III CO 112/19
Izba Cywilna2019-11-14
Skład orzekający: Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jeśli strona wniosła przeciwko nim pozwy lub jeśli między sędziami zachodzą zależności służbowe?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył od rozpoznania sprawy sędziów, którym doręczono pozwy wniesione przez stronę skarżącą, uznając, że zawisłe postępowanie sądowe może budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Wniosek o wyłączenie został uwzględniony również w przypadku sędziego, który oświadczył, że zachowanie strony może rodzić wątpliwości co do jego obiektywizmu. W pozostałym zakresie wniosek oddalono, uznając, że subiektywne odczucia strony, niekorzystne poglądy prawne czy orzekanie w innych sprawach nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a następnie wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania tej skargi. Jako uzasadnienie podano, że niektórzy sędziowie podejmowali niekorzystne decyzje procesowe, a między sędziami zachodzą zależności służbowe. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek w części dotyczącej sędziów, którym doręczono pozwy od strony, oraz sędziego, który oświadczył o wątpliwościach co do jego obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył od rozpoznania sprawy I S (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) B. B., J. B., S. J. i J. K., a w pozostałym zakresie oddalił wniosek.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 112/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Trzaskowski w sprawie ze skargi D. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w sprawie z powództwa D. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w K. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2019 r., wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): P. A. , B. B. , B. B. P. , J. B. , M. B. , P. C. , M. D. , Z. D. , T. D. , R. D. , A. G. M. , S. J. , R. J. , L. J. , A. K. B. , M. K. , J. K. , G. K. , R. K. , B. L. , I. Ł. K. , K. M. , B. N. Ś., H. N. P. , D .P., B. P. S. , J. P. , A. P. L. , T. R. , P. R. , K. S., A. S. , T. S., J. W. i G. W. 1) wyłącza od rozpoznania sprawy I S (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): B. B. , J. B., S. J. i J. K. ; 2) oddala wniosek w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE We wniosku z dnia 20 marca 2019 r. pełnomocnik D. S. wniósł o wyłączenie od rozpoznawania sprawy o sygn. akt I S (…), zainicjowanej skargą D. S. o stwierdzenie przewlekłości postępowania, wszystkich sędziów tego Sądu. Na uzasadnienie wniosku podał, że wymienieni we wniosku sędziowie,
2 w szczególności sędzia B. B. oraz H. N. P. podejmowali niekorzystne dla skarżącej decyzje procesowe, a ponadto pomiędzy wskazanymi sędziami a innymi sędziami Sądu Apelacyjnego w (…) zachodzą zależności służbowe, a to wobec pełnienia funkcji przewodniczącego i zastępcy przewodniczącego wydziału. Zdaniem wnioskodawczyni sędziowie Sądu Apelacyjnego w (…) byli związani ze sprawami skarżącej i wydawali w nich decyzje procesowe, co w jej ocenie może negatywnie oddziaływać na sprawę o przewlekłość postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie podlegał uwzględnieniu odnośnie do sędziów B. B. , J. B. , S. J. oraz J. K.. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez sędziów B. B. , J. B. oraz S. J., zostały im doręczone pozwy wniesione przeciwko nim przez D. S.. Zawisłe postępowanie sądowe pomiędzy D. S. a wskazanymi sędziami stanowi w niniejszej sprawie okoliczność, która mogłaby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności. Na uwzględnienie zasługiwały także argumenty podniesione w oświadczeniu sędziego J. K.. Sędzia oświadczył, że wskutek prezentowanej przez D. S. postawy względem jego osoby, zachodzą przesłanki z art. 49 k.p.c. Skoro wedle sędziego zachowanie strony skutkowało powstaniem obecnie okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego obiektywizmu, wniosek w tym zakresie należało uwzględnić. W pozostałej części wniosek podlegał oddaleniu wobec nieuprawdopodobnienia przesłanek z art. 49 k.p.c. Wnoszący o wyłączenie sędziego powinien uprawdopodobnić wystąpienie takich okoliczności, które obiektywnie mogą rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską. Niewystarczające jest prezentowanie subiektywnych odczuć wnioskodawcy, nieopartych na okolicznościach sprawy (por. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 września 2017 r., V CO 165/17, nie publ.). Nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego prezentowanie poglądu prawnego niekorzystnego dla strony (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1976 r., II CZ 8/76, nie publ. i z dnia 21 kwietnia 2011 r., III UZ 9/11, nie publ.). Również okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz że, w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie stosował przepisy
3 prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznana za okoliczność, która w rozumieniu art. 49 k.p.c. mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2011 r., II CSK 182/11, nie publ.). Domniemania, że zachodzą wątpliwości co do bezstronności sędziego nie stwarza w niniejszej sprawie podniesiona przez skarżącą zależność służbowa zachodząca między przewodniczącym wydziału, czy też jego zastępcą, a pozostałymi sędziami wydziału cywilnego. W ocenie Sądu Najwyższego wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła przyczyn wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) a prezentowane przez nią twierdzenia są wyrazem jej subiektywnego, obiektywnie nieusprawiedliwionego przekonania, które nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziów na podstawie art. 49 k.p.c. Nadmienić dodatkowo należy, że wedle oświadczenia sędziego R. J. podstawy jego wyłączenia na podstawie art. 48 i 49 k.p.c. nie zachodzą w sprawie poza rozpoznaniem zażalenia na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2018 r. Od rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie sędziowie biorący udział w jego wydaniu wyłączeni są stosownie do treści art. 3942 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie na postanowienie sądu drugiej rozpoznaje inny skład tego sądu. Ani w złożonych przez sędziów biorących udział w wydaniu postanowienia z dnia 9 sierpnia 2018 r. oświadczeniach, ani we wniosku D. S. o ich wyłączenie nie zostały jednak podniesione okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie tych sędziów od rozpoznawania skargi na przewlekłość postępowania na podstawie art. 49 k.p.c. Ze wszystkich podanych wyżej względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 52 w związku z art. 49 k.p.c. oraz art. 49 k.p.c. a contrario, orzekł, jak sentencji.
4 jw
Powiązane orzeczenia
- II UO 6/17 2017-11-08Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, w której stroną jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, z uwagi na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności?
- II CO 9/08 2008-06-26Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy z powodu zarzutów stawianych przez powodów wobec innych organów państwowych i funkcjonariuszy?
- III UO 1/19 2019-03-12Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną jest ich współpracownik, ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
- I PO 2/18 2019-01-16Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich własne wyłączenie, gdy pozwanymi w sprawie są inni sędziowie tego samego sądu?
- I NSPO 1/18 2018-12-06Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w (...) oraz sędziów Sądu Okręgowego delegowanych do Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy o sygn. akt V S (...), w związku z zarzutami braku bezstronności?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 48art. 3942 KPCart. 52
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy