wojewódzki nie naruszył granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skoro oparł swoje ustalenia o zeznania samego wnioskodawcy i jego siostry, które złożyli w czasie kontroli przeprowadzanej przez pracownika organu rentowego. Ustalenie, iż wnios-kodawca współpracował z żoną w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w okresie objętym zaskarżoną decyzją ZUS powoduje objęcie go ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracującej na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
3 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gos-podarczą oraz ich rodzin (jednolity tekst Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39312 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II USK 45/24 2024-06-12Czy małżonek przedsiębiorcy, który formalnie jest zatrudniony na umowę o pracę, ale jednocześnie spełnia kryteria osoby współpracującej przy działalności gospodarczej, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako…
- I UK 272/15/1 2016-06-21Czy małżonek osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, zatrudniony na umowę o pracę, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy przy tej działalności, jeśli spełnia przesłanki określ…
- II UK 315/09 2010-04-23Czy pracownik, który jest małżonkiem osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą i pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, może być traktowany jako osoba współpracująca przy prowadzeniu tej działaln…
- I USK 909/26 2026-07-07Czy małżonek przedsiębiorcy, który formalnie jest zatrudniony jako pracownik, ale prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z przedsiębiorcą, może być traktowany jako osoba współpracująca przy prowadzeniu pozarolniczej działa…
- III USKP 43/22 2023-04-27Czy czynności wykonywane przez małżonka na rzecz przedsiębiorcy, które mają charakter okazjonalny i nie generują znaczących dochodów, mogą stanowić podstawę do objęcia go obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi jako os…
Powołane przepisy
art. 26 ust. 1art. 233 § 1 KPC.art. 231art. 231 KPCart. 39312 KPC§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy