I PKN 219/97

WyrokIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1997-08-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie nieistniejących przepisów prawa materialnego może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wskazanie jako podstawy kasacyjnej nieistniejących przepisów prawa materialnego uniemożliwia kontrolę kasacji w tym zakresie. Skarga oparta na takich podstawach jest nieodpowiednia do prowadzenia postępowania kasacyjnego. Ponadto, zarzut naruszenia art. 316 § 1 KPC był niezasadny, ponieważ Sąd Wojewódzki wydał wyrok oparty na stanie faktycznym istniejącym w chwili zamknięcia rozprawy, po uzupełnieniu postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Powodowie, będący likwidatorami Spółdzielni Kółek Rolniczych, domagali się zapłaty wynagrodzenia za pracę za okres od listopada 1993 r. do czerwca 1996 r. Sąd Wojewódzki oddalił ich powództwa, uznając, że w spornym okresie nie istniał stosunek pracy, a powodowie wykonywali czynności likwidacyjne na innych zasadach. Sąd uznał, że ewentualne roszczenia mogą być dochodzone w drodze powództwa cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 20 sierpnia 1997 r. I PKN 219/97 Wskazanie jako podstawy kasacyjnej naruszenia nie istniejących prze-pisów prawa materialnego uniemożliwia kontrolę kasacji w tym zakresie. Przewodniczący Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 1997 r. sprawy z powództwa Zdzisława B., Antoniego W., Stanisława O. i Ryszarda G. przeciwko Spółdzielni Kółek Rolniczych w K. w likwidacji o zapłatę, na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 19 lutego 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 19 lutego 1997 r. zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Nowej Soli z dnia 8 listopada 1996 r. w ten sposób, że powództwa likwidatorów Zdzisława B., Antoniego W., Stanisława O. i Ryszarda G. o wynagrodzenie za pracę za okres od listopada 1993 r. przeciwko Spółdzielni Kółek Rolniczych w K. w likwidacji zostały w całości oddalone. Sąd Wojewódzki, po uzupełnieniu postępowania dowodowego ustalił, że strony zawarły w dniu 29 lipca 1991 r. umowy o pracę na stanowiskach likwidatorów - na czas określony do czasu zakończenia likwidacji Spółdzielni. Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 2 lutego 1993 r. [...] uchylił uchwałę Walnego Zgromadzenia członków pozwanej Spółdzielni z dnia 14 sierpnia 1992 r., którą powodowie zostali odwołani, jako likwidatorzy Spółdzielni. Stosunek pracy został jednak rozwiązany z powodami z dniem 30 września 1992 r. i po tej dacie nie doszło do restytucji stosunku pracy. W dniu 2 października 1992 r. wszyscy powodowie otrzymali pisma Rady Nad-zorczej o rozwiązaniu z nimi umowy o pracę bez wypowiedzenia i wystąpili z powódz-twami, ostatecznie żądając wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejono-wego w Nowej Soli z dnia 24 października 1996 r. [...]. Sąd Wojewódzki uznał, że powodom nie przysługuje wynagrodzenie za pracę za okres od listopada 1993 r. do czerwca 1996 r., a powodowi Zdzisławowi B. - do stycznia 1995 r., gdyż podstawą tych roszczeń nie była umowa o pracę. Powodowie wykonywali czynności likwidacyjne w spornym okresie na innych zasadach niż w ramach umowy o pracę, jednakże ewentualnych roszczeń na zasadach przepisów prawa spółdzielczego, czy prawa cywilnego mogą dochodzić w drodze powództwa cywilnego. Powyższy wyrok zaskarżyli powodowie kasacją, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87, 1313, 18, 805 i 84 Kodeksu pracy przez przyjęcie, że mimo wykonywania obowiązków likwidatorów nie przysługuje im wynagro-dzenie oraz art. 316 § 1 KPC przez przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowi dostateczną podstawę do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli i oddalenia powództwa. Powodowie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na ich rzecz wynagrodzeń z odsetkami, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka-sacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpozna-wanej sprawie Sąd Najwyższy nie stwierdził nieważności postępowania, zatem pos-tępowanie kasacyjne polegało jedynie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, którymi jest związany. Wskazanie przez powodów, jako podstawy kasacyjnej, nieis-tniejących przepisów prawa materialnego, to jest art. art. 87, 1313 i 805 Kodeksu pracy, uniemożliwia kontrolę sądową kasacji w tym zakresie i czyni skargę w tej części nie nadającą się do rozwinięcia postępowania kasacyjnego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 30 kwietnia 1938 r., C.III. 31/37 - Zb. O. 1938, poz. 303, postanowienie SN z dnia 6 grudnia 1996 r., II UKN 24/96 - OSNAPiUS 1997 nr 13 poz. 242). Niezasadnie również powołano w kasacji art. 18 i 84 Kodeksu pracy, które do-tyczą stosunku pracy, skoro z ustalonego przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego wynika, że w okresie objętym kasacją nie doszło do restytucji stosunku pracy. Sąd Najwyższy w toku postępowania kasacyjnego nie może zmieniać ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższej instancji, działa zatem w ramach ustalonego stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. W kasacji powodów nie powołano przepisów prawa materialnego ani proceso-wego, które miały być naruszone przy ustalaniu stanu faktycznego przez Sąd Wo-jewódzki. Nie można więc uznać, że w sprawie doszło do naruszenia powołanego w kasacji art. 316 KPC, który w obecnym brzmieniu prawnym stanowi, że po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy, istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Sąd Wojewódzki nie naruszył tego przepisu w sytuacji, gdy wydany wyrok został oparty o stan faktyczny, istniejący w chwili zamknięcia rozprawy i ustalony po uzupełnieniu przez ten Sąd postępowania dowodowego. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja powodów nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 87art. 316 § 1 KPCart. 39311 KPCart. 18art. 316 KPCart. 39312 KPC.§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy