III COw 2/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes SN W. Sutkowski. Sędziowie SN: A. Gola, Z. Marmaj.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na rozprawie sprawy protestu Zbigniewa K. zam. w K. przy ul. Z. (...) m (...) przeciwko ważności wyborów w Obwodzie Wyborczym Nr 46 w K.postanowił wyrazić następującej treści opinię: protestujący wykazał, że w Obwodzie Wyborczym Nr 46 w K. głosowanie odbyło się także poza lokalem Obwodowej Komisji Wyborczej, co stanowi naruszenie art. 70 ust. 1 ordynacji wyborczej do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (ustawa z dnia 29 maja 1985 r. - Dz. U. Nr 26, poz. 112), jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik wyborów w Okręgu Wyborczym Nr 20 w K. w rozumieniu art. 102 ust. 1 ordynacji wyborczej i dlatego protest nie zasługuje na uwzględnienie.Uzasadnienie faktyczneW dniu 13 października 1985 r. odbyły się wybory do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach wyborów do Sejmu podane zostało do publicznej wiadomości w środkach masowego przekazu w dniu 16 października 1985 r. oraz w Monitorze Polskim Nr 28 z dnia 18 października 1985 r.W proteście, który do Sądu Najwyższego wpłynął w dniu 16 października 1985 r., a więc wniesiony został w terminie określonym w art. 103 ust. 1 ordynacji wyborczej do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (ustawa z dnia 29 maja 1985 r. - Dz. U. Nr 26, poz. 112), Zbigniew K., zamieszkały w K. przy ul. Z. (...) m (...), podniósł zarzut przeciwko ważności wyborów w Obwodzie Wyborczym Nr 46 w K., umiejscowionym na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w K. Według twierdzeń protestującego głosowanie odbyło się tam także poza lokalem Obwodowej Komisji Wyborczej, a mianowicie "komisja wyborcza chodziła z urną po salach chorych i chorzy w ten sposób oddawali swe głosy". Chorych głosujących w ten sposób było na Oddziale Wewnętrznym 24. Podobnie było też na innych oddziałach tego Szpitala, liczącego 580 miejsc. W ten sposób według protestującego naruszony został art. 70 ust. 1 ordynacji wyborczej do Sejmu PRL.Okoliczności przytoczone w proteście potwierdzili członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej w oświadczeniu z dnia 8 listopada 1985 r. załączonym do pisma Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 20 w K. Na rozprawie przed Sądem Najwyższym w dniu 29 listopada 1985 r. przedstawiony w proteście przebieg głosowania potwierdziła Irena J., przewodnicząca Obwodowej Komisji Wyborczej Nr 46 w K., tłumacząc podjęcie przez Komisję decyzji o takim sposobie głosowania w odrębnym obwodzie (art. 18 ust. 3 ordynacji wyborczej), tzw. zamkniętym, życzeniem wyborców ujętych w spisie (chorych obłożnie) umożliwienia im spełnienia obowiązku obywatelskiego - głosowania - na sali szpitalnej. Na potwierdzenie tego do pisma Okręgowej Komisji Wyborczej dołączono 5 indywidualnych oświadczeń głosujących.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając protest w trybie nakazanym w art. 105 ust. 1 ordynacji wyborczej do Sejmu PRL, zważył, co następuje:W świetle przedstawionych okoliczności nie budziło wątpliwości, że głosowanie w Obwodzie Wyborczym nr 46 w K. odbyło się częściowo także poza lokalem obwodowej komisji wyborczej, a więc z naruszeniem art. 70 ust. 1 ordynacji wyborczej do Sejmu PRL, stanowiącego, że głosowanie odbywa się w lokalu obwodowej komisji wyborczej. Obligatoryjnie charakter tego przepisu nie pozwalał Obwodowej Komisji Wyborczej na podjęcie decyzji o przeprowadzeniu głosowania poza lokalem wyborczym nawet w sytuacji takiej, jak wyżej przedstawiona. Motywy, jakimi kierowała się Obwodowa Komisja Wyborcza, decydując się na umożliwienie obłożnie chorym głosowania w salach szpitalnych, nie mogły zatem wpłynąć na ocenę zarzutu zawartego w proteście. Ani przepis art. 70 ordynacji wyborczej, ani inne przepisy tej ordynacji nie dopuszczają możliwości głosowania poza lokalem obwodowej komisji wyborczej. Dlatego też w sytuacjach nawet tak szczególnych, jak niemożność poruszania się chorych obłożnie lub inne przyczyny podyktowane treścią o zdrowie chorych wyborców przebywających w zamkniętych zakładach leczniczych, nie mogą wpływać na podjęcie przez obwodową komisję wyborczą decyzji o przeprowadzeniu (nawet częściowym) głosowania poza jej lokalem.Ponieważ Obwodowa Komisja Wyborcza nr 46 w K., nie dostrzegając bezwzględnego nakazu sformułowanego w treści art. 70 ust. 1 ordynacji wyborczej, dopuściła niektórych wyborców do głosowania poza lokalem tej Komisji, należało uznać, że taki sposób głosowania uchybiał zamierzeniu ustawodawcy wyrażonemu w tym przepisie.Uchybienie to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik wyborów (art. 102 ust. 1 in fine ordynacji wyborczej). Według danych zawartych w Obwieszczeniu Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 15 października 1985 r. o wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 13 października 1985 r. (M.P. Nr 28, poz. 198) w Okręgu Wyborczym nr 20 w K. z 481.799 uprawnionych do głosowania głosowało 396.687 osób, tj. 82,33% uprawnionych. Głosów ważnych oddano 395.839. W obwodzie Nr 46 w K. uprawnionych do głosowania było około 500 wyborców. Liczba ta nawet przy założeniu, że wszystkie te głosy oddane zostały poza lokalem wyborczym, a przecież według niekwestionowanych ustaleń część uprawnionych z tego Obwodu głosowało w sposób nakazany w art. 70 ust. 1 ordynacji wyborczej - nie mogła wywrzeć istotnego wpływu na wynik wyborów w Okręgu Wyborczym Nr 20 w K.Dlatego też Sąd Najwyższy, na podstawie art. 105 ust. 5 ordynacji wyborczej, postanowił wyrazić opinię jak w sentencji.