III CB 9/23

III CB 9/23 POSTANOWIENIE 29 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie wniosku pełnomocnika powoda w sprawie II CSKP 1070/22 po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu w dniu 29 marca 2023 r. kwestii nadania biegu wnioskowi w przedmiocie zbadania w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Macieja Kowalskiego na podstawie art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym w zw. z art. 367 § 3 zd. drugie k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 29 § 11 tejże ustawy p o s t a n o w i ł: 1) wniosek odrzucić, 2) zawiadomić o odrzuceniu wniosku Okręgową Izbę Radców Prawnych w […]. III CB 9/23 2 UZASADNIENIE W dniu 11 stycznia 2023 r. do Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej wpłynął wniosek radcy prawnego R. K. – pełnomocnika powoda w sprawie II CSKP 1070/22 o wyłączenie od orzekania w tej sprawie – na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. SSN Macieja Kowalskiego oraz wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. W dniu 19 stycznia 2023 r. na zarządzenie I Prezes Sądu Najwyższego odbyło się losowanie składu sądu orzekającego w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Po wylosowaniu składu orzekającego, akta sprawy zostały przedstawione sędziemu sprawozdawcy, który w dniu 26 stycznia 2023 r. zarządził zwrócenie się do Prezes Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Cywilnej w celu rozważenie podjęcia czynności w kierunku wyznaczenia składu Sądu Najwyższego do rozpoznania podstawowego wniosku o wyłączenie SSN Macieja Kowalskiego od rozpoznania sprawy kasacyjnej II CSKP 1070/22 w trybie art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. Wniosek ten został przekazany do rozpoznania Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. W dniu 15 marca 2023 r. Sąd Najwyższy - Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych pozostawił wniosek bez rozpoznania. Akta sprawy zwrócono sędziemu sprawozdawcy w celu nadania dalszego biegu wnioskowi ewentualnemu o zbadanie spełnienia przez SSN Macieja Kowalskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek pełnomocnika powoda złożony w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym nie spełnia określonych w ustawie warunków jego dopuszczalności. Przypomnieć trzeba, że podstawowym warunkiem dopuszczalności wniosku jest wskazanej poza samymi okolicznościami związanymi z powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego także okoliczności dotyczących jego postępowania po powołaniu (art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym) oraz wykazanie okoliczności uzasadniających złożone żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (§ 9), III CB 9/23 3 wskazujących, że wszystkie okoliczności dotyczące sędziego objętego wnioskiem (towarzyszące jego powołaniu oraz jego postępowaniu po powołaniu) w realiach tej konkretnej sprawy mogą - uwzględniając nadto okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakter sprawy – doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności. Tymczasem wniosek pełnomocnika powoda, choć szeroko uargumentowany z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w tym uchwały Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej, Izby Karnej i Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, oparty jest wyłącznie na okolicznościach dotyczących powołanie sędziego Macieja Kowalskiego. Wskazuje się w nim na tryb powołania tego sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz ocenę wadliwości takiego powołania wykazaną w orzeczeniach Sądu Najwyższego oraz orzecznictwie ETPC. Zatem treść wniosku wskazuje jednoznacznie, że pełnomocnik uzasadnia swój wniosek jedynie okolicznościami związanymi z powołaniem sędziego. Wskazane okoliczności nie stanowią wypełnienia obowiązku przedstawienia okoliczności postępowania sędziego – już po jego powołaniu – w kontekście charakteru tej konkretnej sprawy i okoliczności dotyczących uprawnionego do złożenia wniosku. Nie przywołano także żadnych dowodów – niezbędnych w świetle art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zatem wniosek nie spełniający warunków formalnych z art. 29 § 5 i § 9 ustawy, podlega na podstawie art. 29 § 10 ustawy odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Oczywistym też jest, że prawidłowym postąpieniem jest dokonanie kontroli formalnej na możliwie wczesnym etapie postępowania wnioskowego, niezwłocznie po wniesieniu wniosku, w pierwszym rzędzie przez Prezesa Izby, przewodniczącego albo sędziego sprawozdawcę bez konieczności angażowania w procedurę oceny formalnej całego składu orzekającego predestynowanego przecież do dokonania merytorycznej oceny wniosku. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie. III CB 9/23 4 [SOP] [ł.n]