III CR 42/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta. Sędziowie: W. Bryl (sprawozdawca), Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. o założenie zbioru dokumentów dla nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w Lublinie z dnia 23 września 1966 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Państwowemu Biuru Notarialnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePrezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. złożyło wniosek o założenie zbioru dokumentów dla nieruchomości położonej w L., stanowiącej własność Jana K., i o złożenie do tego zbioru - na zasadzie art. 9 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych - decyzji o zabezpieczeniu na wymienionej nieruchomości wierzytelności Państwa w kwocie 64.957 zł.Państwowe Biuro Notarialne postanowieniem z dnia 10 czerwca 1966 r. postanowiło wyznaczyć wnioskodawcy 3-miesięczny termin do dostarczenia tytułu własności nieruchomości przy ul. (...) w postaci aktu notarialnego, wyroku albo postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku lub decyzji władzy administracyjnej oraz wpłacenia opłat na teczkę.Postanowieniem z dnia 23 września 1966 r. Państwowe Biuro Notarialne odmówiło założenie zbioru dokumentów i złożenia do niego decyzji, uzasadniając odmowę tym, że wnioskodawca w zakreślonym mu terminie nie usunął przeszkody do wpisu. Jednocześnie zaznaczono, że może być w tej sprawie złożony drugi wniosek, który będzie pozytywnie załatwiony, jeżeli zostanie on uzupełniony w myśl poprzedniego postanowienia.Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone. Odpis doręczono Prezydium MRN w L. dnia 4 listopada 1966 r.Wymienione postanowienie zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną z powodu naruszenia art. LVIII przep. wprow. pr. rzecz. i pr. o ks. wiecz., art. 27 pr. o ks. wiecz. oraz art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o remontach i odbudowie oraz wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 27, poz. 166) i na zasadzie art. 417 § 1 i 419 § 1 k.p.c. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Państwowemu Biuru Notarialnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Orzeczenie Państwowego Biura Notarialnego jest niesłuszne.W sprawie niniejszej zachodzi ta specyficzna sytuacja, że wniosek dotyczy hipotecznego zabezpieczenia wydatków wyłożonych przez Państwo w związku z wykonaniem remontu budynku znajdującego się na nieruchomości, dla której żądano założenia zbioru dokumentów. Otóż stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z 22.IV.1959 r. o remontach i odbudowie oraz o wykańczaniu budowy i nadbudowie budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 27, poz. 166) państwowe środki finansowe wydatkowane na roboty wymienione w art. 2 tejże ustawy, tzn. na remonty kapitalne i zabezpieczające budynki mieszkalne, ulepszenia na wyposażenia techniczne tych budynków, ich odbudowę lub przebudowę, stanowiące wierzytelność Państwa podlegają hipotecznie zabezpieczeniu na nieruchomości z ustawowym pierwszeństwem hipotecznym na równi ze zobowiązaniami podatkowymi ciążącymi na tej nieruchomości bez względu na datę wpisu. Podstawą wpisu do księgi wieczystej jest prawomocna decyzja ustalająca wysokość kosztu wykonanych robót w danym budynku (ust. 3 art. 9 wymienionej ustawy).Jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga zaginęła albo uległa zniszczeniu, zabezpieczenie może być dokonane przez złożenie odpowiedniej decyzji do zbioru dokumentów ze skutkami jak przy wpisie hipoteki (art. 4 ust. 9 ustawy). Z treści art. 9 ust. 1 wymienionej ustawy wynika, że zabezpieczenie, o jakim mowa w tym przepisie, następuje na tej nieruchomości, na którą zostały wyłożone wydatki przewidziane w art. 2 ustawy - bez względu na to, kto jest właścicielem danej nieruchomości. Nie było więc potrzeby w ogóle wzywania wnioskodawcy o wykazanie przejścia prawa własności danej nieruchomości na dłużnika.Okoliczność ta bowiem jest bez znaczenia prawnego, jeżeli chodzi o zabezpieczenie wydatków wyłożonych na daną nieruchomość. Wobec tego, że dana nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, zasadny jest wniosek Prezydium MRN o założenie zbioru dokumentów celem zabezpieczenia wydatków Państwa przez złożenie właściwej decyzji do zbioru dokumentów. Złożenie to ma takie same skutki jak wpis hipoteki. Zasada ta wynika z ust. 4 art. 9 wymienionej ustawy.Z powyższych zasad wychodząc, Sąd Najwyższy na zasadzie art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak wyżej.