III ARN 10/91

WyrokIzba Cywilna1991-11-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy rozstrzyganiu spraw dotyczących przywrócenia stosunków wodnych na gruncie należy brać pod uwagę jedynie konserwatorski stosunek do istniejących stosunków wodnych, czy również potrzebę ulepszenia tych stosunków w celu zapewnienia ochrony ludzi i mienia oraz lepszego użytkowania gruntów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, uznając, że przy rozstrzyganiu spraw dotyczących przywrócenia stosunków wodnych na gruncie nie można ograniczać się jedynie do konserwatorskiego podejścia do istniejących stosunków wodnych. Niezbędne jest również podejmowanie takich rozstrzygnięć, które poprzez ulepszenie stosunków wodnych zapewnią zwiększoną ochronę ludzi i mienia przed wodami, pozwolą na lepsze użytkowanie gruntów, a w konsekwencji zagwarantują dostęp do wartości środowiska naturalnego wolnego od skażeń i uciążliwości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, biorąc pod uwagę przepisy Konstytucji i Prawa wodnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska (...) Urzędu Wojewódzkiego (...) w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 16 grudnia 1988 r. SA/Lu 896/88 uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska (...) Urzędu Wojewódzkiego (...).Uzasadnienie faktyczneW rozpoznawanej sprawie trzeba było wziąć pod uwagę przepis art. 71 Konstytucji zapewniający prawo obywateli do korzystania z wartości środowiska naturalnego i obciążający ich obowiązkiem ochrony tego środowiska.Konieczne było spojrzenie na Prawo wodne jako akt ustawowy regulujący w szeregu przepisów prawnych zagadnienie zachowania prawidłowych stosunków wodnych, ochrony ludzi i mienia przed wodami oraz podejmowania działań zmierzających do poprawienia stosunków wodnych. A istotne jest również to, że w miejsce kazuistycznych przepisów ustawy z 1962 r., w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 230 z późn. zm.) wprowadzono generalniejsze uregulowania prawne i tym samym otwarto szersze możliwości poszukiwania należytych proporcji pomiędzy wymaganiami interesu publicznego a interesu jednostkowego. Nie tylko więc często konserwatorski stosunek do istniejących na gruntach stosunków wodnych powinien być podstawą rozstrzygania, ale również nieodzowne jest podejmowanie takich rozstrzygnięć, które przez ulepszenie stosunków wodnych zapewnią zwiększoną ochronę ludzi i mienia przed wodami, pozwolą na lepsze użytkowanie gruntów, a w sumie zagwarantują indywidualnym osobom i społeczności lokalnej dostęp do wartości środowiska naturalnego wolnego od skażeń i uciążliwości.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 71

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.