II UKN 544/99

Izba Cywilna2000-05-12

Skład orzekający: Jerzy Kuźniar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji powinien przeprowadzić nowy dowód zgłoszony po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, czy też wskazać w uzasadnieniu wyroku powody jego pominięcia?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, w przypadku powołania przez wnioskodawcę nowego dowodu po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, powinien ten dowód przeprowadzić lub wskazać w uzasadnieniu wyroku, dlaczego został on pominięty. Naruszenie tego obowiązku, poprzez pominięcie dowodu z życiorysu wnioskodawcy zawierającego wzmiankę o istotnym okresie zatrudnienia, stanowi naruszenie art. 381 KPC, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, powołując się na rozporządzenie dotyczące pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie, uznając, że nie udowodnił on wymaganego 40-letniego okresu zatrudnienia, brakuje mu bowiem 19 dni. Sporny pozostał okres zatrudnienia od 1 sierpnia 1957 r. do 31 listopada 1958 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy. W kasacji wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących okresu zatrudnienia oraz art. 381 KPC przez pominięcie dowodu z jego życiorysu z 1961 r., który uzyskał po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji i który zawierał wzmiankę o pracy w PGR w L. w spornym okresie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 12 maja 2000 r. II UKN 544/99 W razie powołania przez wnioskodawcę nowego dowodu po wydaniu wy-roku przez sąd pierwszej instancji, sąd drugiej instancji powinien przeprowa-dzić ten dowód lub wskazać w uzasadnieniu wyroku, dlaczego został on pomi-nięty (art. 381 w związku z art. 328 § 1 KPC). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Andrzej Kijowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2000 r. sprawy z wniosku Henryka D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o wcześniejszą emeryturę, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyj-nego w Poznaniu z dnia 7 maja 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Henryk D. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziałowi w P. o wcześniejszą emeryturę wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 maja 1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalo-no jego apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, oddalającego odwołanie od de-cyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie za-sad wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. Nr 29, poz. 159). Przyczyną nie-uwzględnienia żądań wnioskodawcy był brak 40-letniego okresu zatrudnienia, sta-nowiącego (dla mężczyzny) niezbędną przesłankę nabycia prawa do wcześniejszej emerytury (§ 1 ust. 1 tego rozporządzenia). Za udowodniony został uznany okres zatrudnienia w wymiarze 39 lat, 11 miesięcy i 19 dni. Sporny pozostał okres od dnia 2 1 sierpnia 1957 r. do dnia 31 listopada 1958 r., w odniesieniu do którego wniosko-dawca twierdzi, iż pracował w Państwowym Gospodarstwie Rybackim w L. Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, iż z zeznań świadków nie można wyprowadzić ustalenia, że wnioskodawca był w tym okresie zatrudniony co najmniej w wymiarze połowy czasu pracy. Ustalono, że sam wnioskodawca nie po-siadał w tym zakresie żadnych dokumentów oraz nie podawał tego okresu zatrudnie-nia w dokumentach (życiorysach). W kasacji wnioskodawca zarzucił naruszenie § 1 ust. 1 powołanego rozporzą-dzenia przez ustalenie, że nie ma on 40-letniego okresu zatrudnienia oraz art. 381 KPC przez pominięcie dowodu w postaci życiorysu wnioskodawcy, napisanego przez niego w 1961 r. Wnioskodawca uzyskał ten dokument w grudniu 1988 r. z Izby Rze-mieślniczej w Poznaniu, po wydaniu wyroku przez Sąd pierwszej instancji i złożył go do Sądu Apelacyjnego dnia 5 maja 1999 r. (data prezentaty sądowej). W życiorysie tym wnioskodawca stwierdził, iż przez rok pracował w PGR w L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 381 KPC, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 KPC). Skoro jedną z przyczyn uzna-nia, iż wnioskodawca nie udowodnił okresu zatrudnienia w Państwowym Gospodar-stwie Rybnym w L. był brak informacji o tym zatrudnieniu w jego życiorysie, to przedłożenie życiorysu zawierającego wzmiankę o tym zatrudnieniu powinno być wzięte pod uwagę przez Sąd Apelacyjny. Sąd powinien przeprowadzić dowód z tego dokumentu i orzec stosownie do oceny tego dowodu z uwzględnieniem materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji (art. 382 KPC), względnie wskazać, dlaczego pominął ten dowód (art. 381 w związku z art. 328 § 2 KPC). Z tych względów na podstawie art. 39313 § 1 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 381art. 328 § 1 KPCart. 381 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 382 KPCart. 328 § 2 KPCart. 39313 § 1 KPC§ 1§ 1 ust. 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy