III UO 1/19
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2019-03-12
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Beata Gudowska, Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną jest ich współpracownik, ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną był ich współpracownik, ze względu na możliwość powstania uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności. Zgodnie z art. 49 k.p.c., wyłączenie sędziego następuje, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co obejmuje również sytuacje, gdy stroną jest współpracownik sędziego.Stan faktyczny
Wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, w której stroną była ich współpracowniczka, sędzia tego samego sądu. Sędziowie argumentowali, że znają ją osobiście i zawodowo, co mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wyłączenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w [...] do jej rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UO 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku Prezesa Sądu Apelacyjnego we […] o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego we […] do rozpoznawania sprawy i wskazania właściwego Sądu do rozpoznania sprawy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 marca 2019 r., 1. wyłącza Sędziów Sądu Apelacyjnego we […] od rozpoznania sprawy III AUa […] z wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. przy udziale I. B.; 2. wyznacza Sąd Apelacyjny w […] do rozpoznania sprawy wymienionej w pkt 1. UZASADNIENIE W sprawie III AUa […] zawisłej przed Sądem Apelacyjnym we […] w związku z apelacją Okręgowej Izby Radców Prawnych od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 14 września 2018 r., oddalającego odwołanie Izby od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z dnia 27 lutego 2018 r. dotyczącej objęcia ubezpieczeniami społecznymi I. B., wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego we […] złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania tej sprawy. Uzasadniając
2 swoje wnioski sędziowie Sądu Apelacyjnego we […] oświadczyli, że ubezpieczona, jako sędzia Sądu Apelacyjnego, jest im znana osobiście, na płaszczyźnie zawodowej, jak i towarzyskiej, co ich zdaniem mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość odnośnie do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego staje się niezbędne, gdy strona ma chociażby subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., I CO 37/93, LEX nr 78451; z dnia 19 listopada 1981 r., IV PZ 63/81, LEX nr 8371 i z dnia 15 stycznia 2008 r., III SO 8/07, niepublikowane). Również w doktrynie uznaje się, że „przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości, i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu. Sąd postanowi o wyłączeniu sędziego, jeżeli stwierdzi możliwość istnienia tych wątpliwości, niezależnie od własnego przekonania o ich zasadności” (M. Jędrzejewska (w:) T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 1, t. I, Warszawa 2004, s. 159). W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności przedstawione we wnioskach, kiedy to wnioskujący o wyłączenie sędziowie mieliby rozstrzygać sprawę, w której stroną jest ich współpracownik, również zatrudniony w Sądzie Apelacyjnym, mogą wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej co do bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków złożonych przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego we […] zgodnie z art. 49 k.p.c.
3 Wskazać również należy, że wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy stanowi w świetle art. 44 k.p.c. przesłankę wydania aktu o charakterze organizacyjno - administracyjnym, jakim jest postanowienie o wyznaczeniu innego sądu, na obecnym etapie do rozpoznania apelacji płatnika składek od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 14 września 2018 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. postanowił sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III SO 7/16 2016-11-22Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów sądu apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której powodem jest ich współpracownik, a pozwanym jest ich pracodawca, ze względu na możliwość uzasadnionej wątpliwości c…
- I PO 2/18 2019-01-16Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich własne wyłączenie, gdy pozwanymi w sprawie są inni sędziowie tego samego sądu?
- II UO 6/17 2017-11-08Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, w której stroną jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, z uwagi na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności?
- I UO 4/19 2019-08-07Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich wyłączenie, złożonych przez sędziów Sądu Okręgowego, w sytuacji gdy sprawa dotyczy ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego…
- II CO 9/08 2008-06-26Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy z powodu zarzutów stawianych przez powodów wobec innych organów państwowych i funkcjonariuszy?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 48 KPCart. 44 KPCart. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy