III CB 56/23

III CB 56/23 POSTANOWIENIE 17 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 stycznia 2024 r. w Warszawie wniosku J. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w J. o zbadanie spełnienia przez SSN X.Y wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 2355/22 z powództwa Banku […] w W. spółki akcyjnej w W. przeciwko J. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w J. o zapłatę odrzuca wniosek. UZASADNIENIE W dniu 4 grudnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pozwanego w sprawie z powództwa Banku […] w W. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. (nadany w dniu 29 listopada 2023 roku w placówce pocztowej) przeciwko J. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Sądu Najwyższego X.Y., będącego członkiem składu wyznaczonego do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda (sprawa II CSKP 2355/22) wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r. (VII AGa 35/19). W dniu 13 grudnia 2023 r. dokonano losowania członków składu orzekającego w sprawie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności (sprawa III CB 56/23). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: III CB 56/23 2 Zgodnie z art. 29 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym w ramach działalności Sądu Najwyższego lub jego organów niedopuszczalne jest kwestionowanie umocowania sądów i trybunałów, konstytucyjnych organów państwowych oraz organów kontroli i ochrony prawa. Nadto, na podstawie art. 29 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Jednak na podstawie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony względem sędziego Sądu Najwyższego (odpowiednio do art. 29 § 6 ustawy o Sądzie Najwyższym), przez pozwanego (uprawniony - art. 29 ust. 7 ustawy o Sądzie Najwyższym), w sprawie II CSKP 2355/22 (odpowiednio do art. 29 § 6 pkt 1 ustawy o Sądzie Najwyższym), w ustawowym terminie (odpowiednio do art. 29 § 8 ustawy o Sądzie Najwyższym). Art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, że wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wymagania te powinny być spełnione pod rygorem odrzucenia wniosku bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym). Złożony przez pozwanego wniosek nie spełnia opisanych wymagań. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż zgłoszone żądanie jest motywowane okolicznościami towarzyszącymi powołaniu sędziego Sądu Najwyższego X.Y., III CB 56/23 3 okolicznościami dotyczącymi postępowania sędziego Sądu Najwyższego X.Y. po powołaniu. Wnikliwa analiza tej części uzasadnienia wniosku prowadzi do uznania, iż oprócz uogólnionych wywodów w przedmiocie powoływania sędziów w Polsce oraz w przedmiocie wewnętrznych relacji w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego (w tym składanych oświadczeń przez różnych sędziów), nie wskazano w nim na okoliczności bezpośrednio związane z osobą sędziego X.Y., które byłyby w jakikolwiek sposób powiązane z wymogiem formalnym wniosku przewidzianym w art. 29 § 9 w zw. z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Nie można nie zauważyć, iż uprawniony zawarł w uzasadnieniu wniosku część dotyczącą wpływu naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności mogącą mieć wpływ na wynik sprawy. Powołał się na przekonanie, iż postępowanie sędziego Sądu najwyższego X.Y. po jego powołaniu prowadzi do powstania wątpliwości w zakresie respektowania przez sędziego zasady praworządności oraz zasady pierwszeństwa stosowania i skuteczności prawa Unii Europejskiej, dorobku orzeczniczego TSUE. Ponownie należy przypomnieć, iż art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym dopuszcza badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W przedmiotowej sprawie uprawniony nie wykazał, że: - przywołane w uzasadnieniu okoliczności naruszą standard niezawisłości lub bezstronności (nie wskazano na żadną sprawę, w ramach której ów standard – z racji na status sędziego X.Y. – został naruszony), - wskazane okoliczności mogą wpłynąć na wynik sprawy (nie wymieniono ani jednej sprawy, w której do tego doszło, a która była rozstrzygana przez sąd, do składu którego był wyznaczony sędzia X.Y.). Tym samym należy uznać, że wbrew art. 29 § 9 pkt 2 ustawy o Sądzie Najwyższym uprawniony nie przytoczył żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Choć ustawodawca w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym używa sformułowania „może doprowadzić …”, to nie oznacza to, że uprawniony w swoim III CB 56/23 4 wniosku może jedynie wskazywać na przypuszczenia, przewidywania lub abstrakcyjne rozważania dotyczące relacji między spełnieniem przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności a naruszeniem standardu niezawisłości lub bezstronności, mającym wpływ na wynik sprawy. Uprawniony powinien przywołać dowody na ich poparcie. Ponadto uprawniony powinien wskazać dowody na ich poparcie, a takich w punkcie III uzasadnienia wniosku uprawniony nie wymienia. Zatem wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Ubocznie jedynie należy wskazać, iż możliwość odrzucenia wniosku w składzie jednoosobowym na posiedzeniu niejawnym, została już dostrzeżona i przeanalizowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego (choćby w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22; uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2023 r. III CB 10/23 i wielu innych), a koncepcję tę Sąd podziela. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji. [ał] (K.L.) III CB 56/23 5