II UKN 89/96
Izba Cywilna1997-02-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogólnikowa polemika z oceną materiału dowodowego przez sąd orzekający, oparta na własnej ocenie tego materiału, stanowi uzasadnioną podstawę kasacji w rozumieniu art. 3931 pkt 2 KPC?Ratio decidendi
Ogólnikowa polemika z prawidłową sędziowską oceną materiału dowodowego, oparta na własnej ocenie tego materiału przez stronę, nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja wniesiona z podstawy przewidzianej przez art. 3931 pkt 2 KPC podlega oddaleniu, jeżeli została uzasadniona wyłącznie naruszeniem przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, a zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów jest tak ogólnikowy, że nie może uzasadniać uwzględnienia kasacji.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej przyznania renty. Sąd Apelacyjny oddalił rewizję wnioskodawcy. W kasacji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 KPC, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 14 lutego 1997 r. II UKN 89/96 Ogólnikowa polemika z prawidłową sędziowską oceną materiału dowo-dowego (art. 233 § 1 KPC) nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacji. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Maria Tyszel (sprawoz-dawca), Jadwiga Skibińska-Adamowicz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 1997 r. sprawy z wniosku Klemensa G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę inwalidzką, w związku z wypadkiem przy pracy na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 13 września 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie wyrokiem z dnia 25 czerwca 1996 r. [...] oddalił odwołanie Klemensa G., urodzonego 15 kwietnia 1924 r., od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w S. z dnia 1 marca 1995 r., którą odmówiono wnioskodawcy przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległ w dniu 19 listopada 1960 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po roz-poznaniu sprawy na skutek rewizji wnioskodawcy, wyrokiem z dnia 13 września 1996 r. rewizję oddalił. W kasacji wniesionej od tego wyroku, pełnomocnik wnioskodawcy, na podstawie art. 3931 pkt 2 KPC zarzucił, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 233 § 1, 286, 290 § 1 i 232 KPC i wnosił o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Wprowadzenie ustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz. U. Nr 43, poz. 189), w miejsce rewizji nadzwyczajnej, instytucji kasacji uprawniającej na podstawie przepisu art. 393 KPC do zaskarżenia do Sądu Najwyższego wyroku lub postanowienia, wydanych przez sąd drugiej instancji i kończących postępowanie w sprawie, nie oznacza, że Sąd Najwyższy stał się sądem powszechnym trzeciej instancji. Ograniczenia możliwości wnoszenia kasacji zawarte są zarówno w przepisie art. 393 KPC (wyłączenia przedmiotowe), jak również w prze-pisach dotyczących wymogów formalnych. Ustawodawca, wymieniając w art. 3931 KPC podstawy kasacyjne, równocześnie w przepisie art. 3933 określił, że kasacja powinna
nie tylko czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, lecz również zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W rozpoznawanej kasacji, opartej na zarzucie naruszenia przepisów postępo-wania mających istotny wpływ na wynik sprawy, powołano art. 233 § 1 KPC stanowiący zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd orzekający, który te dowody przeprowadził oraz przepisy art. 286, 290 § 1 i 232 KPC. Przepisy te określają, w zakresie postępowania dowodowego, niektóre z uprawnień sądu orzekającego mery-torycznie, a więc - w zasadzie - sądu pierwszej instancji, a sądu drugiej instancji jedynie wówczas, gdy uzupełnia postępowanie dowodowe we własnym zakresie. Uzasadnienie rozpatrywanej kasacji sprowadza się do polemiki z opinią biegłych i opartymi na niej ustaleniami Sądu pierwszej instancji, zaakceptowanymi przez Sąd Apelacyjny, oraz do przedstawienia własnej oceny co do przyczyny inwalidztwa wnioskodawcy. Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie przyjął pogląd, że kasacja, w której zarzut naruszenia przepisów postępowania opiera się na własnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zawiera uzasadnionych podstaw (wyrok z dnia 17 grudnia 1996 r., III CKN 20/96), oraz że: "(...) kasacja wniesiona z podstawy przewidzianej przez art. 3931 pkt 2 KPC podlega oddaleniu, jeżeli podstawa ta została uzasadniona wyłącznie naruszeniem przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (wyrok z dnia 20 grudnia1996 r., III CKN 21/96). Natomiast w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1997 r., I CKN 58/96 Sąd Najwyższy podkreślił, że nie może być podstawą kasacji zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu, jeżeli wniosek o jego dopuszczenie nie został złożony w trakcie postępowania. Skład Sądu Najwyższego orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela przedstawione wyżej stanowiska. Podniesiony w rozpatrywanej kasacji zarzut naruszenia przez Sąd orzekający zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art. 233 § 1 KPC, jest tak ogólnikowy, że nie może uzasadniać uwzględnienia kasacji. Podkreślić należy, że sam fakt, iż zaskarżone orzeczenie jest niekorzystne dla wnioskodawcy,który w rewizji do Sądu Apelacyjnego stwierdził, że skoro uległ wypadkowi i doznał uszkodzenia narządu słuchu. "(...), to Sąd Wojewódzki był zobowiązany przyznać mu rentę inwalidzką wypadkową", nie oznacza potwierdzenia zasadności podstaw kasacyjnych. Słusznie podkreślił Sąd Apelacyjny, że prawo do renty inwalidzkiej z wypadku przy pracy nie przysługuje wówczas, gdy jego następstwa nie powodują inwalidztwa w rozumieniu przepisów szczegółowo omówionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że brak jest usprawiedli-wionych podstaw kasacji i z mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 16/00 2000-09-12Czy naruszenie art. 233 § 1 KPC przez sąd drugiej instancji, polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego, może stanowić podstawę kasacji, jeśli skarżący nie wykaże konkretnych uchybień i ich wpływu na wynik sprawy?
- II UKN 262/97 1997-09-26Czy zarzut naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisu art. 233 § 1 KPC, poprzez błędne przyjęcie, że sąd pierwszej instancji w ramach swobodnej oceny dowodów wnikliwie ocenił materiał dowodowy (art. 382 KPC), może s…
- I CKN 753/98 2000-06-06Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 i 2 KPC, może stanowić podstawę kasacji w sytuacji, gdy wniosek kasacyjny jest sprzeczny z tą podstawą i zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy pr…
- II UK 112/05 2006-01-18Czy naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) w kontekście zasady kontradyktoryjności (art. 232 k.p.c.) może stanowić podstawę do przyjęcia kasacji do rozpoznania?
- I KK 221/23 2023-07-26Czy zarzuty dotyczące naruszenia ogólnych zasad postępowania karnego (art. 2 § 2, art. 4, art. 5 § 2, art. 7 k.p.k.) mogą samodzielnie stanowić podstawę kasacji, jeśli nie wskazują na naruszenie konkretnych przepisów pro…
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 233 § 1art. 393 KPCart. 3931 KPCart. 3933art. 286art. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy