III CNP 52/09

Izba Cywilna2009-12-03

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy szkoda polegająca na poniesieniu kosztów postępowania (w tym opłat sądowych i kosztów zastępstwa procesowego) pozostaje w normalnym, adekwatnym związku przyczynowym z prawomocnym orzeczeniem, od którego strona dochodzi odszkodowania na podstawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że szkoda polegająca na uiszczeniu opłat sądowych i kosztów zastępstwa procesowego związanych ze sprawą, w której wydano zaskarżone orzeczenie, nie pozostaje w normalnym, adekwatnym związku przyczynowym z tym orzeczeniem. Szkoda musi być bowiem spowodowana przez wydanie orzeczenia, co oznacza, że powinna zostać poniesiona później niż w dacie jego wydania. W związku z tym, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta na poniesieniu takich kosztów, jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Dłużnicy wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego i oddaliło wniosek dłużników o zasądzenie kosztów postępowania. Dłużnicy podnosili, że na skutek wydania tego orzeczenia ponieśli szkodę polegającą na niemożności odzyskania poniesionych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę dłużników o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CNP 52/09 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku wierzycieli BankuS., MBank S.A., P.H., A.W., "O." Z. i L.S. sp. j., R.B., A.Ż., BBanku S.A., BankuS.G., P. sp. z o.o., Miasta N., Sklepu M.L. i M. i A. T. sp. j. przy uczestnictwie dłużników B.F. i K.F. o egzekucję z nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 grudnia 2009 r., na skutek skargi dłużników o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt [...], odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 marca 2009 r. Sąd Okręgowy w N. w punkcie pierwszym uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dnia 7 lipca 2008 r., uchylił punkt I i III postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 8 grudnia 2008 r. i w tym zakresie odrzucił zarzuty BBanku S.A. oraz zarzuty dłużników, a ponadto oddalił wniosek dłużników o zasądzenie kosztów postępowania. Dłużnicy B.F. i K.F. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w zakresie odmowy zasądzenia kosztów postępowania, podnosząc, że na skutek wydania tego orzeczenia ponieśli szkodę polegającą na pozbawieniu możliwości odzyskania poniesionych kosztów przez błędne ich niezasądzenie od wierzyciela, który przegrał spór w części objętej istotą rozpatrywanej kwestii. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., odczytywanym łącznie z art. 4171 § 2 k.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje wtedy, gdy przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem stronie wyrządzona została szkoda. Z tego powodu wśród tzw. konstrukcyjnych wymagań skargi przewidziano obowiązek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.), który oznacza złożenie przez skarżącego w skardze oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru – oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia poprzez powoływanie i przedstawianie dowodów, w tym tzw. dowody niedające pewności, oraz innych środków, nieuznawanych przez kodeks za dowody. Zawarte w art. 4241 § 1 k.p.c. sformułowanie „przez wydanie” oznacza, że między wydaniem zaskarżonego orzeczenia a powstaniem szkody musi zachodzić normalny, adekwatny związek przyczynowy, o którym mowa w art. 361 § 1 k.c. Brak związku przyczynowego skutkuje niemożnością uznania, że szkoda została wyrządzona przez wydanie zaskarżonego orzeczenia i sprawia, że skarga jest niedopuszczalna. 3 W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że szkoda polegająca na uiszczeniu opłat sądowych i kosztów zastępstwa procesowego związanych ze sprawą, w której wydano zaskarżone orzeczenie nie pozostaje w normalnym, adekwatnym związku przyczynowym z orzeczeniem. Szkoda musi bowiem być spowodowana przez wydanie orzeczenia, a więc powinna zostać poniesiona później niż w dacie wydania orzeczenia. Jeżeli zatem skarżący w skardze powołują się na poniesienie szkody w postaci kosztów związanych z prowadzeniem sprawy – nawet wtedy, gdy zostały one już uiszczone – to taka skarga podlega odrzuceniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., II CNP 15/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 153, z dnia 27 lipca 2006 r., II BP 11/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 223, z dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 46/06, IC 2007, nr 12, s. 50, z dnia 25 maja 2007 r., III CNP 30/07, IC 2008, nr 12, s. 52). We wniesionej skardze skarżący, uprawdopodobniając szkodę, której doznali na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia, wskazali, że „zostali pozbawieni możliwości odzyskania poniesionych kosztów postępowania”, co – zgodnie z przedstawionym poglądem Sądu Najwyższego – sprawia, iż skarga dłużników o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 4171 § 2 KCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 361 § 1 KCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy