II URN 103/90

WyrokIzba Cywilna1991-02-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy premia motywacyjna, uzależniona od 'efektywnie przepracowanego czasu pracy', podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jeśli regulamin pracy nie zawiera wprost zapisu o wyłączeniu premii w przypadku nieobecności z powodu choroby?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że premia motywacyjna, uzależniona od 'efektywnie przepracowanego czasu pracy', nie podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Sąd przyjął, że pojęcie 'efektywnie przepracowany czas pracy' obejmuje swoim zakresem pojęcie 'nieprzepracowanego czasu pracy z powodu choroby', co wynika z celu wprowadzenia premii motywacyjnej oraz dyscyplinującej funkcji przepisu § 2a załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 1983 r. W przypadku zaliczenia takiej premii do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, premia traciłaby swój motywacyjny charakter.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że premia motywacyjna wypłacona pracownicy podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Sąd Wojewódzki zmienił tę decyzję, uznając, że premia ta nie podlega wliczeniu, ponieważ regulamin premiowania uzależniał jej przyznanie od nieopuszczenia czasu pracy z powodu choroby. Minister Pracy i Polityki Socjalnej wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Pracy i Polityki Socjalnej jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora z Ministerstwa Sprawiedliwości po rozpoznaniu sprawy z wniosku Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" - Zakład Obrotu Artykułami Przemysłowymi i Spożywczymi w J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o podstawę wymiaru zasiłku chorobowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (PP-5001-175-90) od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 13 października 1989 r. IX.U.1777/89 - oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneDecyzją z 13 VII 1989 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. ustalił, że do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego Helenie H. za okres od 26 XI 1988 r. do 24 V 1989 r. od Wojewódzkiego Związku Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" - Zakład Obrotu Artykułami Przemysłowymi i Spożywczymi w J. - podlega wliczeniu wypłacona wnioskodawczyni za trzeci kwartał 1988 r. - premia motywacyjna.Po rozpoznaniu odwołania zakładu pracy Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z 13 X 1989 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, iż wypłacona Helenie H. premia motywacyjna za trzeci kwartał 1988 r. nie podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres od 26 XI 1988 r. do 24 V 1989 r.Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż obowiązujący w zakładzie pracy wnioskodawczyni regulamin premiowania uzależnia przyznanie premii od nieopuszczenia czasu pracy z powodu choroby, a zatem stosownie do ust. 2a załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 6 VI 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 33, poz. 157 z późn. zm.) premia ta nie podlega wliczeniu do podstawy wymiaru zasiłku.Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Minister Pracy i Polityki Socjalnej.Zarzucając rażące naruszenie prawa, a w szczególności ust. 2a załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 6 VI 1983 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego na pokrywanie wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 33, poz. 157, zm. Dz. U. z 1985 r., Nr 35, poz. 165), a nadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej, Minister wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania w ZGS "Samopomoc Chłopska" - Zakład Obrotu Artykułami Przemysłowymi i Spożywczymi w J. od decyzji Oddziału ZUS z 13 VII 1989 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.1. Stosownie do ust. 2a załącznika do wyżej powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia o charakterze periodycznym (premia, dodatki), które w myśl obowiązujących w zakładzie pracy przepisów o ich wypłacaniu przysługują w całości lub części pod warunkiem nieopuszczenia przez pracownika pracy z powodu choroby.W rewizji nadzwyczajnej wyrażono pogląd, iż wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że wyklucza on możliwość wliczenia do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego premii tylko wówczas, gdy premia ulega obniżeniu (nie przysługuje) z uwagi na opuszczenie przez pracownika pracy z powodu choroby. W konsekwencji - zdaniem rewidującego - skoro obowiązujący w zakładzie pracy wnioskodawczyni regulamin premiowania nie warunkuje przyznania premii w całości lub w części od nieopuszczenia przez pracownika pracy z powodu choroby, to wnioskodawczyni należy wliczyć premię motywacyjną od podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Wbrew zatem stanowisku zakładu pracy oraz Sądu Wojewódzkiego, żądanie wnioskodawczyni jest uzasadnione.2. Rewizja nadzwyczajna nie jest zasadna. Wprawdzie - jak na to trafnie wskazał Sąd Wojewódzki w należycie opracowanych motywach wyroku - obowiązujący w zakładzie pracy wnioskodawczyni regulamin premiowania nie zawiera zapisu warunkującego w sposób wyraźny przyznanie premii w całości lub w części od nieopuszczania pracy z powodu choroby, jednakże treść pkt 14 tego regulaminu daje podstawę do wniosku, iż w regulaminie tym uzależniono przyznanie premii od nieopuszczenia czasu pracy z powodu choroby.Według pkt 14 przedmiotowego regulaminu "premia przysługuje za efektywnie przepracowany czas pracy". Należy zaakceptować stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż pojęcie "efektywnie przepracowany czas pracy" swym zakresem obejmuje pojęcie "nieprzepracowanego czasu pracy z powodu choroby". Za takim rozumowaniem pojęcie "efektywnie przepracowany czas pracy" przemawiają zarówno zasady logicznego rozumowania, jak i cel, dla którego premia motywacyjna została wprowadzona.Na dyscyplinującą funkcję ust. 2a załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów zwrócił uwagę Sąd Najwyższy już w wyroku z 28 I 1988 r. - II UR 2/88. Skład sądzący w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Dyscyplinująca funkcja tego przepisu zaś polega na tym, że pracownik korzystający ze zwolnienia z pracy z powodu choroby nie powinien uzyskać korzystniejszych uprawnień w zakresie zasiłku chorobowego, tj. za okres, gdy pracy nie świadczył, w stosunku do uprawnień w zakresie wynagrodzenia za powstałą część okresu premiowego, gdy pracę wykonywał.Należy zatem zaakceptować stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że skoro regulamin pracodawcy wnioskodawczyni uzależnia przyznanie premii motywacyjnej od nieopuszczenia pracy również z powodu choroby, przedmiotowa premia nie może być wliczona do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego wnioskodawczyni.Odmienne stanowisko wynika z nierozważenia w sposób wszechstronny pojęcia "efektywnie przepracowany czas pracy" oraz charakteru premii motywacyjnej. W razie zaliczenia tej premii do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego traciłaby ona automatycznie swój motywacyjny charakter, gdyż pracownik pobierając zasiłek chorobowy pobierałby także wliczoną w niego premię motywacyjną.Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną na mocy art. 421 § 1 k.p.c. - jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 421 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.