III CB 38/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-09-29
Skład orzekający: Tomasz Szczurowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie, że sędzia Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, powinien zostać umorzony w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o stwierdzenie, że sędzia Sądu Najwyższego nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, ponieważ przepisy stanowiące podstawę prawną wniosku zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Dalsze prowadzenie postępowania stało się niedopuszczalne.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie. W trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów regulujących badanie niezawisłości i bezstronności sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego.Pełny tekst orzeczenia
III CB 38/26
POSTANOWIENIE
29 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Tomasz Szczurowski
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 września 2026 r. w Warszawie
wniosku G.P.
o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego K.W.
wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie I CSK 1758/26
z powództwa G.P.
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej […] w W.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
umorzyć postępowanie w sprawie.
III CB 38/26 2
UZASADNIENIE
Wnioskodawca G.P. na podstawie art. 29 § 5-7 i § 9 ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622), dalej jako: „u.s.n.” wniósł
o stwierdzenie, że sędzia Sądu Najwyższego K.W., wyznaczony do rozpoznania
sprawy o sygn. akt: I CSK 1758/26, nie spełnia wymogów niezawisłości i
bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i
postępowania po powołaniu, tj. o stwierdzenie istnienia w danej sprawie przesłanek,
o których mowa w art. 29 § 5 u.s.n.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Postępowanie wywołane wnioskiem o stwierdzenie, że sędzia Sądu
Najwyższego K.W., wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt: I CSK 1758/26,
nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności należało umorzyć.
Zgodnie z art. 29 § 5 u.s.n. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez
sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności
sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania
po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli
w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu
niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem
okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W myśl zaś art. 29
§ 8 u.s.n. wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia
uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie
terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do złożenia wniosku wygasa.
Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego
do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym -
jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Przepis art. 871 § 1 ustawy z dnia 17
listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550,
z późn. zm.) stosuje się. Trzeba jednak zaznaczyć, że już po złożeniu
przedmiotowego wniosku wyrokiem z 22 września 2026 r. K 21/26, Trybunał
Konstytucyjny orzekł, że stanowiące podstawę prawną wniosku przepisy art. 29 § 5-
III CB 38/26 3
25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. Dz.U. z 2024 r. poz.
622) - są niezgodne z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz
w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej. Powyższe stanowi zresztą kontynuację linii orzeczniczej zapoczątkowanej
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 lutego 2026 r. w sprawie SK 68/25,
w którym Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją (z art. 60 w zw.
z art. 31 ust. 3, w zw. z art. 2 oraz w zw. art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust.
1 i 2 Konstytucji) przepisy wprowadzające tzw. test niezawisłości i bezstronności
sędziego, rozumiany jako odrębne, incydentalne postępowanie służące badaniu
statusu sędziego. Orzeczenie to zapadło na podstawie przepisów ustawy - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych, które mają analogiczne brzmienie do tych
stanowiących podstawę wniosku w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego należy zdaniem Sądu Najwyższego uznać, że dalsze
prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się niedopuszczalne,
co musiało skutkować jego umorzeniem (art. 355 k.p.c. per analogiam).
Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
(M.M.)
[a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III CB 33/23 2026-10-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym, może zostać rozpoznany po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyr…
- III CB 35/26 2026-09-24Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie cywilnej powinien zostać umorzony w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucj…
- I ZB 69/25 2026-10-23Czy Sąd Najwyższy powinien rozpoznać wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności na podstawie przepisów, które zostały uznane za niezgodne z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny…
- III CB 1/23 2023-01-25Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego staje się bezprzedmiotowy, jeśli sprawa, w której miał orzekać ten sędzia, została przydzielona innemu sędziemu?
- III CB 2/24 2026-10-06Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, zainicjowany na podstawie art. 29 § 5-25 ustawy o Sądzie Najwyższym, może być rozpoznany po wyroku Trybunału Konsty…
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 29
§ 8art. 871 § 1art. 60art. 31 ust. 3art. 2art. 178 ust. 1art. 179art. 180 ust. 1art. 180 ust.
1art. 355 KPC§ 5
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy