III CO 8/58

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anny S., Jana S., Katarzyny K. przeciwko Emilii P. o unieważnienie umowy, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego, przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 1958 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c:"Czy pod przepis art. 19 prawa rzeczowego, albo statuowane tym przepisem pojęcie "akt, obejmujący rozporządzenie prawem rzeczowym" podpada także przypadek, gdy przeciwko aktowi zawierającemu samo rozporządzenie prawem rzeczowym nie podnosi się zarzutu braku mocy dokumentu publicznego z powodu naruszenia przepisów o notariacie, lecz zarzut taki podnosi się przeciwko innemu dokumentowi, a to dokumentowi pełnomocnictwa do zdziałania aktu, obejmującego rozporządzenie prawem rzeczowym?"uchwalił odpowiedź następującą.Uzasadnienie faktyczneRozpoznając przedstawione przez Sąd Wojewódzki zagadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Według art. 19 prawa rzeczowego wpis do księgi wieczystej pociąga za sobą konwalidację rozporządzenia, które było dotknięte nieważnością jedynie z powodu określonych wadliwości, dotyczących formy czynności prawnej (gdy "akt obejmujący rozporządzenie nie ma mocy dokumentu publicznego z powodu naruszenia przepisów prawa o notariacie").Wychodząc z tego założenia nie można by usprawiedliwić innego traktowania dokumentu, obejmującego pełnomocnictwo strony nie działającej osobiście, aniżeli dokumentów, zawierających dyspozycję prawem rzeczowym i tytuł.Atoli należy odróżnić od tego rodzaju wadliwości przypadki, w których nie chodzi o wadliwości dotyczące formy czynności prawnej, ale o samo istnienie pewnej czynności. Jeżeli zatem - jakby to można wnosić z treści pozwu - zarzut nieważności umowy o przeniesienie własności polega na tym, że właściciel zbytej nieruchomości nie miał w ogóle woli udzielenia pełnomocnictwa - to w razie prawdziwości tego zarzutu art. 19 prawa rzeczowego.nie wchodziłby oczywiście w rachubę.Przyczyną bowiem nieważności rozporządzenia nie były wadliwości dotyczące jego formy, wymaganej przepisami prawa o notariacie, na które strona zazwyczaj nie ma żadnego wpływu, lecz fakt, że osoba, zawierająca umowę w imieniu właściciela, działała bez pełnomocnictwa, a właściciel umowy nie potwierdził (art. 94 § 1 p.o.p.c.).