II URN 180/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: K. Michaluk, J. Myślicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Krystyny W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o rentę rodzinną na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń społecznych w Częstochowie z dnia 4 marca 1986 r.:uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni zgłosiła wniosek o rentę rodzinną po zmarłym w dniu 15 października 1984 r. mężu Tadeuszu W. na rzecz dwojga małoletnich dzieci.Organ rentowy odmówił wnioskodawczyni przyznania renty rodzinnej, uznając iż jej zmarły mąż nie pozostawał w chwili śmierci w zatrudnieniu, a zgon nastąpił po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia.Na skutek odwołania wnioskodawczyni sprawa była przedmiotem postępowania przed Sądem Wojewódzkim - Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który oddalił odwołanie wnioskodawczyni. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zmarły w dniu 15 października 1984 r. mąż wnioskodawczyni nie pozostawał w zatrudnieniu od dnia 28 września 1982 r. Od dnia 1 stycznia 1983 r. pracował w gospodarstwie rolnym ojca, a ponadto brak jest dowodów stwierdzających, aby leczył się po ustaniu zatrudnienia.Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, zarzucając rażące naruszenie art. 224, 232 i 473 k.p.c. oraz art. 34 ust. 1 i 37 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Skarżący wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z treści odwołania wnioskodawczyni wynika, że jej zmarły mąż cierpiał na schorzenia nowotworowe. W związku z tym nie mógł się samodzielnie poruszać i wymagał stałej opieki. Powyższej okoliczności Sąd nie rozważył i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie, uznając, iż ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na wnioskodawczyni. Tymczasem Sąd z urzędu obowiązany jest przeprowadzać postępowanie dowodowe w takim zakresie, w jakim konieczne jest to dla wszechstronnego i rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie przesłuchał nawet wnioskodawczyni na okoliczność choroby jej męża, co spowodowało, że wydał orzeczenie merytoryczne kończące postępowanie w sprawie, bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów. Mąż wnioskodawczyni zmarł w dniu 15 października 1984 r. i nie pozostawał w zatrudnieniu od dnia 28 września 1982 r., a zatem upływ czasu od ustania zatrudnienia do czasu zgonu nieznacznie przekracza 18 miesięcy. Rzeczą Sądu było ustalić, czy w okresie od ustania zatrudnienia do chwili śmierci choroba nowotworowa rozwinęła się w takim stopniu, iż uzasadniało to uznanie istnienia inwalidztwa, a zatem, czy spełnione były wymagania z art. 37 ust. 2 ustawy o z.e.p. Renta rodzinna przysługuje uprawnionemu członkowi rodziny zmarłego, choćby zmarły w chwili śmierci nie pozostawał w zatrudnieniu, ale w okresie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia spełniał warunki wymagane do uzyskania renty (art. 32 pkt 3 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Gdyby okazało się, że w okresie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia zmarłego męża wnioskodawczyni nie spełniał on warunków do otrzymania renty inwalidzkiej, to wówczas wymagałoby wyjaśnienia, czy zmarły po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia stał się inwalidą I lub II grupy przy dopełnieniu warunków przewidzianych w art. 34 ustawy o z.e.p. W takiej bowiem sytuacji członkowi rodziny zmarłego przysługiwałaby renta rodzinna na podstawie art. 34 ust. 2 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy emerytalnej z 1982 r.Ponieważ Sąd zaniechał należytego wyjaśnienia sprawy, Sąd Najwyższy, uznając zarzuty rewizji nadzwyczajnej za trafne, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi do ponownego rozpoznania.