III CR 918/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Budownictwa Pieców Przemysłowych przeciwko M. B. o zapłatę 3.825,18 zł, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 czerwca 1959 r. zaskarżony wyrok zmienił i rewizję pozwanego oddalił.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa żądała od pozwanego zwrotu niesłusznie przez niego pobranych w związku z rozliczeniem delegacji służbowych 3.885,18 zł. Roszczenie swoje ponadto uzasadniła tym, że pozwany z pełną świadomością wpisywał kwoty nienależne mu.Sąd Powiatowy powództwo zasądził w całości uzasadniając swe orzeczenie przepisem art. 123 k.z., natomiast Sąd Wojewódzki uwzględniając rewizję powoda zarzucającego naruszenie art. 473 k.z. zaskarżony wyrok zmienił i powództwo oddalił.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył w dniu 2 grudnia 1959 r. rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak i wyroku Sądu Powiatowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia prawa materialnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Oceniając powoływany przez stronę powodową stan faktyczny należy uznać, że strona powodowa oparła swe powództwo na przepisie art. 128 § 1 k.z., przy czym podała twierdzenia (w związku z przepisem art. 127 k.z., stosującym się w sprawie z mocy przepisu art. 133 § 1 k.z.), uzasadniające odpowiedzialność pozwanego bez względu na to, czy uzyskaną korzyść utracił. Strona pozwana w swej rewizji nie kwestionowała ustaleń Sądu Powiatowego, że pozwany nienależnie pobrał żądaną sumę, które w pełni uzasadniały roszczenie strony powodowej oparte na przepisie art. 128 § 1 k.z. Okoliczność, że pozwany, jako pracownik strony powodowej, miałby szczególny obowiązek uwagi, aby od niej nie otrzymał sumy nienależnej, i że z tego względu mógłby może odpowiadać również za niewykonanie tego obowiązku z mocy art. 239 k.z., prekluzja z art. 473 k.z., jest w tej sprawie bez znaczenia skoro strona powodowa żądała nie odszkodowania za niewykonanie zobowiązania, ale zwrotu nienależnego świadczenia. Ponadto roszczenie w sprawie może być wprawdzie uznane za będące w związku ze stosunkiem pracy, ale nie jest roszczeniem z umowy o pracę (art. 473 k.z).O ile chodzi o dalszy zarzut rewizji pozwanego, że uzyskaną z mienia strony powodowej korzyść utracił, skonsumowawszy ją, tak iż nie jest wzbogacony, nie może on być rozpatrzony, skoro pozwany twierdzeń swych nie skonkretyzował, nie powołał na nie żadnych dowodów i nie usprawiedliwił, dlaczego z obroną opartą na utraceniu korzyści nie wystąpił już w I instancji. Nie oznacza to, żeby roszczenie strony powodowej miało być w sprawie nieusprawiedliwione, jeśliby pozwany wykazał, że uzyskaną korzyść utracił. Jeśliby bowiem twierdzenie strony powodowej, że pozwany uzyskał sporną korzyść ze świadomością, że mu się nie należy było usprawiedliwione, powyższa obrona pozwanego była z mocy art. 127 k.z. bezprzedmiotowa. Oznacza tylko, że wobec braku złożonych przez powoda w czasie i właściwych twierdzeń i dowodów co do utracenia korzyści zbędne jest w sprawie wyjaśnienie, czy pozwany miał świadomość nienależności uzyskanej korzyści.Gdy w ten sposób zarzuty rewizji pozwanego były bądź nieusprawiedliwione, bądź nie nadawały się do rozpatrzenia rewizja pozwanego podlegała oddaleniu. Gdy jednak mimo to Sąd Wojewódzki naruszając przepisy prawa materialnego wyrok Sądu Powiatowego zmienił, orzeczono jak w sentencji.