III ARN 6/96
Izba Cywilna1996-06-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesłanki określające właściwość podatkowej komisji odwoławczej, wskazane w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r., muszą być spełnione łącznie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki określające właściwość podatkowej komisji odwoławczej, wymienione w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r., muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że w przypadku braku choćby jednej z tych przesłanek, organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest właściwa izba skarbowa, a nie podatkowa komisja odwoławcza.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy określił podatnikowi podatek dochodowy za 1991 r. w drodze szacunkowej. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej, uznając ją za wydaną przez organ niewłaściwy, tj. podatkową komisję odwoławczą. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną, argumentując, że właściwym organem odwoławczym była Izba Skarbowa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 13 czerwca 1996 r. III ARN 6/96 Przesłanki ustalenia właściwości podatkowej komisji odwoławczej ok-reślone w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r. w sprawie zakresu działania, składu osobowego, trybu powołania oraz orga-nizacji podatkowych komisji odwoławczych (Dz. U. z 1983 r. Nr 4, poz. 30 ze zm.) powinny być spełnione łącznie. Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Adam Józefowicz, Janusz Łętowski, Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Włodzimierza Skoniecznego, po roz-poznaniu w dniu 13 czerwca 1996 r. sprawy ze skargi Zbigniewa K. na decyzję Izby Skarbowej w S. z dnia 15 lutego 1995 r. [...] w przedmiocie określenia wysokości po-datku dochodowego za 1991 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administra-cyjnego w Warszawie z dnia 18 września 1995 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy w M.M. decyzją z dnia 8 września 1994 r. - po ustaleniu w drodze szacunkowej podstawy opodatkowania - określił Henrykowi Zbigniewowi K. podatek dochodowy za 1991 r. w wysokości 55.178.400 zł. Izba Skarbowa decyzją z dnia 15 lutego 1995 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania Henryka Zbigniewa K., od powyższej decyzji Urzędu Skarbowego, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym w drodze szacunkowej na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych było uzasadnione, zaś określenie - przy uwzględnieniu 20% wskaźnika netto - należnego podatku za 1991 r. w kwocie 55.178.400 zł zgodne jest z zebranym materiałem dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 1995 r. [...] stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. W ocenie Sądu stosownie do przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r. w sprawie zakresu działania, składu osobowego, trybu powoływania oraz organizacji podatkowych komisji odwoławczych (Dz. U. Nr 30, poz. 212 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organem odwoławczym w sprawach wymiaru podatku obrotowego i dochodowego lub tylko dochodowego od podatników będących osobami fizycznymi, gdy podstawy opodatkowania z braku niezbędnych danych do ich ustalenia określone zostały w drodze szacunkowej, a wysokość spornej sumy podatków przekracza 10 tysięcy złotych, jest podatkowa
komisja odwoławcza działająca przy izbie skarbowej. Zaskarżona decyzja została zatem wydana przez organ niewłaściwy. Powyższy wyrok zaskarżył Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, za-rzucając rażące naruszenie § 1 ust. 2 tego rozporządzenia oraz art. 207 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spra-wy Naczelnemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie wnoszącego rewizję nadzwyczajną skoro z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że Henrykowi Zbigniewowi K. wymierzono w I instancji podatek dochodowy za 1991 r. w wysokości 55.178.400 zł, to organem właściwym do rozpoznania w 1995 r. odwołania, przy uwzględnieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386 ze zm.) jest Izba Skarbowa w S. Prokurator wniósł o uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji państwowej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W odniesieniu do spraw podatkowych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez urzędy skarbowe w pierwszej instancji organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania od takich decyzji, zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach skarbowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 106, poz. 511 ze zm.) jest izba skarbowa. W sprawach niektórych podatków, stosownie do przepisu art. 176 § 1 k.p.a., organem odwoławczym jest podatkowa komisja odwoławcza, działająca przy izbie skarbowej, przy czym § 2 tego przepisu upoważnia Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów takich podatków, składu oraz trybu powoływania komisji i ich organizacji. Stosownie do przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r. w sprawie zakresu działania, składu osobowego, trybu powoływania oraz organizacji podatkowych komisji odwoławczych (Dz. U. Nr 30, poz. 212 ze zm.), wydanego na podstawie art. 176 § 2 k.p.a., właściwość podatkowych komisji odwoławczych jest wyznaczona ze względu na przedmiot sprawy podatkowej, rodzaj podatników, sposób określenia podstawy opodatkowania oraz wysokość spornej sumy podatków za rok podatkowy. Z treści powołanego przepisu wynika, że odwoławcza komisja podatkowa jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania w sprawach dotyczących wymiaru podatków obrotowego i dochodowego lub tylko dochodowego od podatników będących osobami fizycznymi, a także podatku obrotowego od spółek cywilnych, jawnych i komandytowych, których wspólnikami, udziałowcami lub komandytariuszami są wyłącznie osoby fizyczne, jeżeli podstawy opodatkowania z braku niezbędnych danych do ich ustalenia określone zostały w drodze szacunkowej, a wysokość spornej sumy podatków za rok podatkowy przekracza 10 tys. zł. Należy ponadto przyjąć, że wymienione wyżej przesłanki ustalenia właściwości podatkowej komisji odwoławczej powinny być spełnione łącznie, co oznacza, że w pozostałych przypadkach względnie w razie braku chociażby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek, organem odwoławczym jest właściwa izba skarbowa. W świetle bezspornie ustalonych okoliczności sprawy należy przyjąć, że powyższy przepis rozporządzenia określający właściwość podatkowej komisji
odwoławczej nie miał w niej zastosowania, bowiem odwołanie dotyczyło wprawdzie wymiaru podatków dochodowego i obrotowego od osoby fizycznej, określonego w drodze szacunkowej, jednakże nie został spełniony warunek dotyczący wysokości spornej sumy podatków, o której mowa w tym przepisie. W związku z powyższym trafny jest pogląd wnoszącego rewizję nadzwyczajną, że skoro z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że Henrykowi Zbigniewowi K. wymierzono w I instancji podatek dochodowy za 1991 r. w wysokości 55.178.400 zł, to organem właściwym do rozpoznania w 1995 r. odwołania, przy uwzględnieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386 ze zm.) jest Izba Skarbowa w S. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III RN 109/97 1998-01-21Czy Podatkowa komisja odwoławcza jest właściwa w sprawie podatku obrotowego, którego sporna wysokość przekracza kwotę określoną w § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 1982 r., chociażby tylko cz…
- III ARN 34/85 1986-04-02Czy decyzja Izby Skarbowej w przedmiocie wymiaru zryczałtowanego podatku od wynagrodzeń oraz zaliczek na podatek wyrównawczy jest decyzją wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości, jeśli organem odwoławczym w takich s…
- III ARN 36/85 1986-02-14Czy Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące zryczałtowania podatków obrotowego i dochodowego oraz składu Podatkowej Komisji Odwoławczej w kontekście opodatkowania rzemieślników?
- III AZP 11/86 1986-09-23Czy dopuszczalne jest uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy w przypadku, gdy organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe przed upływem terminu przedawnien…
- III ARN 21/90 1990-11-10Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie przedstawionych przez podatnika zeznań i rachunków uznanych za wiarygodne, dokonuje "szacunku" w rozumieniu art. 11 ustawy o zobowiązaniach po…
Powołane przepisy
art. 11 ust. 1art. 207 § 3art. 156 § 1 pkt 1 KPart. 4 ust. 1art. 127 § 2 KPart. 9 ust. 6art. 176 § 1 KPart. 176 § 2 KP§ 1 ust. 2§ 3§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy