III CR 702/56

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, W. Łoziński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Maksymiliana W. przeciwko Rzemieślniczej Spółdzielni Pracy Kominiarzy w B. o zapłatę 14.522,97 zł, po rozpoznaniu rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 grudnia 1955 r.,zaskarżony wyrok w części dotyczącej ust. II i IV uchylił i sprawę w tym zakresie Sądowi Wojewódzkiemu w Katowicach do ponownego rozpoznania przekazał.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 21.XII.1955 r. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew Maksymiliana W. w części dotyczącej żądania wydania zakazu wykonywania czynności kominiarskich przez pozwaną Spółdzielnię w okręgu kominiarskim powoda. Ponadto Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 12.029,12 zł tytułem zwrotu niesłusznego wzbogacenia powstałego w związku z tym, że pozwana bezprawnie wykonywała czynności kominiarskie w okręgu kominiarskim powoda.Od wyroku powyższego w części zasądzającej wniosła rewizję pozwana domagając się na podstawie art. 371 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. jego zmiany i oddalenia powództwa lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jest niesporne w sprawie, że powód ma koncesję na podstawie decyzji Starostwa Powiatowego w P. z dnia 23 marca 1949 r. uprawniającą go do prowadzenia koncesjonowanego rzemiosła kominiarskiego na okręg nr II P. i nr III M. Jest jednak również niesporne, że decyzjami Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 31.V.1952 r. oraz z dnia 23.IX.1952 r. okręgi powyższe przydzielone zostały pozwanej Spółdzielni. Decyzje te wydane zostały z upoważnienia Prezydium Woj. Rady Narodowej. Nad tymi ostatnimi faktami Sąd Wojewódzki przeszedł do porządku. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego było równoznaczne z przeprowadzeniem merytorycznej kontroli aktów prawnych wydanych przez organ administracyjny w granicach jego kompetencji, do czego Sąd Wojewódzki nie był uprawniony. Kompetencja w tym przedmiocie prezydium rady narodowej wynika już z § 16 rozp. Min. Przem. i Handlu z dnia 7.XII.1927 r. (Dz. U. Nr 111, poz. 942), który upoważnia wojewódzkie władze przemysłowe do dokonywania zmian w istniejącym podziale na okręgi kominiarskie. Władze te działały ponadto na podstawie ustawy z dnia 18.XI.1948 r. o dostawach, robotach i usługach na rzecz Skarbu Państwa, samorządu oraz niektórych kategorii osób prawnych (Dz. U. Nr 63, poz. 494) oraz na podstawie § 2 pkt 1 rozporządzenia Min. Gosp. Komunalnej z dnia 11.VI.1952 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 252), zgodnie z którym do czyszczenia przewodów obowiązane są spółdzielnie pracy posiadające koncesję na wykonywanie rzemiosła kominiarskiego, a w miejscowościach nie objętych okręgami kominiarskimi, obsługiwanymi przez te spółdzielnie - do czasu ich powstania - indywidualni koncesjonariusze. W § 3 rozporządzenie powyższe wspomina o uprawnieniach prezydium pow. rady narodowej. Rozporządzenie to wydane zostało formalnie na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4.II.1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji (Dz. U. Nr 58, poz. 404). Chociaż więc sędziowie, podlegający tylko ustawom, uprawnieni są do kontroli legalności rozporządzeń wykonawczych pod kątem widzenia ich zgodności z ustawami, w szczególności gdy przepisy tych aktów normatywnych naruszają prawa obywateli, to jednak z drugiej strony związani są w swym orzecznictwie cywilnym konstytutywnymi decyzjami organów administracyjnych wydanymi w granicach ich ustawowej kompetencji, choćby nawet merytorycznie niesłusznymi z punktu widzenia sądu.Z tych więc powodów Sąd Wojewódzki nie miał prawa pomijać powyższych decyzji i był nimi związany. Sąd Wojewódzki powinien był jednak wyjaśnić, czy decyzje te dokonujące zmian w okręgach kominiarskich dawały jednocześnie pozwanej Spółdzielni koncesję na wykonywanie rzemiosła kominiarskiego, a jeśli tak, to z jaką datą początkową. Dopiero bowiem formalnie dokonana zmiana w okręgach kominiarskich i posiadanie ze strony Spółdzielni koncesji dawałoby jej prawo do obsługiwania spornego terenu.Celem wyjaśnienia tych okoliczności należało wyrok Sądu I instancji w zaskarżonej części uchylić.