II UKN 68/96
Izba Cywilna1997-01-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pominięcie przez sąd przepisu prawa materialnego, który nie został zastosowany do uzasadnienia rozstrzygnięcia, może stanowić zasadną podstawę kasacyjną, jeśli jego pominięcie stanowi naruszenie prawa materialnego?Ratio decidendi
Przepis prawa materialnego, który nie został zastosowany przez sąd dla uzasadnienia rozstrzygnięcia, może być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie stanowi określone w art. 3931 pkt 1 KPC naruszenie prawa materialnego. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani zobowiązany do rozpoznania kasacji z uwzględnieniem innych podstaw kasacyjnych niż w niej powołane, z wyjątkiem nieważności postępowania.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny uznał zdarzenie z dnia 18 września 1994 r., w wyniku którego zmarł Czesław K., za wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia i przyznał wnioskodawczyni jednorazowe odszkodowanie. Organ rentowy wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 6 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Organ rentowy twierdził, że wypadek nie nastąpił przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z umowy zlecenia, a poszkodowany spowodował wypadek wskutek rażącego niedbalstwa lub był pijany.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 24 stycznia 1997 r. II UKN 68/96 Przepis prawa materialnego, który nie został zastosowany przez sąd dla uzasadnienia rozstrzygnięcia może być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie stanowi określone w art. 3931 pkt 1 KPC naruszenie prawa materialnego. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Zinaidy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o jed-norazowe odszkodowanie, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Ape-lacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 22 paź-dziernika 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 22 października 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 1996 r. [...] oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. i uznał zdarzenie z dnia 18 września 1994 r., w wyniku którego zmarł Czesław K., za wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia oraz przyznał wnioskodawczyni Zinaidzie K., jako matce zmarłego, jednorazowe odszkodowanie. Wypadek polegał na poparzeniu gorącą wodą w zakładzie zleceniodawcy - Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w H. Jako materialnoprawną podstawę wyroku Sąd Apelacyjny powołał art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r., Nr 65, poz. 333), który dotyczy pojęcia wypadku przy wykonywaniu umowy zlecenia oraz art. 6 ust. 2 pkt 4 tej ustawy i art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) z których wynika prawo wnioskodawczyni do jednorazowego odszkodowania z tytułu tego wypadku. Od tego wyroku kasację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. zarzucając "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. (Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych". Zdaniem wnoszącego kasację wypadek nie nastąpił przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z umowy zlecenia, a ponadto poszkodowany spowodował wypadek wskutek rażącego niedbalstwa, przy czym nie można wykluczyć, że był on pijany.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona Według art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kasacja organu rentowego opiera się na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 3931 pkt 1 KPC). Według wnoszącego kasację Sąd Apelacyjny naruszył art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który określa pojęcie wypadku przy pracy. Przepis ten nie był zastosowany przez Sąd. Z tego względu może on być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie przez Sąd stanowiło naruszenie prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 KPC). Wnoszący kasację nie wskazał, dlaczego w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. Jego ewentualne wywody na ten temat i tak byłyby bezzasadne, gdyż poszkodowany był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny do omawianego wypadku zastosował art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r., a nie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który dotyczy innego stosunku prawnego. Przesłanki uznania zdarzenia za wypadek przy pracy lub wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia są podobne, jednakże - jak wynika z art. 39311 KPC - Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani zobowiązany do rozpoznania kasacji z uwzględnieniem innych podstaw kasacyjnych niż w niej powołane (z wyjątkiem nieważności postępowania). Z tych względów na podstawie art. 39312 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UK 379/15 2016-05-05Czy w przypadku, gdy Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi, które samoistnie wykluczają zastosowanie przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, można przyjąć skargę kasacyjną do ro…
- III UK 87/05 2005-06-03Czy Sąd Najwyższy może przyjąć kasację do rozpoznania, jeśli okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie wykazano na gruncie przepisów prawa niepowołanych w podstawach kasacji?
- I PKN 219/97 1997-08-20Czy naruszenie nieistniejących przepisów prawa materialnego może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- I PK 302/13 2014-09-18Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje w sposób przekonujący istnienia…
- I UK 199/18 2019-10-10Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji, które nie przekłada się na wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 3931 pkt 1 KPCart. 20 ust. 1art. 6 ust. 2art. 12 ust. 2art. 6art. 39311 KPCart. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy