III SO 7/16
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2016-11-22
Skład orzekający: Zbigniew Myszka, Jolanta Frańczak, Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów sądu apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której powodem jest ich współpracownik, a pozwanym jest ich pracodawca, ze względu na możliwość uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności, w których sędziowie mieliby rozstrzygać sprawę, w której stroną pozwaną jest ich pracodawca, a powodem jest ich współpracownik, mogą wywoływać subiektywne wątpliwości co do ich bezstronności. W związku z tym, na podstawie art. 49 k.p.c., Sąd Najwyższy wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy i wyznaczył inny sąd jako właściwy.Stan faktyczny
Sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania. Powodem w tej sprawie był ich współpracownik, sędzia T.N., a pozwanym był Sąd Apelacyjny. Sędziowie argumentowali, że znają powoda osobiście i zawodowo, a także że ich pracodawca jest stroną postępowania, co mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy i wyznaczył Sąd Apelacyjny w K. jako sąd właściwy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SO 7/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Dawid Miąsik w sprawie ze skargi T.N. na przewlekłość postępowania Sądu Okręgowego [...] w sprawie IX P …/16, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2016 r., wniosku Sędziów Sądu Apelacyjnego [...] o wyłączenie od rozpoznania sprawy 1. wyłącza wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego [...] w sprawie ze skargi T.N. na przewlekłość postępowania Sądu Okręgowego [...] w sprawie IX P …/16, 2. wyznacza jako sąd właściwy w sprawie Sąd Apelacyjny w K. UZASADNIENIE W sprawie III SP …/16 zawisłej przed Sądem Apelacyjnym [...] w związku z wniesioną przez powoda T.N. skargą na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym [...] w sprawie IX P …/16, sędziowie Sądu Apelacyjnego złożyli wnioski o wyłączenie ich od rozpoznawania tej sprawy. Uzasadniając swoje wnioski oświadczyli, że powód T. N., jako sędzia Sądu Apelacyjnego, jest im znany osobiście, na płaszczyźnie zawodowej, jak i towarzyskiej. Ponadto Sąd Apelacyjny, w którym pełnią swoje obowiązki służbowe, jest w tej sprawie pozwanym, co ich
2 zdaniem mogłoby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Wnioski te jako, że dotyczą wszystkich sędziów tego Sądu zostały przekazanie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy jako sąd przełożony nad Sądem Apelacyjnym, w myśl art. 52 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 49 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, że orzeczenie o wyłączeniu sędziego staje się niezbędne, gdy strona ma chociażby subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1993 r., I CO 37/93, LEX nr 78451; z dnia 19 listopada 1981 r., IV PZ 63/81, LEX nr 8371 i z dnia 15 stycznia 2008 r., III SO 8/07, niepublikowane). Również w doktrynie uznaje się, że „przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości, i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu. Sąd postanowi o wyłączeniu sędziego, jeżeli stwierdzi możliwość istnienia tych wątpliwości, niezależnie od własnego przekonania o ich zasadności” (M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, cz. 1, t. I, Warszawa 2004, s. 159). W ocenie Sądu Najwyższego okoliczności przedstawione we wnioskach, kiedy to wnioskujący o wyłączenie sędziowie mieliby rozstrzygać sprawę, w której stroną pozwaną jest ich pracodawca, a powodem jest ich współpracownik, również zatrudniony w Sądzie Apelacyjnym, może wywoływać subiektywne wątpliwości nie tylko uczestników procesu, ale też opinii publicznej, co do bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy (III SP 3/16) ze skargi na przewlekłość postępowania w sprawie IX P …/16, w której powodem jest T. N. a pozwanym Sąd Apelacyjny [...].
3 Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków złożonych przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego [...] zgodnie z art. 49 k.p.c. Wskazać również należy, że wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznawania sprawy stanowi w świetle art. 44 k.p.c. przesłankę wydania aktu o charakterze organizacyjno - administracyjnego, jakim jest postanowienie o wyznaczeniu innego sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. orzekł jak w punkcie 2 sentencji. kc
Powiązane orzeczenia
- III UO 1/19 2019-03-12Czy istnieją podstawy do wyłączenia wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy, w której stroną jest ich współpracownik, ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
- I PO 2/18 2019-01-16Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich własne wyłączenie, gdy pozwanymi w sprawie są inni sędziowie tego samego sądu?
- I UO 4/19 2019-08-07Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania wniosków o ich wyłączenie, złożonych przez sędziów Sądu Okręgowego, w sytuacji gdy sprawa dotyczy ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego…
- II UO 6/17 2017-11-08Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy, w której stroną jest sędzia orzekający w tym samym sądzie, z uwagi na potencjalne wątpliwości co do ich bezstronności?
- II UO 5/16 2016-11-21Czy stosunki służbowe i towarzyskie między sędziami danego sądu, a także społeczne postrzeganie tych relacji, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy na podstawie art. 49 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 52 § 1 KPCart. 49 KPCart. 48 KPCart. 44 KPCart. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy