III CNP 23/17

Sygn. akt III CNP 23/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa G. M. przeciwko M. M. o stwierdzenie nieważności umów, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 stycznia 2018 r., na skutek skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt II Ca […], odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 marca 2014 r., którym zostało oddalone powództwo o stwierdzenie nieważności umów najmu zawartych pomiędzy stronami. Uznał, nie uzasadnia interesu prawnego powódki w rozumieniu art. 189 k.p.c. jej twierdzenie, iż stwierdzenie nieważności umów stanowić będzie podstawę do wznowienia postępowania o zasiedzenie prawa własności nieruchomości, w którym samoistność jej posiadania została podważona przez uczestników przez powołanie umów najmu. Nie ma bowiem interesu prawnego strona, która w drodze powództwa na podstawie art. 189 k.p.c. zamierza uzyskać dowody potrzebne do obrony jej praw w innym procesie. Powódka zaskarżyła powyższy wyrok i zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. wniosła o stwierdzenie jego niezgodności z tym przepisem. Wskazała, że poniosła szkodę powstałą wskutek utraty możliwości uzyskania korzyści majątkowych wynikających z prawa własności ½ części nieruchomości, utracenia korzyści i poniesienia nakładów na nieruchomość w łącznej kwocie około 1 800 000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poza wykazaniem przesłanek dopuszczalności skargi określonych w art. 4241 § 1 k.p.c., skarżący jest zobowiązany do wykazania wymogów określonych w art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona ze wskazaniem w jakiej części zostało zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem. Zachowanie powyższych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, uchybienie im nie podlega sanowaniu, 3 zaś brak któregokolwiek z elementów skutkuje odrzuceniem skargi a limine (art. 4248 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wymagania te powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto iż każde z nich ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, nie publ., z dnia 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12, nie publ.). Brak podstaw do przyjęcia, że zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., który nakłada na skarżącego obowiązek uprawdopodobnienia szkody, wyrządzonej przez wydanie zaskarżonego wyroku. Niezbędne jest bowiem dokonanie wyodrębnionego wywodu i uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody ze wskazaniem, że już nastąpiła oraz określeniem czasu jej wystąpienia, zakresu i rozmiaru. Skarżący powinien nadto uprawdopodobnić w skardze istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a wydaniem zaskarżonego wyroku. Wymogu tego nie spełnia wskazanie przez powódkę, że szkoda nie wymaga dowodów a jej prawdopodobieństwo wynika ze skutków orzeczeń sądowych nie uwzględniających jej interesu prawnego do unieważnienia umów, które legły u podstaw orzeczenia oddalającego wniosek o stwierdzenia zasiedzenia, bez uprawdopodobnienia, że istnieje adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. pomiędzy wydaniem zaskarżonego wyroku a utratą możliwości nabycia prawa własności nieruchomości i związanymi z tym uszczerbkami majątkowymi, zwłaszcza w aspekcie przesłanki samoistności posiadania, a więc zamiaru posiadania jej dla siebie, której ocena następuje po ustaleniu na podstawie wszystkich okoliczności sprawy. Nie została również uprawdopodobniona w żaden sposób wysokość szkody przez powołanie i przedstawienie dowodów lub co najmniej ich surogatów. Uprawdopodobnienie rozpatrywane jest bowiem nie tylko w aspekcie celu, którym jest przekonanie organu decyzyjnego o istnieniu stanu wskazanego przez skarżącą, ale również w aspekcie środków, które usprawiedliwiają to przekonanie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC, nr 7-8, poz. 141). Brak spełnienia w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 4248 § 1 k.p.c.). 4 aw jw