II URN 27/85
WyrokIzba Cywilna1985-03-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który na skutek wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym został zaliczony do III grupy inwalidzkiej, przysługuje okresowa renta inwalidzka, jeżeli wypadek ten, przy uwzględnieniu innych schorzeń, spowodował całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rolnikowi, który na skutek wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym został zaliczony do III grupy inwalidzkiej, przysługuje okresowa renta inwalidzka, jeżeli wypadek ten, przy uwzględnieniu innych schorzeń, spowodował całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Następstwa wypadku przy pracy powodujące zaliczenie do III grupy nie muszą stanowić wyłącznej przyczyny całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na rażące naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji, który nie ustalił stanu zdrowia wnioskodawczyni w dniu wypadku i czy wypadek ten, przy uwzględnieniu innych schorzeń, nie spowodował pogorszenia stanu zdrowia skutkującego całkowitą niezdolność do pracy.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Henryce Ch. przyznania okresowej renty inwalidzkiej, uznając, że całkowita niezdolność do pracy na roli nie pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem przy pracy. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie prawa. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN W. Myga (sprawozdawca). Sędziowie SN: E. Brzeziński, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Henryki Ch. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. o okresową rentę rolniczą inwalidzką na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 11 kwietnia 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneDecyzją z dnia 1 lutego 1984 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. odmówił wnioskodawczyni przyznania okresowej renty inwalidzkiej, po ustaleniu na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej, że całkowita niezdolność wnioskodawczyni do pracy na roli nie pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem przy pracy.Okręgowy Sąd oddalił odwołanie wnioskodawczyni, po ustaleniu na podstawie opinii biegłego, że inwalidztwo wnioskodawczyni III grupy w związku z wypadkiem przy pracy nie powoduje całkowitej jej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.W rewizji nadzwyczajnej Prokurator Generalny PRL, zarzucając rażące naruszenie prawa (art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych w związku z art. 278 § 1 i art. 286 k.p.c. oraz w związku z art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych...) oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie zarzuca rewidujący, że Okręgowy Sąd z rażącym naruszeniem art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji z rażącym naruszeniem art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych oddalił roszczenie wnioskodawczyni. Ponadto oddalenie roszczeń wnioskodawczyni nastąpiło na skutek wadliwego zastosowania powołanego wyżej art. 23 zarówno przez organ rentowy, jak i Okręgowy Sąd.Przepis art. 23 ust. 1 ustawy stanowi, że "Rolnikowi, który na skutek wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym został uznany za inwalidę I lub II grupy albo III grupy, jeżeli jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym i nadal prowadzi gospodarstwo rolne, przysługuje okresowa renta inwalidzka (...)".Treść powołanego art. 23 ust. 1 ustawy wskazuje, że prawo do okresowej renty inwalidzkiej przysługuje rolnikowi, który - przy spełnieniu pozostałych wymagań - stał się inwalidą I lub II grupy wyłącznie wskutek wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, a także rolnikowi, który na skutek wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym został zaliczony wprawdzie tylko do III grupy, ale wypadek przy pracy przy uwzględnieniu ówczesnego stanu zdrowia czyni go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym. Następstwa wypadku przy pracy powodujące zaliczenie do III grupy nie muszą więc stanowić wyłącznej przyczyny całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.Rozstrzygając o zasadności roszczenia wnioskodawczyni, Okręgowy Sąd pomimo jej twierdzeń i przedstawionych zaświadczeń lekarskich stwierdzających uczulenie na środki chemiczne oraz stan po amputacji macicy z przydatkami nie ustalił, jaki był jej stan zdrowia w dniu wypadku przy pracy i czy wypadek ten, który spowodował wprawdzie tylko inwalidztwo III grupy, przy uwzględnieniu wyżej wymienionych schorzeń, nie spowodował zarazem pogorszenia stanu zdrowia, skutkującego całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym.W związku z powyższym zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania, pozbawienie bowiem wnioskodawczyni z rażącym naruszeniem prawa należnych jej ewentualnie świadczeń narusza także interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (art. 421 § 2 i art. 422 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UKN 21/97 1997-03-06Czy wypłacenie jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem przy pracy w gospodarstwie rolnym stanowi wystarczającą podstawę do przyznania renty inwalidzkiej rolniczej, jeśli niezdolność do pracy nie powstała w okre…
- II UZP 20/94 1994-11-18Czy rolnik, który stał się długotrwale niezdolny do pracy w wyniku wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym przed objęciem ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, nabywa prawo do renty inwalidzkiej z wypadku przy pracy roln…
- III UZP 4/87 1987-02-20Czy renta inwalidzka przyznana z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym podlega zawieszeniu, jeżeli ubezpieczony, będący synem rolnika, stał się rolnikiem w rozumieniu ustawy, a jego małżonek prowadzi gospodars…
- I UK 386/10 2011-06-14Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo przyznał prawo do rolniczej renty inwalidzkiej, nie badając przesłanki terminu powstania niezdolności do pracy w kontekście okresu ubezpieczenia?
- II UZP 5/96 1996-06-04Czy rolnik pobierający rentę rodzinną, który opłacał składki na rolnicze ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nabywa prawo do rolniczej renty inwalidzkiej z powodu choroby zawodowej, jeśli niezdolność do pracy powstała po u…
Powołane przepisy
art. 55art. 278 § 1art. 286 KPCart. 23art. 23 ust. 1art. 421 § 2art. 422 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.