III CO 5/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: H. Dąbrowski (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Wojewódzkiego Zjednoczenia Przemysłu Zbożowo--Młynarskiego w R. o wpis w księdze wieczystej prawa własności, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 23 grudnia 1965 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 § 1 k.p.c.:"a) Jakie znaczenie przy załatwieniu wniosku o wpis prawa własności nieruchomości - na podstawie orzecznictwa władzy administracyjnej - ma brak wyszczególnienia w tym orzeczeniu poprzedników prawnych?b) Czy brak ten można usunąć przez podanie poprzedników prawnych we wniosku o wpis?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Brak wskazania poprzednich właścicieli w orzeczeniu ministra stwierdzającym przejście określonej w orzeczeniu nieruchomości na własność Państwa z mocy przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (art. 9 wymienionej ustawy - Dz. U. Nr 11, poz. 37) nie stanowi przeszkody do dokonania na podstawie tego orzeczenia wpisu - w księdze wieczystej - prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Uzasadnienie faktycznePaństwowe Biuro Notarialne w Tarnobrzegu postanowieniem z dna 12.XI.1965 r. oddaliło wniosek Wojewódzkiego Zjednoczenia Przemysłu Zbożowo-Młynarskiego "PZZ" w R. o wpisanie w księdze wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela działek oznaczonych w załączonym do wniosku orzeczeniu Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 10.VIII.1965 r., stwierdzającym przejście tych działek na własność Państwa na podstawie art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25.II.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). W uzasadnieniu oddalenia powyższego wniosku wskazano, że Spółka z o.o. "T" nie była, jak podano we wniosku, właścicielem tych wszystkich działek, do których odnosi się żądanie wpisu.Od powyższego postanowienia wnioskodawca złożył rewizję do Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie, który w trybie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne przytoczone na wstępie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z postanowieniem art. 1 i 17 ustawy z dnia 25.II.1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), wymienione w tych przepisach mienie przeszło z mocy prawa na własność Państwa. Powyższa ustawa stanowi w art. 9 ust. 2, że podstawą do ujawnienia Skarbu Państwa - jako właściciela mienia - w księgach wieczystych, rejestrach handlowych i innych rejestrach publicznych jest orzeczenie ministra stwierdzające przejście mienia na własność Państwa.Nabycie przez Państwo własności mienia, którego dotyczy wymieniona ustawa - podobnie jak np. przejście na własność Państwa nieruchomości ziemskich na podstawie przepisów dekretu PKWN z 6.XI.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3, poz. 17 wraz ze zmianami), czy też określonych kategorii przedsiębiorstw na podstawie przepisów ustawy z dnia 3.I.1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3, poz. 17) - ma charakter pierwotny. Państwo nie jest zatem następcą dotychczasowego właściciela.W tych warunkach jeżeli właściwy minister (art. 17) wydał przewidziane w art. 9 ust. 2 orzeczenie stwierdzające przejście oznaczonych w nim nieruchomości na własność Państwa na podstawie art. 1 lub 17 wymienionej ustawy z dnia 25.II.1958 r., to brak wskazania poprzednich właścicieli w orzeczeniu nie stanowi przeszkody do dokonania na jego podstawie - w księdze wieczystej - wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa.Z przytoczonych zasad Sąd Najwyższy na przedstawione pytanie prawne udzielił odpowiedzi jak wyżej.