III CR 144/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia S. Gross.Sędziowie: W. Bryl, Z. Trybulski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Heleny S.B. i Wojciecha S.B. o przysposobienie Heleny Bronisławy S., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Nowym Targu (Wydz. Zamiejscowy w Zakopanem) z dnia 24 maja 1954 r. zmienił zaskarżone postanowienie w części orzekającej przysposobienie Heleny Bronisławy S. przez Wojciecha S.B. i oddalił w tej części wniosek o przysposobienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Nowym Targu - Wydział Zamiejscowy w Zakopanem orzekł postanowieniem z dnia 24 maja 1954 r. przysposobienie Heleny Bronisławy S., ur. w dniu 31 maja 1935 r. przez małżonków Helenę S.B. i Wojciecha S.B. Tego ostatniego, jako nie znanego z miejsca pobytu, zastąpił zarówno przy złożeniu wniosku o przysposobienie, jak i w toku dalszego postępowania sądowego, kurator ustanowiony przez władzę opiekuńczą.Od postanowienia tego Minister Sprawiedliwości wniósł w dniu 18 maja 1964 r. rewizję nadzwyczajną i zarzucając naruszenie interesu Państwa Ludowego, art. 65 i art. 66 kod. rodz. oraz art. 27 i art. 28 post. niespor. w spr. rodz., żądał uchylenia tego postanowienia w części orzekającej przysposobienie Heleny Bronisławy S. przez Wojciecha S.B. oraz oddalenia w tej części wniosku o przysposobienie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie zarzuca rewizja, że nie jest dopuszczalne orzeczenie przysposobienia wspólnie przez małżonków, gdy jeden z małżonków nie jest znany z miejsca pobytu i nie złożył wniosku o przysposobienie. Oświadczenie bowiem przez przysposabiającego woli przysposobienia stanowi uprawnienie ściśle osobiste, co wynika zarówno z zestawienia przepisów art. 66 § 1 i 2, art. 67 i art. 68 k.r., jak i z ogólnych założeń kodeksu rodzinnego, który decyzję w sprawach tak istotnych, jak prawne ustalenie stanu dziecka, oddaje wyłącznie w ręce osób bezpośrednio zainteresowanych.Prawa do złożenia takiego oświadczenia o przysposobieniu kurator nieobecnego małżonka nie nabywa na skutek upoważnienia zawartego w postanowieniu władzy opiekuńczej o mianowaniu go kuratorem, gdyż zakres uprawnień kuratora w procesie podlega ocenie według przepisów prawa materialnego, których postanowienie władzy opiekuńczej nie może zmienić. Ani więc kurator, ani władza opiekuńcza nie może zastąpić osoby podlegającej kurateli w sprawie zastrzeżonej przez prawo wyłącznie jego osobistej decyzji.Ponadto należy zauważyć, że w dacie orzeczenia przysposobienia przysposabiana Helena Bronisława S. była już pełnoletnią. Urodziła się ona bowiem w dniu 31 maja 1935 r., orzeczenie zaś o przysposobieniu zapadło w dniu 25 maja 1954 r. Tym samym naruszono również przepis art. 65 § 1 k.r. Tego rodzaju naruszenie ściśle osobistych uprawnień obywatela, prowadzące w konsekwencji do sprzecznej z prawem zmiany praw stanu innej osoby, narusza także interes Państwa Ludowego.Z tych względów należało w myśl art. 396 § 1, art. 398 i art. 386 k.p.c. w związku z art. 2 § 1 post. niesp. w sprawach rodz. i art. 4 kpn orzec jak w sentencji.