III CNP 68/08

Izba Cywilna2008-12-10

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wykazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, w szczególności gdy istniała możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykaże, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W sytuacji, gdy istniała możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a skarżący z niej nie skorzystali, nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Sformułowanie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły”, jest w tym zakresie dalece niewystarczające.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy odrzucił tę skargę, uznając, że postanowienie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. z Konstytucją, wnioskodawcy złożyli skargę o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, ale ostatecznie oddalił skargę o wznowienie, uznając, że skarżący nie wykazali braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznawia postępowanie wszczęte skargą wierzycieli o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. i oddala skargę o wznowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CNP 68/08 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku J. C., M. D., T. J. oraz Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowo Handlowego J.(...) sp. j. w K. przeciwko dłużnikom A. S., J. S. o świadczenie pieniężne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 grudnia 2008 r.,, na skutek skargi wnioskodawców o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt III CNP (…), wznawia postępowanie wszczęte skargą wierzycieli o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r., II Cz (…), i oddala skargę o wznowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 września 2007 r., III CNP (…), Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawców J. C., M. D., T. J. - Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe „J.(...)” w K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r., gdyż postanowienie to – dotyczące kosztów postępowania egzekucyjnego – nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06 (OTK-A Zb.Urz. 2008, nr 3, poz. 39) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4241 § 1 i 2 k.p.c. w części obejmującej słowa „kończącego postępowanie w sprawie” jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji, w związku z czym wnioskodawcy – powołując się na 2 podstawę przewidzianą w art. 4011 k.p.c. – złożyli skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. postanowieniem Sądu Najwyższego i wnieśli o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga wnioskodawców o wznowienie postępowania spełnia wszystkie ustawowe wymagania, a zważywszy na fakt, że zachodzi podstawa określona w art. 4011 w związku z art. 399 k.p.c., należało wznowić postępowania w granicach wyznaczonych tą podstawą. Przechodząc do rozpoznania sprawy na nowo (art. 412 § 1 k.p.c.), tj. do oceny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2005 r. – jej dopuszczalności i ewentualnie występowania przesłanek uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania – należy stwierdzić, że jednym z konstrukcyjnych wymagań stawianych skardze jest wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). W tym zakresie skarżący stwierdzili lakonicznie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły”. Stwierdzenie to – niezależnie od tego, że nie spełnia wymagań stawianych przez judykaturę Sądu Najwyższego (por. np. postanowienia z dnia 17 sierpnia 2005 r., I CNP 5/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 17, z dnia 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05, niepubl., z dnia 16 grudnia 2005 r., I CNP 37/05, niepubl., i z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140) – jest nietrafne. Należy zwrócić uwagę, że podważane skargą postanowienie Sądu Okręgowego w K. zostało wydane na podstawie art. 49 ust. 1 zdanie 3 oraz art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 września 2004 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 236, poz. 2356), które – wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 maja 2005 r., P 6/04 (OTK-A Zb.Urz. 2005, nr 5, poz. 50) oraz z dnia 8 maja 2006 r., P 18/05 (OTK-A Zb.Urz. 2006, nr 5, poz. 53) – zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. Skarżący mogli zatem, powołując się na art. 4011 k.p.c., wnieść skargę o wznowienie postępowania w sprawie, w której wydano postanowienie z dnia 13 czerwca 2005 r., zważywszy zwłaszcza, że termin do wniesienia takiej skargi – po wydaniu przez Trybunał wyroku z dnia 17 maja 2005 r. – był jeszcze dla wnioskodawców otwarty (art. 407 § 2 k.p.c.). 3 W tej sytuacji, skoro skarżący nie skorzystali ze skargi o wznowienie postępowania, to nie przysługuje im skarga przewidziana w art. 4241 § 1 k.p.c. Poza tym skarga nie jest dopuszczalna także dlatego, że skarżący – wypełniając wymaganie przewidziane w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. – nie wykazali, dlaczego skargi o wznowienie postępowania nie wnieśli, albo że – gdyby ją wnieśli – byłaby ona nieskuteczna. Sformułowanie, że „wykorzystali wszystkie środki zaskarżenia, a dalsze środki zaskarżenia nie służyły”, jest w tym zakresie dalece niewystarczające. W konsekwencji należy uznać, że odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, dokonane postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2007 r., było prawidłowe, zatem skargę o wznowienie należało oddalić (art. 412 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 1art. 32 ust. 1art. 77 ust. 1art. 4011 KPCart. 4011art. 399 KPCart. 412 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 49 ust. 1art. 45 ust. 2art. 407 § 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy