II UKN 93/99
Izba Cywilna1999-09-10
Skład orzekający: Maria Tyszel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 KPC, jest uprawniony do ponownego ustalania faktów, czy jedynie do oceny, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobody osądu sędziowskiego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 KPC, nie ustala faktów, lecz ocenia, czy sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobody osądu sędziowskiego. Zadaniem Sądu Najwyższego nie jest ponowne ocenianie materiału dowodowego, lecz kontrolowanie prawidłowości zastosowania przez sąd drugiej instancji prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Włodzimierz T. domagał się renty inwalidzkiej, jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej przyznania, wskazując, że inwalidztwo powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Sąd pierwszej instancji oraz Sąd Apelacyjny oddaliły odwołanie wnioskodawcy, uznając, że inwalidztwo powstało po wymaganym terminie. Wnioskodawca wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 września 1999 r. II UKN 93/99 Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 233 § 1 KPC przez sąd drugiej instancji nie ustala faktów, lecz ocenia, czy sąd ten nie przekroczył granic swobody osądu sędziowskiego. Przewodniczący: SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Teresa Romer (sprawoz-dawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 września 1999 r. sprawy z wniosku Włodzimierza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę inwalidzką, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację; zasądził na rzecz pełnomocnika - adwokat Ewy S. od Skarbu Państwa kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 23 sierpnia 1995 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W., odmówił Włodzimierzowi T. prawa do renty inwalidzkiej z uwagi na fakt, iż in-walidztwo powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. W odwołaniu od decyzji wnioskodawca domagał się zmiany decyzji i przyzna-nia prawa do renty inwalidzkiej, podnosząc iż zaprzestał płacenia składek na ubez-pieczenie społeczne z dniem 31 sierpnia 1985 r., z uwagi na trudną sytuację mate-rialną. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jej oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie oddalił odwołanie wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, który oparł się przy wydaniu orzeczenia na opiniach biegłych sądowych, inwalidztwo skar-
2 żącego powstało w listopadzie 1990 r., a zatem po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Włodzimierz T. zaskarżył powyższy wyrok apelacją, wnosząc o przyznanie prawa do renty i uznania, iż inwalidztwo jego powstało w dacie 7 lipca 1986 r. Wyrokiem z dnia 6 października 1998 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Warszawie oddalił apelację wnioskodawcy z uwagi na niespeł-nienie wszystkich warunków wynikających z treści art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), gdyż inwalidztwo jego powstało po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Sąd Apelacyjny, w oparciu o opinie biegłych sądowych, nie znalazł podstaw do uznania, iż inwalidztwo wnioskodawcy powstało w lipcu 1986 r. W kasacji od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 32 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. N r 40, poz. 267 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 KPC. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy istnieją poważne rozbieżności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zdaniem Sądu Najwyższego przeprowadzona przez Sąd Apelacyjny ocena dowodów dokonana została w sposób wszechstronny i zupełny oraz mieściła się w granicach wyznaczonych przez art. 233 § 1 KPC. Zarzut kasacji, iż przepis ten został naruszony nie znajduje podstaw. Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym nie jest bowiem ani uprawniony, ani zobowiązany do ponownego oceniania materiału dowodowego na podstawie i w granicach wyznaczonych przez art. 233 § 1 KPC. Jego zadaniem nie jest bowiem ustalanie faktów, lecz jedynie kontrolowanie prawid-łowości zastosowania przez Sąd drugiej instancji prawa materialnego i prawa proce-sowego. Nie dokonując oceny przewidzianej w tym przepisie sprawdza on jedynie, czy sąd drugiej instancji, przeprowadzając ocenę wiarygodności i mocy dowodów, nie przekroczył ram swobody osądu sędziowskiego. Biorąc pod rozwagę powyższe, Sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił datę powstania inwalidztwa, uznając, iż nastąpiło ono po upływie 18 miesięcy od ustania
3 zatrudnienia. Z tego też względu uznanie przez Sąd, że wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych w treści art. 32 ustawy o z.e.p., było zgodne z prawem. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I KK 126/23 2023-07-31Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i zaaprobować alternatywną ocenę materiału dowodowego przedstawioną w nadzwyczajnym środku zaskarżenia?
- III KK 419/22 2022-10-24Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i zaaprobować alternatywną ocenę materiału dowodowego przedstawioną w nadzwyczajnym środku zaskarżenia?
- II KK 598/22 2023-01-24Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonywać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i aprobować alternatywną ocenę materiału dowodowego przedstawioną w środku zaskarżenia?
- II PK 387/15 2016-10-12Czy skarga kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V KK 45/23 2023-04-18Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym może dokonywać ponownej kontroli odwoławczej orzeczenia sądu meriti i aprobowować alternatywną ocenę materiału dowodowego w zakresie zeznań świadków?
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 32art. 233 § 1 KPC.§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy