III CKN 893/98

Sygn. akt III CKN 893/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 października 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Tadeusz Domińczyk (spraw.) Sędziowie: SN - Zbigniew Kwaśniewski SN - Kazimierz Zawada Protokolant: Iwona Budzik po rozpoznaniu w dniu 19 października 2000 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. O. z udziałem K. i S. małżonków T. o zniesienie współwłasności, na skutek kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w L. z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt II Ca […] p o s t a n a w i a: oddalić kasację. 2 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki oddalił apelację wnioskodawczyni J. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. znoszącego współwłasność nieruchomości przez ich podział fizyczny. Z dwóch dotychczasowych działek oznaczonych numerami […]6 i […]9 – w oparciu o opinię biegłego – utworzone zostały dwie nowe działki, z których działka o nr […]6/2 i powierzchni 1,321 ha przypadła wnioskodawczyni, zaś druga oznaczona nr […]6/3 i powierzchni 0,4404, przyznana została na współwłasność K. i S. małż. T.. Tytułem wyrównania udziałów Sąd Rejonowy zasądził od uczestników małż. T. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 20.844 zł. Oddalając apelację Sąd Wojewódzki przyjął, w ślad za Sądem Rejonowym, iż na obu sąsiadujących działkach posadowiony został dom mieszkalny. Dom ten był przedmiotem zabiegów remontowych uczestników i tylko z tej przyczyny ocalał przed całkowitą dewastacją. Wartość budynku, bez uwzględnienia nakładów, wynosi 15.368,71 zł. Wartość dokonanych przez uczestników nakładów odpowiada kwocie 25.068,15 zł. Podział obu działek w taki sposób, iżby współwłaścicielom przypadły także fizyczne części budynku, nie jest możliwy. W tych warunkach jedynie dopuszczalny jest taki fizyczny podział działek, który pozwala lokować dom mieszkalny na jednej z nowoutworzonych działek. Ponieważ tylko uczestnicy dają gwarancje dbałości o stan budynku, zabudowana działka im tylko mogła być przyznana. Za takim rozwiązaniem przemawia też okoliczność, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje w części budynku pozostającej w jej władaniu. Samo zaś wykorzystanie tej części na cele mieszkalne musiałoby być poprzedzone remontem, z czym wiąże się konieczność daleko idącej współpracy wnioskodawczyni i uczestników. 3 Ta jednakże nie wchodzi w rachubę wobec zadawnionego konfliktu jaki ich dzieli. Postanowienie Sądu Wojewódzkiego zaskarżyła wnioskodawczyni. W kasacji opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego wnioskodawczyni domaga się uchylenia postanowień obu instancji i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuca w szczególności naruszenie art. 211 kc „przez nieuwzględnienie konieczności posiadania przez wnioskodawczynię, właścicielkę gospodarstwa rolnego, mieszkania w miejscowości, w której posiada gospodarstwo rolne” oraz art. 25 kc „przez błędną wykładnię tego przepisu, skutkującym przyjęciem, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje w przedmiotowym domu”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Zważywszy, iż oparta ona została na pierwszej z podstaw wskazanych w art. 3931 kpc, naruszenia prawa materialnego, kontroli kasacyjnej podlega tylko to, czy w oparciu o ustalone okoliczności stanu faktycznego sąd właściwie zastosował to prawo. Ponieważ przedmiotem rozpoznania w spawie był wybór sposobu wyjścia współwłaścicieli ze współwłasności, Sąd Wojewódzki skoncentrował uwagę na zachowaniach wnioskodawczyni, które określają jej stosunek do wzniesionego na gruncie domu mieszkalnego w sensie charakteru sprawowanego nad nim władztwa i przyjął, że faktycznie nie korzysta ona z pomieszczeń tego budynku. To zaś jest następstwem złego stanu technicznego obiektu wynikłego z zaniechania prac remontowych i co więcej, odmowy współuczestniczenia w nieodzownych zabiegach w tym względzie podejmowanych przez uczestników postępowania. Z kolei korzystanie z budynku nie jest warunkiem zachowania sprawności zawodowej tejże wnioskodawczyni, skoro gospodarstwo rolne prowadzi ona zaspokajając swoje potrzeby mieszkaniowe poza tym budynkiem. Jeżeli zaś wnioskodawczyni zarzuca w kasacji, iż 4 rzeczywiście w budynku mieszka, to tym samym zwalcza ona stanowisko Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie ustaleń faktycznych, co możliwe jest tylko w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, naruszenia przepisów postępowania, na którą to podstawę skarżąca się nie powołuje. Uwaga ta odnosi się także do dalszych zarzutów podniesionych w kasacji, a sprowadzających się do twierdzenia, że skarżąca czyniła przygotowania do prac remontowych, że uczestnicy remonty te prowadzili wbrew wymogom sztuki budowlanej, co odbiera im walor przydatności i wreszcie, że Sądy dokonały wyboru tego z wariantów projektu podziału nieruchomości przedstawionego przez biegłego, który przeczy społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu przedmiotu współwłasności. W tych okolicznościach nie może być mowy o naruszeniu art. 211 kc. Nie zachodzi także zarzucone w kasacji naruszenie art. 25 kc. Nie chodzi wszak w sprawie o określenie miejscowości, z którą wnioskodawczyni wiązałaby zamiar stałego pobytu, a o skutki wyłączenia z jej władztwa budynku, który według stanowiska Sądu Wojewódzkiego jest jej zbędny z punktu widzenia potrzeb prowadzonego gospodarstwa rolnego. W tych warunkach i na zasadzie art. 39312 kpc należało orzec jak w sentencji. aw er