II UKN 729/99
Izba Cywilna2000-09-29
Skład orzekający: Krystyna Bednarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy trenera, nawet z dziećmi i młodzieżą, może być uwzględniony przy ustalaniu uprawnień emerytalnych na podstawie Karty Nauczyciela, jeśli przepisy tej ustawy nie zostały rozciągnięte na trenerów rozporządzeniem wykonawczym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do uwzględnienia pracy trenera przy ustalaniu uprawnień emerytalnych przewidzianych w Karcie Nauczyciela, nawet jeśli praca ta była wykonywana z dziećmi i młodzieżą. Wynika to z faktu, że Minister Edukacji Narodowej nie skorzystał z upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia rozciągającego przepisy Karty Nauczyciela na trenerów.Stan faktyczny
Kazimierz B. ubiegał się o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania pracy nauczycielskiej. Odmówiono mu przyznania prawa do emerytury, ponieważ okresy pracy na stanowisku trenera piłki nożnej nie zostały uznane za pracę nauczycielską w rozumieniu Karty Nauczyciela. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły odwołanie i apelację wnioskodawcy. Kasacja wnioskodawcy została oddalona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy, uznając brak podstaw prawnych do uwzględnienia okresu pracy trenera przy ustalaniu uprawnień emerytalnych.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 29 września 2000 r. II UKN 729/99 Wobec niewydania, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56. poz. 357 ze zm.) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej (w porozumieniu z Prezesem Urzędu Kultury Fizycznej) w sprawie rozciągnięcia na trenerów, przepisów tej ustawy lub niektórych jej postanowień, brak jest podstawy praw-nej do uwzględnienia pracy trenera przy ustaleniu uprawnień emerytalnych przewidzianych w art. 86 i następne tej Karty, także wówczas, gdy pracę wyko-nywał z dziećmi i młodzieżą. Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Roman Kuczyński, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2000 r. sprawy z wniosku Kazimierza B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o emeryturę nauczycielską, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apela-cyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 1999 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 lutego 1999 r. [...] oddalił odwołanie Kazimierza B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 16 września 1998 r. odmawiającej wnioskodawcy przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy nauczycielskiej. Przy bezspornym stanie faktycznym Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu rentowego, że wnioskodawca w okresach pracy na stanowisku trenera piłki nożnej w klubach sportowych nie był nauczycielem w rozumieniu przepi-sów ustawy z dnia 26 lutego 1982 r - Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), a więc, wobec braku wymaganego okresu 20 lat pracy w
2 tym zawodzie, nie spełnia warunków do emerytury, przewidzianych w art. 88 w związku z art. 86 tej ustawy. Wyrokiem z dnia 5 października 1999 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu, uznając za trafne rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, oddalił apelację wnioskodawcy. W kasacji, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naru-szenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela oraz błędną wykładnię art. 1 ust. 2 pkt 2 i art. 3 pkt 1 i 2 tej samej ustawy i wniósł o jego zmianę oraz zmianę poprzedzają-cego go wyroku Sądu pierwszej instancji i „wydanie orzeczenia, że powód nabył prawo do emerytury na podstawie art. 88 w związku z art. 86 ustawy – Karta Nau-czyciela”. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Zarzut niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 pkt 4 - Karta Nau-czyciela jest bezzasadny. Wprawdzie słusznie podniesiono w uzasadnieniu kasacji, że art. 5 ust. 1 Karty, upoważniający Ministra Edukacji Narodowej do wydania rozpo-rządzenia w sprawie rozciągnięcia przepisów Karty lub niektórych jej postanowień na osoby w nim wymienione, wszedł w życie dopiero z dniem 6 kwietnia 1996 r., jed-nakże Sąd prawidłowo uznał, że miał on zastosowanie w sprawie, skoro wniosek o emeryturę wnioskodawca zgłosił po tej dacie. Prawidłowa też jest konkluzja Sądu Apelacyjnego, że skoro Minister Edukacji Narodowej z tego upoważnienia nie sko-rzystał i nie wydał rozporządzenia rozciągającego przepisy Karty lub jej postanowie-nia dotyczące emerytur na trenerów, o których stanowił pkt 4 tego przepisu, to brak jest podstawy prawnej do uwzględnienia przy ustalaniu uprawnień do emerytury z tytułu pracy w szczególnym charakterze, okresów pracy wnioskodawcy w klubach sportowych w charakterze trenera, nawet jeśli była to praca z dziećmi i młodzieżą. Treść art. 5 ust. 1 Karty jednoznacznie wskazuje, że zgodnie z wolą ustawodawcy trenerzy również przed dniem 1 kwietnia 1996 r. nie byli objęci zakresem podmioto-wym Karty, co czyni bezprzedmiotowym zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem jej art. 1 ust. 2 pkt 2 i art. 3 pkt 1.
3 Wprawdzie nie ma to istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz Sąd Najwyższy po raz kolejny zwraca uwagę, że w postępowaniu z zakresu ubez-pieczeń społecznych Kodeks postępowania cywilnego nie określa stron jako powoda i pozwanego; stosowne oznaczenia stron zawiera jego art. 47711, którego treść po-winny znać i stosować osoby, które – z uwagi na domniemanie ich profesjonalności – ustawodawca upoważnił do wniesienia kasacji. Na nieporadność w sporządzeniu tego szczególnego środka zaskarżenia wskazuje również to, że w uzasadnieniu ka-sacji, zamiast wywodu prawnego odpowiedniego do przytoczonej podstawy, jej au-torka streściła tylko stanowisko Sądu Apelacyjnego i powołała się na pogląd wnio-skodawcy oraz na to, że sporny okres jego pracy trenerskiej został uwzględniony przy ustalaniu wysokości dodatku za staż pracy. Stanowisko strony niezadowolonej z rozstrzygnięcia nie stanowi ustawowej przesłanki wniesienia kasacji. Przypomnieć też należy, że Sąd Najwyższy niejednokrotnie już wyjaśniał, iż reguły pozwalające zakładom pracy na ustalenie okresów uprawniających do tzw. „dodatku stażowego” nie są tożsame z określeniem dla celów emerytalno-rentowych pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, zgodnie z art. 39312 KPC, orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I UK 319/05 2006-05-30Czy praca trenera-metodyka w Wojewódzkiej Federacji Sportu może być uznana za pracę nauczycielską w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela, uprawniającą do emerytury nauczycielskiej?
- II UR 2/85 1985-12-02Czy praca nauczyciela wykonywana w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego wymiaru zajęć podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia w szczególnym charakterze na potrzeby ustalenia prawa do emerytury na podstawie art. 88…
- II UK 232/10 2011-02-02Czy nauczyciel, który po rozwiązaniu stosunku pracy nauczycielskiego podjął pracę na podstawie umowy zlecenia, może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, jeśli wymagane o…
- I UK 16/09 2009-06-25Czy nauczyciel, który rozwiązał stosunek pracy, a następnie podjął kolejny stosunek pracy, może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, jeśli w dacie rozwiązania poprzednie…
- II URN 212/86 1986-11-13Czy okres zatrudnienia w jednostce organizacyjnej nadzorującej szkoły przyzakładowe, która nie jest organem administracji państwowej, może być zaliczony do okresu pracy nauczycielskiej na potrzeby ustalenia prawa do emer…
Powołane przepisy
art. 5 ust. 1art. 86art. 88art. 1 ust. 2art. 3 pkt 1art. 47711art. 39312 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy