III CRN 136/81
PostanowienieIzba Cywilna1981-07-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o rozwiązanie umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawartej w trybie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r., jest sprawą cywilną podlegającą rozpoznaniu przez sądy powszechne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawarta w trybie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r., jest czynnością cywilnoprawną, a nie administracyjną. Stosunek prawny wynikający z tej umowy jest regulowany przepisami prawa cywilnego, a sprawy z niego wynikające są sprawami cywilnymi podlegającymi rozpoznaniu przez sądy powszechne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Powódka domagała się rozwiązania umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawartej z pozwanymi, powołując się na naganne zachowanie pozwanych. Sąd Rejonowy w Mławie przekazał sprawę do postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 2 § 1 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Mławie i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Majorowicz (spr.).Sędziowie SN: J. Niejadlik, F. Wesely.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Radowski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 1981 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Bronisławy A. przeciwko Eugeniuszowi i Pelagii małż. B. o rozwiązanie umowy na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Rejonowego w Mławie z dnia 25 lipca 1980 r. postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Mławie do rozpoznania. Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 23 października 1980 r. skierowanym przeciwko Eugeniuszowi i Pelagii małż. B. powódka Bronisława A. domagała się rozwiązania umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, tj. córce Pelagii B. i jej mężowi Eugeniuszowi, sporządzonej w dniu 26 czerwca 1980 r. przez naczelnika Miasta i Gminy w D. Powódka twierdziła, że przyczyną wystąpienia z żądaniem rozwiązana umowy jest naganne w stosunku do niej zachowanie pozwanych.Pozwani powództwa nie uznali i zarzucili, że twierdzenia powódki nie są prawdziwe.Sąd Rejonowy w Mławie postanowieniem z dnia 25 listopada 1980 r. sprawę przekazał na drogę postępowania administracyjnego do Urzędu Wojewódzkiego w C.Postanowienie Sądu Rejonowego w Mławie zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie tego postanowienia i o przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do rozpoznania.Skarżący zarzuca zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie art. 2 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy uznał zarzut rewizji nadzwyczajnej co do rażącego naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 2 § 1 k.p.c. w pełni jest zasadny.Umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy, której rozwiązania domaga się obecnie powódka, została sporządzona w trybie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 140). Umowa ta jest czynnością o charakterze cywilnoprawnym, a nie czynnością administracyjną i takiego jej charakteru nie zmienia fakt, że przy zawieraniu umowy, o jaką chodzi, nie obowiązuje wymóg art. 158 k.c., tj. forma aktu notarialnego. Mogące się rodzić wątpliwości w tym względzie znalazły swoje wyjaśnienie m.in. w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 41/79 z dnia 31 lipca 1979 r. (OSN 1979 r., poz. 238), w świetle której umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy jest czynnością cywilnoprawną regulowaną przepisami Kodeksu cywilnego.Skoro między stronami umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego nawiązuje się stosunek cywilnoprawny, regulowany przepisami prawa cywilnego, przeto sprawy z takiego stosunku wynikające są sprawami cywilnymi, podlegającymi rozpoznaniu przez sądy powszechne (art. 1 i 2 k.p.c.).Z tych względów uchylić należało zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Mławie celem rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 5/81 1981-03-13Czy przekazanie gospodarstwa rolnego na rzecz dwojga dzieci na współwłasność, z naruszeniem przepisu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników…
- III CZP 108/88 1989-01-17Czy umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy, sporządzona przez naczelnika gminy w trybie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r., jest ważna, jeżeli rolnik przekazał tylko część gospodarstwa, a reszt…
- III CRN 238/85 1985-10-25Czy umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, sporządzona przez pracownika urzędu gminy niebędącego naczelnikiem gminy, przed dniem 1 stycznia 1983 r., na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r., jest wa…
- III CZP 65/79 1979-10-10Czy naczelnik gminy może upoważnić pracownika urzędu gminy do sporządzenia umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w rozumieniu art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym or…
- III CZP 41/79 1979-07-31Czy dopuszczalna jest droga sądowa o ustalenie nieważności umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy, sporządzonej przez naczelnika gminy w trybie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r., czy Skarb Pań…
Powołane przepisy
art. 2 § 1 KPCart. 52 ust. 1art. 158 KCart. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.