III ARN 17/94
Izba Cywilna1994-05-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji, zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, może być skutecznie kwestionowana w postępowaniu administracyjnym i sądowym, jeśli w trakcie postępowania faktyczny przebieg inwestycji został zmieniony w sposób odpowiadający żądaniom strony?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie może być skutecznie kwestionowana w postępowaniu administracyjnym i sądowym, jeżeli jest zgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Nawet jeśli w trakcie postępowania pojawiły się zarzuty dotyczące niezgodności z planem, a następnie faktyczny przebieg inwestycji został zmieniony w sposób odpowiadający żądaniom strony, rewizja nadzwyczajna wniesiona na korzyść tej strony staje się bezprzedmiotowa.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie sieci teletechnicznej. Strony skarżące podnosiły, że lokalizacja linii jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i ogranicza możliwość zabudowy ich nieruchomości. Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, wskazując na zgodność z planem i korektę lokalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie prawa, kwestionując zgodność inwestycji z planem miejscowym. Sąd Najwyższy uznał, że choć zarzuty dotyczące planu były zasadne, rewizja stała się bezprzedmiotowa, ponieważ ostateczny przebieg inwestycji został zmieniony i nie naruszał już nieruchomości skarżących.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną jako bezprzedmiotową.Pełny tekst orzeczenia
- 1 - Wyrok z dnia 27 maja 1994 r. III ARN 17/94 Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestyncji nie może być skutecznie kwestionowana w postępowaniu administracyjnym i sądowym jeżeli jest zgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego sporządzonym stosownie do wymagań określonych w art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99). Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Walery Masewicz, Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Janiny Antosiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1994 r. sprawy ze skargi Janiny i Tadeusza Ż. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa Rzeszowskiego z dnia 2 lutego 1992 r., [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 24 sierpnia 1993 r. [...], o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia 27 sierpnia 1992 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. ustalił lokalizację inwestycji dla Społecznego Komitetu Telefonizacji R.-C. pod nazwą "sieć teletechniczna kablowa i napowietrzna w Dzielnicy R.-C." oznaczoną na załączniku graficznym jako rysunki od 1 do 13. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że wymieniona inwestycja ułatwi i poprawi komunikowanie się mieszkańcom Dzielnicy, a ponadto, że "inwestor przedstawił wymagane dokumenty". Od decyzji organu I instancji złożyli odwołanie Wiktoria B. oraz Janina i Tadeusz małżonkowie Ż., przez których nieruchomość ma przebiegać linia telefoniczna. Wiktoria B. podniosła, że lokalizacja linii teletechnicznej, o której stanowi decyzja Burmistrza Miasta i Gminy R., jest niezgodna z art. 30 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.), a poza tym nie ma potrzeby prowadzić linii teletechnicznej po jej działce, skoro może być wykorzystana istniejąca linia teletechniczna i działki właścicieli zainteresowanych instalacją telefonów. Natomiast Janina i Tadeusz małżonkowie Ż., powołując się również na naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r., zarzucili, że omawiana linia teletechniczna nie jest w ogóle ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy R.; ponadto przez ich nieruchomość przebiegają już linia elektryczna i dwie linie gazowe, istnieje zaś możliwość budowy linii teletechnicznej na terenie nieużytków, jak również
- 2 - inne rozwiązania techniczne (np. budowa kanalizacji teletechnicznej). Wszyscy odwołu-jący się podkreślili przy tym, że poprowadzenie omawianej linii przez ich działki pozbawi ich możliwości zabudowy mieszkalnej. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa Rzeszo-wskiego w Rzeszowie decyzją z dnia 2 listopada 1992 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podnosząc, co następuje: 1. W związku ze złożonymi przez odwołujących się zastrzeżeniami odnośnie przebiegu linii teletechnicznej, inwestor dokonał korekty tej inwestycji polegającej na tym, że zrezygnował z doprowadzenia przyłącza telefonicznego do budynku Bogdana G. przez działkę Wiktorii B. [...]. Gdy chodzi o nieruchomość Janiny i Tadeusza małżonków Ż. [...], to zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Według tego planu ich nieruchomość wchodzi w skład terenu istniejących i projektowanych baz magazynowo-składowych. 2. Wskazane przez odwołujących rozwiązanie przez usytuowanie linii teletechnicznej po drugiej stronie (północnej) ulicy Sikorskiego nie jest możliwe, gdyż przebiega tam linia energetyczna, a przepisy branżowe nie pozwalają na wspólne prowadzenie linii energetycznych i telefonicznych. 3. Projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta R., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w R. z dnia 1 grudnia 1980 r., który dwukrotnie był oceniany pod względem aktualności (w 1988 r. i w 1991 r.). Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie rozpoznając skargę Janiny i Tadeusza małż. Ż. złożoną na decyzję organu II instancji i zawierającą wniosek o jej uchylenie, skargę tę oddalił. Sąd ten stwierdził przede wszystkim, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, przeciwnie, przepisy art. 33, art. 42 ust. 2 i art. 43 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.) dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto Naczelny Sąd Admini-stracyjny podniósł, że decyzja organu stopnia podstawowego została wydana po uzyskaniu wskazania lokalizacyjnego z dnia 7 grudnia 1991 r. [...], zaś zamierzona inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego stanowiącym, jako akt prawa miejscowego, główną przesłankę spornej lokalizacji. Z art. 33 wymienionej wyżej ustawy bowiem wynika, że "plan miejscowy stanowi podstawę gospodarki gruntami przez wydanie decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne". Dopuszczalność inwestycji nie może przekreślać stanu rzeczy istniejącego na przedmiotowym terenie, gdyż o przeznaczeniu tego terenu nie decyduje stan faktyczny, lecz plan zagospodarowania przestrzennego, zaś zamierzona inwestycja jest zgodna z planem. Gdy chodzi o trasę przebiegu spornej linii, to organ II instancji miał na uwadze zarzuty skarżących, lecz nie podzielił ich zasadności, a stanowisko swoje uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 6, 33 i 46 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym w związku z art.
- 3 - 140 k.c., i na podstawie art. 210 k.p.a. wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rewidujący zakwestionował przede wszystkim stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakoby zamierzona inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem rewidującego z art. 26 i 27 ustawy o planowaniu przestrzennym wynika, że plany miejscowe powinny zawierać określenie warunków i sposobów zagospodarowania przestrzennego, w tym także przeznaczenie terenu. Poza tym plany miejscowe powinny być zgodne z ustawą przewidującą te plany, ich zadania i treść. Ustawa o planowaniu przestrzennym nie przewiduje natomiast możliwości dostosowywania przeznaczenia terenu lub sposobu jego wykorzystania do potrzeb inwestorów. W planie miejscowym miasta R. brak jest ustaleń, które upoważniałyby do wykorzystania części nieruchomości skarżących pod projektowaną inwestycję. Zamieszczone w planie stwierdzenie, że "nowe przebiegi liniowe i urządzenia wynikające ze szczegółowych rozwiązań i myśli technicznych, a nie kolidujące z innymi elementami planu, nie wymagają zmian i odstępstw w planie" nie znajduje oparcia w żadnym przepisie ustawy. Minister Sprawiedliwości podniósł także, iż działka skarżących małżonków Ż. znajduje się na terenie przeznaczonym pod budownictwo baz magazynowych i składowych - i stanowi to ograniczenie prawa własności właścicieli nieruchomości. Dalsze jego ograniczenie nie może wynikać z potrzeb inwestora, lecz jedynie ze skonkretyzowanych ustaleń planu miejscowego, dokonanych w formie przepisów gminnych ustanowionych przez upoważniony organ władz publicznej (radę gminy). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna trafnie wywodzi, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego powinny być zgodne z wymaganiami, jakie dla nich stawiają przepisy ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17 poz. 99). Działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego (art. 6). Zgodnie z art. 26 i 27 tej ustawy, plany miejscowe określają warunki przestrzennego zagospodarowania miasta, gminy lub terenu, w tym także przeznaczenie gruntu. Przepisy powołanej ustawy nie upoważniają inwestorów do dokonywania zmian w tym zakresie i nie stwarzają możliwości dostosowywania przeznaczenia terenu lub sposobu jego wykorzystania zgodnie z potrzebami inwestycji. Zatem sformułowanie w planie miejscowym miasta R.: "nowe przebiegi liniowe i urządzenia wynikające ze szczegółowych rozwiązań i myśli technicznych, a nie kolidujące z innymi elementami planu, nie wymagają zmian i odstępstw w planie" nie znajduje oparcia w żadnym przepisie omawianej ustawy. Rewizja nadzwyczajna jest jednak nieuzasadniona z uwagi na inny stan faktyczny, niż przedstawiany dotąd w sprawie. Okazało się bowiem, że sporne słupy telefoniczne zlokalizowano ostatecznie poza nieruchomością, to znaczy poza działką [...] stanowiącą własność skarżących, którzy protestowali przeciwko stawianiu słupów na ich działce, natomiast wyrazili zgodę na przeprowadzenie samej linii telefonicznej. Znajduje to potwierdzenie w piśmie skarżących do Urzędu Miasta i Gminy w R. z dnia 7
- 4 - grudnia 1992 r. [...] oraz w ustaleniach inspektora i geodety Urzędu Miasta i Gminy w R., spisanych w protokole z dnia 25 kwietnia 1994 r. (K. 37 akt Urzędu Nr [...]). Zarówno ze sporządzonego szkicu, jak i protokółowego opisu stanu faktycznego wynika, że żelbetowy słup linii teletechnicznej znajduje się pomiędzy działkami i został ustawiony w środku dobrze wykształconej i zarośniętej miedzy. Na obu działkach istnieją uprawy polowe. Drugi słup telefoniczny ustawiony został na działce Nr ewid. 2076/1. Stanowi to w istocie rzeczy spełnienie podstawowych żądań skarżących się a zatem także rozwiązanie powstałego sporu, w wyniku którego małż. Janina i Tadeusz Ż. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna wniesiona na korzyść skarżących stała się bezprzedmiotowa, podlega zatem oddaleniu z mocy art. 421 § 1 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III ARN 13/95 1995-05-10Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji, która odpowiada wymaganiom określonym w przepisach dotyczących warunków technicznych budynków, może być uznana za naruszającą uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieni…
- III RN 12/97 1997-04-17Czy uchwalenie lub zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która była zgodna z planem obowiązującym w dacie jej wydania, powoduje wygaśnięcie tej de…
- III ARN 31/95 1995-10-05Czy decyzja ustalająca lokalizację inwestycji budowlanej, która w warunkach technicznych nakazuje inwestorowi zachowanie drogi dojazdowej do sąsiednich warsztatów, przyznaje tym warsztatom prawa do korzystania z gruntu?
- III ARN 2/94 1994-02-16Czy Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji, naruszył prawo, ograniczając się jedynie do oceny zgodności decyzji z planem miejscowym i pomijając wymagania art. 43 ust.…
- II ARN 8/89 1989-03-14Czy naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, które nie jest rażące, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji…
Powołane przepisy
art. 26 ust. 2art. 30art. 33art. 42 ust. 2art. 43art. 107 § 3 KPart. 6art. 210 KPart. 26art. 421 § 1 KPC§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy