III UO 1/19

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2019-03-12

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Beata Gudowska, Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną jest ich współpracownik, ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną był ich współpracownik, ze względu na możliwość powstania uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności. Zgodnie z art. 49 k.p.c., wyłączenie sędziego następuje, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co obejmuje również sytuacje, gdy stroną jest współpracownik sędziego.
Stan faktyczny
Wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy, w której stroną była ich współpracowniczka, sędzia tego samego sądu. Sędziowie argumentowali, że znają ją osobiście i zawodowo, co mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w [...] do jej rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UO 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku Prezesa Sądu Apelacyjnego we […] o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego we […] do rozpoznawania sprawy i wskazania właściwego Sądu do rozpoznania sprawy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 marca 2019 r., 1. wyłącza Sędziów Sądu Apelacyjnego we […] od rozpoznania sprawy III AUa […] z wniosku Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. przy udziale I. B.; 2. wyznacza Sąd Apelacyjny w […] do rozpoznania sprawy wymienionej w pkt 1. UZASADNIENIE W sprawie III AUa […] zawisłej przed Sądem Apelacyjnym we […] w związku z apelacją Okręgowej Izby Radców Prawnych od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 14 września 2018 r., oddalającego odwołanie Izby od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z dnia 27 lutego 2018 r. dotyczącej objęcia ubezpieczeniami społecznymi I. B., wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego we […] złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania tej sprawy. Uzasadniając 2 swoje wnioski sędziowie Sądu Apelacyjnego we […] oświadczyli, że ubezpieczona, jako sędzia Sądu Apelacyjnego, jest im znana osobiście, na płaszczyźnie zawodowej, jak i towarzyskiej, co ich zdaniem mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość odnośnie do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego staje się niezbędne, gdy strona ma chociażby subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., I CO 37/93, LEX nr 78451; z dnia 19 listopada 1981 r., IV PZ 63/81, LEX nr 8371 i z dnia 15 stycznia 2008 r., III SO 8/07, niepublikowane). Również w doktrynie uznaje się, że „przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości, i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu. Sąd postanowi o wyłączeniu sędziego, jeżeli stwierdzi możliwość istnienia tych wątpliwości, niezależnie od własnego przekonania o ich zasadności” (M. Jędrzejewska (w:) T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 1, t. I, Warszawa 2004, s. 159). W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności przedstawione we wnioskach, kiedy to wnioskujący o wyłączenie sędziowie mieliby rozstrzygać sprawę, w której stroną jest ich współpracownik, również zatrudniony w Sądzie Apelacyjnym, mogą wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej co do bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy. Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków złożonych przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego we […] zgodnie z art. 49 k.p.c. 3 Wskazać również należy, że wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy stanowi w świetle art. 44 k.p.c. przesłankę wydania aktu o charakterze organizacyjno - administracyjnym, jakim jest postanowienie o wyznaczeniu innego sądu, na obecnym etapie do rozpoznania apelacji płatnika składek od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 14 września 2018 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. postanowił sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 48 KPCart. 44 KPCart. 39821 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy