III CB 69/25
Izba Cywilna2025-09-03
Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk, Adama Doliwę
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego jest wystarczający, jeśli opiera się jedynie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, bez wskazania wpływu tych okoliczności na wynik konkretnej sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, wymaga kumulatywnego przytoczenia i wykazania dwóch rodzajów okoliczności: towarzyszących powołaniu oraz jego postępowania po powołaniu. Ponadto, konieczne jest wskazanie, w jaki sposób te deficyty mogą oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, uwzględniając uprawnionego i charakter sprawy. Okoliczności generalne dotyczące systemu powoływania sędziów nie są wystarczające.Stan faktyczny
Pełnomocnik powodów złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Adama Doliwy w sprawie II CSKP 103/24. Wniosek opierał się na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowaniu po powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wykazał wpływu tych okoliczności na wynik konkretnej sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.Pełny tekst orzeczenia
III CB 69/25 POSTANOWIENIE 3 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 września 2025 r. w Warszawie wniosku Z.M. i B.M. o zbadanie spełnienia przez SSN Adama Doliwę wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 103/24 z powództwa Z.M. i B.M. przeciwko T. spółce akcyjnej w W. o zapłatę odrzuca wniosek. A.W. UZASADNIENIE We wniosku z 13 czerwca 2025 roku, złozonym w sprawie II CSKP 103/24 pełnomocnik powodów wniósł o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Adama Doliwę wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259, dalej jako u.SN), z dniem 15 lipca 2022r. dodano przepisy art. 29 § 4-25, regulujące instytucję tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Zgodnie z tym przepisem we wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności konieczne jest
III CB 69/25 2 kumulatywne przytoczenie i wykazanie dwóch rodzajów okoliczności świadczących o braku niezawisłości i bezstronności sędziego: po pierwsze okoliczności towarzyszących jego powołaniu i po drugie jego postępowania po powołaniu. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd, że skoro w założeniu ustawodawcy wniosek, o którym mowa w art. 29 § 5 u.SN ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, nie będzie wystarczające przytoczenie okoliczności towarzyszących powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego (w tym ewentualnych wadliwości procedury nominacyjnej) i jego postępowania po powołaniu, które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, ale konieczne jest także wskazanie okoliczności świadczących o tym, że deficyt ten może oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (tak m.in. postanowienia SN: z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22; 31 lipca 2023 r., I NB 5/23; 6 września 2023 r., III CB 31/23). Dodatkowo należy też podkreślić, że okolicznościami towarzyszącymi powołaniu sędziego w rozumieniu art. 29 § 5 u.SN nie są okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), lecz indywidualne okoliczności powołania, dotyczące konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności. Tym samym podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może opierać się jedynie na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Konieczne jest powołanie jeszcze innych okoliczności (por. postanowienia SN: z 23 lutego 2023 r., I ZB 44/22; z 13 października 2023 r., III CB 44/23). Chybione jest założenie, że regulacja prawna dotycząca testu niezawisłości sędziego, unormowana w art. 29 § 5 u.SN pozwala na odsunięcie od rozpoznania sprawy sędziów powołanych w ostatnim czasie na wniosek obecnej Krajowej Rady
III CB 69/25 3 Sądownictwa. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą bowiem stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności, co wprost wynika z § 3 art. 29 u.SN. Sąd Najwyższy stwierdza, że złożony przez powodów wniosek nie przedstawia argumentacji pozwalającej uznać, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Adama Doliwy i jego postępowanie po powołaniu mają znaczenie w okolicznościach sprawy II CSKP 103/24 i w ten sposób może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik tej sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że wniosek powodów nie spełnia wymogów formalnych wskazanych w art. 29 § 5 w związku z § 9 u.SN, a zgodnie z art. 29 § 10 u.SN wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Agnieszka Jurkowska-Chocyk A.W. [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- III CB 127/24 2025-02-06Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na ogólnych okolicznościach dotyczących procedury powoływania sędziów, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustaw…
- III CB 6/22 2023-03-08Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu i postępowaniu po nim, spełnia wymogi formalne przewidziane w Ustawie o Sądz…
- III CB 31/24 2024-06-05Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty jedynie na okolicznościach powołania sędziego i jego dotychczasowej aktywności orzeczniczej, bez wskazania konkretnych okolic…
- III CB 49/24 2024-07-11Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na ogólnych okolicznościach dotyczących procedury nominacyjnej i działalności publicznej sędziego, bez wskazania wp…
- III CB 69/23 2024-01-12Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne określone w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie N…
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 29 § 4art. 29art. 29 § 10§ 5§ 4§ 3§ 9§ 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy