III CRN 190/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: S. Dmowski, J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Czesława P. przeciwko Franciszkowi i Janinie małż. M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zambrowie z dnia 18 września 1975 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Zambrowie do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu orzeczenie o wpisie od rewizji nadzwyczajnej. Uzasadnienie faktycznePozwani Franciszek i Janina małż. M. aktem notarialnym PBN w W. z dnia 24.I.1975 r. nabyli od Czesława C. m.in. działkę gruntu oznaczoną nr 320/2 o powierzchni 1,68 ha. Zbywca posiadał na wymienioną działkę tytuł własności w postaci aktu własności ziemi. Prawa jego były nadto ujawnione wpisem w księdze wieczystej.Już po nabyciu własności przez pozwanych powód w następstwie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego w dniu 27.V.1975 r. uzyskał tytuł własności na obszar 0,50 ha wchodzący w skład działki 328/2, natomiast Czesławowi C. wydano nowy akt własności obejmujący pozostałą część działki 320/2, tj. 1,18 ha. Na skutek wniesionego w niniejszej sprawie powództwa Sąd Rejonowy w Zambrowie wyrokiem z dnia 18.IX.1975 r. uzgodnił treść księgi wieczystej przez wpisanie praw powoda w stosunku do powierzchni 0,50 ha.Ten ostatni wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, wniesioną w dniu 27.VI.1977 r. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie zarzuca, że zaskarżony wyrok w sposób rażący narusza przepisy o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a w szczególności art. 20 pr. rzecz. Nieruchomość rolna, będąca przedmiotem umowy z dnia 24.I.1975 r., miała urządzoną księgę wieczystą i prawa zbywcy Czesława C., jako właściciela tej nieruchomości, były w księdze wieczystej ujawnione. Bez względu zatem na to, czy zbywca posiadał prawa do całej nieruchomości, czy też nie, pozwani nabyli skutecznie prawo własności całej działki nr 320/2 o powierzchni 1,68 ha, skoro powód nawet nie zarzucał, aby pozwani działali w złej wierze. Późniejsza decyzja uwłaszczeniowa nie mogła pozbawić pozwanych części nabytych przez nich praw.Do powyższego dodać należy, że działania mechanizmu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nie zmieniają przepisy ustawy z 26 października 1971 r., na podstawie których zbywca nieruchomości otrzymał tytuł własności zbytej działki. Przepisy te nie mają bowiem charakteru norm innych niż cywilnoprawne; przeciwnie, porządkują one tylko obrót cywilnoprawny, wynikający z przenoszenia i innego nabywania posiadania.Rewizja nadzwyczajna trafnie także stwierdza, że uwzględnieniu jej nie stoi na przeszkodzie upływ terminu 6-miesięcznego od daty uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku. Pozwani bowiem na skutek orzeczenia w sprawie niniejszej wystąpili przeciwko Czesławowi C. z powództwem o zasądzenie sumy pieniężnej odpowiadającej wartości 0,5 ha gruntu, a Sąd powództwo ich oddalił, uznając, że decyzja administracyjna nie mogła pozbawić ich prawa własności tegoż obszaru. W ten sposób w razie pozostawienia zaskarżonego orzeczenia pozwani ze sprawy niniejszej byliby traktowani na stałe w obrocie, znajdującym odbicie w merytorycznych rozstrzygnięciach sądowych, jako właściciele całej działki, a formalny zapis w księdze wieczystej byłby odmienny. Naruszałoby to w sposób oczywisty powagę wymiaru sprawiedliwości.Z tych zasad należało z mocy art. 388 w zw. z art. 423 § 1 k.p.c. orzec jak w sentencji.