III CRN 15/70

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej Janiny i Teodora małż. Sz. nad małoletnimi ich dziećmi Stanisławem i Dariuszem, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Powiatowego w Myśliborzu z dnia 28 stycznia 1968 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW piśmie z dnia 6 listopada 1967 r., skierowanym do Sądu Powiatowego w Myśliborzu, Komenda Powiatowa Milicji Obywatelskiej zawiadomiła Sąd o konieczności wszczęcia postępowania o pozbawienie praw rodzicielskich Janiny i Teodora małż. Sz. nad ich małoletnimi synami: Stanisławem - ur. w dniu 12 września 1960 r. i Dariuszem - ur. w dniu 23 kwietnia 1966 r., przy czym Komenda MO informowała Sąd, że rodzice ci są nałogowymi alkoholikami, którzy w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki i nadużywają uprawnień wynikających z władzy rodzicielskiej.Sąd Powiatowy w Myśliborzu postanowieniem z dnia 26 stycznia 1968 r. pozbawił władzy rodzicielskiej małżonków Teodora Sz. i Janinę Sz. nad małoletnimi dziećmi oraz zarządził umieszczenie ich w Państwowym Domu Dziecka na koszt rodziców.Od powyższego prawomocnego postanowienia wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny z wnioskiem o jego uchylenie i o przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania, z jednoczesnym zniesieniem postępowania w części dotkniętej nieważnością. Skarżący zarzuca rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 3 § 2 i art. 316 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 510 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 369 pkt 5 k.p.c., nadto naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Jak wynika z akt sprawy ojciec małoletnich Teodor Sz. nie został zawiadomiony przez Sąd o terminie jedynej w niniejszej sprawie rozprawy w dniu 26 stycznia 1968 r., na której wydane zostało zaskarżone postanowienie, przy czym przewodniczący wyznaczając termin rozprawy, pominął w ogóle ojca dzieci w zarządzeniu wskazującym osoby podlegające wezwaniu na rozprawę.W tych warunkach rozpoznanie sprawy o pozbawienie Teodora Sz. władzy rodzicielskiej nad jego dziećmi nastąpiło z rażącym naruszeniem powołanych na wstępie przepisów postępowania, zaskarżone zaś orzeczenie wobec pozbawienia uczestnika możności obrony jego praw, zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością.Nadto Sąd, wbrew obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia i wnikliwego rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, oparł zaskarżone orzeczenie w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej obojga rodziców jedynie na zeznaniach dwóch zgłoszonych w piśmie MO świadków, uchylił się natomiast - z naruszeniem obowiązku wykrycia prawdy obiektywnej - od wysłuchania rodziców małoletnich dzieci i przesłuchania świadków zgłoszonych przez uczestniczkę, matkę dzieci, Janinę Sz. w jej piśmie z dnia 24 stycznia 1968 r. na wskazane w tym piśmie konkretne okoliczności, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (k. 8).W tym stanie rzeczy zachodzi uzasadniona podstawa prawna do uchylenia zaskarżonego prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Myśliborzu z dnia 26 stycznia 1968 r. i przekazania sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania, przy jednoczesnym zniesieniu postępowania dotkniętego nieważnością w części dotyczącej Teodora Sz.Upływ terminu przewidzianego w art. 421 § 2 k.p.c. nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej. Pozbawienie bowiem rodziców władzy rodzicielskiej, z naruszeniem ich prawa do obrony i z pominięciem zgłoszonych przez nich istotnych dowodów, godzi w prawidłowe ukształtowanie stosunków rodzinnych, a tym samym narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.