III CRN 175/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majorowicz. Sędziowie: F. Wesely (sprawozdawca), K. Piasecki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa małoletniej Klaudii Zofii B., w imieniu i na rzecz której działa matka Irena B., przeciwko Aulisowi L. o ustalenie ojcostwa i alimenty na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Świeciu z dnia 20 listopada 1969 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Świeciu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneMałoletnia powódka Klaudia Zofia B., działająca przez matkę Irenę B. jako przedstawicielkę ustawową, wnosiła o ustalenie, że Aulis L., obywatel fiński, jest jej ojcem, oraz żądała zasądzenia kwoty 500 zł miesięcznie tytułem alimentów. Matka małoletniej powódki podała, że mieszka w S., gdzie także przebywa pozwany.Odpis pozwu nie został pozwanemu doręczony, a Zakłady Celulozy i Papieru w Budowie w S. zawiadomiły Sąd pismem z dnia 10 listopada 1967 r., że pozwany, który był zatrudniony w tych Zakładach, wyjechał na stałe do Finlandii.Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 18 listopada 1967 r. zabezpieczył powództwo przez zobowiązanie pozwanego do łożenia na rzecz małoletniej Klaudii B. kwoty 300 zł miesięcznie, a następnie postanowieniem z dnia 20 listopada 1969 r. odrzucił pozew wobec niedopuszczalności drogi sądowej w związku z tym, że pozwany jest obywatelem fińskim przebywającym poza terenem Państwa Polskiego.Postanowienie to uprawomocniło się.W dniu 14 maja 1970 r. wpłynęła rewizja nadzwyczajna wniesiona z urzędu przez Ministra Sprawiedliwości, która zarzuciła powyższemu postanowieniu Sądu Powiatowego, rażące naruszenie prawa (art. 19 § 2 prawa prywatnego międzynarodowego oraz art. 1101 § 1 k.p.c.) i wniosła o uchylenie postanowienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie rewizja nadzwyczajna zarzuca, że zaskarżone postanowienie jest błędne. Małoletnia powódka jest obywatelką polską i do rozpoznania sprawy niniejszej właściwe jest jej prawo ojczyste (art. 19 § 2 ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. - Prawo prywatne międzynarodowe - Dz. U. Nr 46, poz. 290). Zgodnie z art. 1101 § 1 k.p.c. do jurysdykcji krajowej należą sprawy ze stosunków rodziców i dzieci, jeżeli choćby jedna ze stron ma obywatelstwo polskie. Roszczenia małoletniej powódki przeciwko obywatelowi fińskiemu podlegają zatem rozpoznaniu przez sąd powszechny w Polsce i brak było podstaw do odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.Zasada prawna ustalona w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1957 r. w sprawie I CO 43/56 (OSN 1957, poz. 91), na którą powołał się Sąd Powiatowy w Świeciu odrzucając pozew, jest nieaktualna w świetle przepisów części trzeciej kodeksu postępowania cywilnego. Miała ona zastosowanie i obowiązywała pod rządem dawnego k.p.c. w związku z treścią art. 4, który zezwalał na pozywanie o prawa stanu spośród osób przebywających za granicą jedynie obywateli polskich.Dlatego z mocy art. 422 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.Rzeczą Sądu Powiatowego będzie nadanie sprawie właściwego biegu i merytoryczne jej rozpoznanie.